Fevzi Çakmak

29 Nisan 1893'te Harp Okulu'na girdi. 28 Ocak 1896'da Harp Okulu'nu bitirdi. 25 Aralık 1898'de Harp Akademesi'nden mezun oldu. Fransızca, İngilizce, Almanca, Rusça, Farsça, Arapça, Arna­ vutça ve Sırpça biliyordu.

25 Aralık 1898'de Harp Akademisi'ni bitirince, Genelkurmay Dairesi 4 ncü Şube'ye; 11 Nisan 1899'da 3 ncü Ordu 18 nci (Metroviça) Tümen Kur­ maylığı ' na; 29 Aralık 1908'de Taşlıca Mutasarrıfı ve Komutanlığı görev­ lerinin de eklenmesiyle 35 nci Tugay Komutanlığı'na atandı. 19 Ocak 1910'da rütbesi tugay komutanlığına yeterli olmadı­ ğından açığa alındı. 27 Nisan 1910'da Taşlıca Mutasarrıflığı kendisinde kalmak üzere geçici olarak Mürettep Kosova Kolordusu Karargâhı'nda görevlendirildi. 27 Temmuz 1910'da Mürettep Kosova Kolordusu Kurmay Başkan­ lığı ' na ve 15 Ocak 1911'de, Genelkurmay Dairesi 5 nci Şube Müdürlüğü'ne atandı. 18 Nisan 1911'de Mürettep İşkodra Kolordusu Kurmay Başkanı oldu. 2 Ekim 1911'de, İşkodra'da bulunurken. Batı Rumeli'yi İtal­ ya'ya karşı savunmak üzere teşkil edilmiş olan Garp Ordusu Komutanlığı Kurmay Başkanlığı'na verildi ve 6 Ekim 1911'de İpek Sancağı Mutasarrıflığı'na atandı. 19 Ekim 1911'de İstanbul'a dönerek Genelkurmay'daki görevi­ ne devam etti. 11 Şubat 1912'de, Arnavutluk ve Üç Rumeli vilayeti (Sela­ nik, Manastır, Kosova) hakkında alınmış olan ıslahat karar­ larının uygulanmasına geçmek üzere Dahiliye Nazırı Hacı Adil Bey'in başkanlığında teşkil edilen kurulda görev aldı. 9 Mayıs 1912'de Sadaret (Başbakanlık'ta)'te teşkil edilecek sekreterlikle görevlendirildi. 3 Temmuz 1912'de 21 nci (Yakova) Tümen Komutan Vekilliği'ne; 6 Ağustos 1912'de Kosova Kuvvayi Umumiyesi Komutanlığı Kur­ may Başkanlığı'na; 29 Eylül 1912'de Vardar Ordusu Komutanlığı 1 nci Şube Müdür­ lüğü ' ne; 2 Ağustos 1913'te Ankara Redif Tümeni Komutanlığı'na; 6 Kasım 1913'te 2 nci Tümen Komutanlığı'na; 22 Aralık 1914'te 5 nci Kolordu Komutanlığı'na atandı. 6 Aralık 1915'te, 5 nci Kolordu Komutanlığı kendisinde kal­ mak üzere, Anafartalar Grubu Komutan Vekili olarak görevlen­ dirildi . Nisan 1916'da Doğu Cephesi'nde 3 ncü Mıntıka Komutanlığı'na; 7 Eylül 1916'da 2 nci Kafkas Kolordu Komutanlığı'na; 5 Temmuz 1917'de 2 nci Ordu Komutanlığı'na (Diyarbakır'da); 9 Ekim 1917*de Filistin Cephesin *ndeki 7 nci Ordu Komutanlı­ ğı'na atandı. Sonraları hastalanarak tedavi için İstanbul'a gitti. 24 Aralık 1918'de Genelkurmay Başkanı oldu. 14 Mayıs 1919*da 1 nci Ordu Kıtaatı Müfettişliği'ne atandı. 3 Kasım 1919'da Meclis-i Vükelâ (Bakanlar Kurulu) kararı ile Anadolu'daki komutan ve subayların durumunu tahkik için gönderilecek Vasihat Kurulu'nda görevlendirildi. 31 Aralık 1919'da Askeri Şûra Üyeliği'ne atandı. 3 Şubat 1920'de Harbiye Nazırı oldu. 3 Mart 1920'de Sadrazam Ali Rıza Paşa'nın istifasıyla açığa alındı. 8 Mart 1920'de kurulan Salih Paşa Kabinesi'nde tekrar Harbi­ ye Nazırlığı*na getirildi. 8 Nisan 1920'de kabinenin çekilmesiyle nazırlık görevi son buldu. Bundan sonra Milli Ordu'da resmen görev almak üzere Anadolu'ya geçip 27 Nisan'ıda Ankara'ya geldi. 3 Mayıs 1920'de Kozan Milletvekili sıfatıyla. Müdafaa! Mil­ liye Vekilliği (Milli Savunma Bakanlığı)'ne seçildi. Aynı zamanda Heyeti Vekile (Bakanlar Kurulu) Başkan Vekilliği'ni deruhte etti. 9 Kasım 1920'de diğer görevlerine ek olarak. Erkânı Harbi­ ye! Umumiye Vekâleti (Genelkurmay Bakanı) Vekilliği'ne atan­ dı. Erkânı Harbiye! Umumiye Vekili (Albay İsmet) aynı zaman­ da Batı Cephesi Komutanı olduğundan Ankara'da sürekli kalamıyordu. 24 Ocak 1921'de önceki görevlerinin yanı sıra. Heyeti Veki­ le Başkanı oldu. 5 Ağustos 1921'de Milli Savunma Bakanlığı görevinden çeki­ lip asaleten Erkânı Harbiye! Umumiye Vekilliği'ne getirildi. 12 Temmuz 1922'de Heyeti Vekile Başkanlığı görevinden isti­ fa etti ve Genelkurmay Vekili (Bakanı) olarak kaldı. 3 Mart 1924'te Genelkurmay Başkanlığı'na atandı. 31 Ekim 1924'te milletvekilliğinden istifa etti (14 Ağustos 1923'e kadar Kozan Milletvekili ve bu tarihten itibaren de İstanbul Milletvekili olarak yasama görevinde bulunmuştu). 12 Ocak 1944'te yaş haddinden emekliye ayrıldı.

14 Mayıs 1919*da 1 nci Ordu Kıtaatı Müfettişliği'ne atandı. 3 Kasım 1919'da Meclis-i Vükelâ (Bakanlar Kurulu) kararı ile Anadolu'daki komutan ve subayların durumunu tahkik için gönderilecek Vasihat Kurulu'nda görevlendirildi. 31 Aralık 1919'da Askeri Şûra Üyeliği'ne atandı. 3 Şubat 1920'de Harbiye Nazırı oldu. 3 Mart 1920'de Sadrazam Ali Rıza Paşa'nın istifasıyla açığa alındı. 8 Mart 1920'de kurulan Salih Paşa Kabinesi'nde tekrar Harbi­ ye Nazırlığı*na getirildi. 8 Nisan 1920'de kabinenin çekilmesiyle nazırlık görevi son buldu. Bundan sonra Milli Ordu'da resmen görev almak üzere Anadolu'ya geçip 27 Nisan'ıda Ankara'ya geldi. 3 Mayıs 1920'de Kozan Milletvekili sıfatıyla. Müdafaa! Mil­ liye Vekilliği (Milli Savunma Bakanlığı)'ne seçildi. 9 Kasım 1920'de diğer görevlerine ek olarak. Erkânı Harbiye! Umumiye Vekili (Albay İsmet) aynı zaman­ da Batı Cephesi Komutanı olduğundan Ankara'da sürekli kalamıyordu. 24 Ocak 1921'de önceki görevlerinin yanı sıra. 5 Ağustos 1921'de Milli Savunma Bakanlığı görevinden çeki­ lip asaleten Erkânı Harbiye! Umumiye Vekilliği'ne getirildi. 12 Temmuz 1922'de Heyeti Vekile Başkanlığı görevinden isti­ fa etti ve Genelkurmay Vekili (Bakanı) olarak kaldı.

Sakarya döneminde Genelkurmay Başkanlığı/Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Reisliği görevindeydi; 5 Ağustos 1921'de Millî Savunma Bakanlığı görevinden çekildi.

3 Mayıs 1920'de Kozan Milletvekili sıfatıyla. 3 Mart 1924'te Genelkurmay Başkanlığı'na atandı. 31 Ekim 1924'te milletvekilliğinden istifa etti (14 Ağustos 1923'e kadar Kozan Milletvekili ve bu tarihten itibaren de İstanbul Milletvekili olarak yasama görevinde bulunmuştu). 12 Ocak 1944'te yaş haddinden emekliye ayrıldı. 1946-1947'de İstanbul Milletvekili (bağımsız); 1948'de Millet Partisi kurucularından ve şeref başkanı.

Katıldığı harplerde Osmanlı, Alman ve Avusturya-Macaristan Devletleri'nce çeşitli nişan ve madalyalarla, TBMM tarafın­ dan da İstiklâl Madalyası ve Takdirname ile ödüllendiril­ miştir. Yazdığı Eserler ^üyük Harpte Şark Cephesi Hareketleri^; j^arbi Rumeli'nin Suret'i Ziya-ı^eyWlkan Harbi'nde Garp Cephesidir.