Genel Bilgiler
Kaynak No
Kayıt Grubu
Kaynak Eser
Belge / Kaynak Türü
Hatırat
Belge / Kaynak Özeti
Orgeneral İzzettin Çalışlar'ın 1. Kolordu perspektifinden Sakarya'nın son safhası ve sonrasından İzmir'e kadar uzanan harekâtı anlattığı hatırat. SMM için özellikle 8-9 Eylül karşı taarruz değerlendirmesi, 9 Eylül Yamak anlatımı, 14 Eylül 1. Kolordu tertibi ve Sakarya sonrası kuvvet konuşları bakımından önemlidir; kaynakta 9 tarihî kroki bulunur.
Arşiv ve Künye
Yazar
Orgeneral İzzettin Çalışlar
Yayıncı
Genelkurmay Basımevi / Genelkurmay ATASE
Yayın Yılı
2007
Belge İçeriği
Açıklama / Ayrıntılı İçerik
Kaynak Hakkında
Sakarya’dan İzmir’e Kadar 1 nci Kolordu, Orgeneral İzzettin Çalışlar tarafından kaleme alınmış; Genelkurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı tarafından Ankara’da Genelkurmay Basımevinde 2007 yılında yayımlanmıştır. ISBN: 975-409-423-3; NSN: 7610270330165.
Eserin sunuşuna göre çalışma ilk olarak 1 Aralık 1932’de 87 Numaralı Askerî Mecmua’nın 28 nci sayısının eki olarak yayımlanmıştır.
SMM’de Kullanım
KAY-0019; I. Grup, 1. Kolordu ve İzzettin Çalışlar’ın görev kronolojisi için kullanılmaktadır. İkinci denetimde ayrıca 8-9 Eylül 1921 karşı taarruzuna ilişkin yazar değerlendirmesi, 9 Eylül Yamak taarruzundaki isimsiz ihtiyat taburu anlatımı ve 14 Eylül 1921’de 1. Kolordunun Sakarya kesimindeki tertibi kaynak sayfalarıyla kayıt altına alınmıştır.
Kaynağın ana metni 14 Eylül’de 1. Kolorduyu 15., 23. ve 57. Tümenlerle mevcut gösterirken, baştaki biyografi İzzettin Çalışlar’ın 1. Kolordu Komutanlığına atanmasını 15 Eylül olarak verir. Bu kronoloji farkı SMM veritabanında düzeltilmeden korunmaktadır.
Kaynağın Niteliği
Eser bir hatırat ve sonradan yapılmış askerî değerlendirme niteliğindedir. Özellikle basılı s.108’deki Sakarya karşı taarruzu değerlendirmesi çağdaş bir cephe emri olarak değil, İzzettin Çalışlar’ın sonradan kaleme aldığı değerlendirme olarak kullanılır.
Sayfa Eşlemesi ve Krokiler
Dosya 135 PDF sayfasıdır. Biyografi basılı s.V-VI = PDF s.6-7; basılı s.1 = PDF s.8; basılı s.117 = PDF s.124’tür. Ekler ve tarihî krokiler PDF s.125-135 aralığındadır. Dokuz kroki ANA veritabanındaki HARITALAR_GIS katmanında kataloglanmıştır.
Eserin büyük bölümü 1922 Büyük Taarruz ve takip harekâtını anlattığından, SMM’nin Sakarya odaklı olay veritabanına bu kısım toplu olarak aktarılmamış; kaynak arşiv bağlamında korunmuştur.