Kısa Tanıtım
61. Tümen bağlı alayı.
Genel Bilgiler
Ayrıntılı Bilgi
Bağlı Olduğu Birlik
190. Alay, 61. Tümen teşkilatı içindedir.
Komutanı
Mehmet Sabit Noyan 4 Haziran 1921'de 190. Alay Komutanlığına atanmış ve Sakarya Meydan Muharebesi sırasında bu görevi yürütmüştür.
Çal Dağı Safhası
KAY-0073'e göre 190. Alay 30-31 Ağustos'ta Çal Dağı'nın batı sırtlarına sevk edildi; gece süngü hücumuyla batı sırtlarını geri aldı ve Yunan 10. Tümeninin tekrarlanan taarruzlarına karşı mevziyi tuttu. Kaynak, yaklaşık 1.200 savaşçıyla Çal Dağı'na çıkan alaydan 1 Eylül sabahı yaklaşık 150 kişinin yürüyerek cephe gerisine inebildiğini belirtir. Bu sayı KAY-0073 kaynak beyanı olarak korunur ve bağımsız zayiat teyidi gerektirir.
Kaynaklar
KAY-0020; KAY-0022; KAY-0048; KAY-0049; KAY-0073 (basılı s.214-218 / PDF s.217-221).
İlgili Tepeler ve Mevkiler
ANA olay kayıtlarından türetilen bağlantılar:
Teşkilat ve Bağlılık
Üst Birlik
61. TümenSakarya Meydan Muharebesi – 22 Günlük Konum Tablosu
23 Ağustos 1921 – 13 Eylül 1921. Kaynakta kesin bilgi bulunmayan günlerde tahmin yapılmamıştır.
| Tarih | Ana Konum / Tepe / Mevki / Köy | Üst Birlik | Alt Birlikler | Görev / Faaliyet | Karşısındaki Birlik | Kesinlik | Kaynak |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1921-08-23 | — | 61. Tümen | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | ||
| 1921-08-24 | — | 61. Tümen | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | ||
| 1921-08-25 | — | 61. Tümen | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | ||
| 1921-08-26 | — | 61. Tümen | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | ||
| 1921-08-27 | — | 61. Tümen | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | ||
| 1921-08-28 | — | 61. Tümen | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | ||
| 1921-08-29 | — | 61. Tümen | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | ||
| 1921-08-30 | Çardaktepe | 61. Tümen | 190. Alay Çaldağı batı tepelerine sevk edildi: IV. Grup Komutanı Kemalettin Sami, 61. Tümenden 190. Alayı Çaldağı batı tepelerini savunmak üzere sevk etti. Sonuç: Batı tepe savunması 190. Alayla takviye edildi. • 190. Alay batı zirvesini süngü hücumuyla geri aldı: 190. Alay süngü hücumuyla Çaldağı batı zirvesini geri aldı ve Yunan 28. Alayını geri çekilmeye zorladı. Sonuç: Batı zirvesi geçici olarak Türk kuvvetlerinin eline geçti. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Muhtemel Kaynaklardan yapılan çıkarım (olay ↔ birlik ↔ yer ilişkileri) | KAY-0051, basılı s. 43-48, PDF s. 57-62 | KAY-0051, basılı s. 49-50, PDF s. 63-64 | |
| 1921-08-31 | Karayavşan Çal Dağı Gölçeşmesi Yaylası | 61. Tümen | 190. Alay ağır kayıplarla Gölçeşmesi hattında direndi: 190. Alay Gölçeşmesi/Gülçeşme çevresinde gece boyunca süngü muharebeleri yaptı; kaynak sabaha doğru alayın çok ağır kayıp verdiğini bildirir. Sonuç: 190. Alayın muharip gücü ciddi biçimde azaldı. • 190. Alay ağır kayıplar sonrası Karayavşan'a çekildi: 190. Alay, ağır zayiat sonrası batı kesimden çekilerek Karayavşan yönünde toplandı; 1. Süvari Tümeniyle birlikte yeniden düzenlenmesi istendi. Sonuç: Batı tepelerinin bir bölümü Yunanların elinde kaldı. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Muhtemel Kaynaklardan yapılan çıkarım (olay ↔ birlik ↔ yer ilişkileri) | KAY-0051, basılı s. 53-55, PDF s. 67-69 | KAY-0051, basılı s. 62-66, PDF s. 76-80 | |
| 1921-09-01 | — | 61. Tümen | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | ||
| 1921-09-02 | Çal Dağı Sivriçal Tepe Çal Cephesi | 61. Tümen | Altmışsekizinci Alay'ın Çal Cephesi'ne hareketi. [1290/130]: Altmışsekizinci Alay'ın Çal Cephesi'ne hareketi. • Düşmanın Çal Dağı'nı kamilen işgal ettiği. [1290/131]: Düşmanın Çal Dağı'nı kamilen işgal ettiği. OLY-000041 OLY-000042 | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Belirsiz Kaynaklardan yapılan çıkarım (olay ↔ birlik ↔ yer ilişkileri) | KAY-0049, basılı Sayfa1, satır 32 | KAY-0049, basılı Sayfa1, satır 33 | |
| 1921-09-03 | — | 61. Tümen | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | ||
| 1921-09-04 | — | 61. Tümen | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | ||
| 1921-09-05 | — | 61. Tümen | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | ||
| 1921-09-06 | — | 61. Tümen | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | ||
| 1921-09-07 | — | 61. Tümen | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | ||
| 1921-09-08 | — | 61. Tümen | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | ||
| 1921-09-09 | — | 61. Tümen | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | ||
| 1921-09-10 | — | 61. Tümen | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | ||
| 1921-09-11 | — | 61. Tümen | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | ||
| 1921-09-12 | — | 61. Tümen | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | ||
| 1921-09-13 | — | 61. Tümen | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Belirsiz Doğrudan kaynak yok |
Birlik Komutanları ve Önemli Personel
| Rütbe | Adı Soyadı | Görev | Tarih | Kaynak |
|---|---|---|---|---|
| Yarbay | Mehmet Sabit Noyan | 190. Alay Komutanı | KAY-0020; KAY-0022; KAY-0012; KAY-0051 |
