BölükTürk
Kısa Tanıtım
1. ve 2. Tayyare Bölüklerinden oluşturulan, Sakarya sırasında Malıköy merkezli görev yapan birleşik hava birliği.
Genel Bilgiler
Birlik seviyesiBölük
TarafTürk
Ayrıntılı Bilgi
Genel Bilgiler
- Birlik türü: Bölük
- Taraf: Türk
- Üst birlik: Batı Cephesi Komutanlığı
- Dönem: 1921 – ?
Kısa Açıklama
1. ve 2. Tayyare Bölüklerinden oluşturulan, Sakarya sırasında Malıköy merkezli görev yapan birleşik hava birliği.
Komuta Kadrosu
Yüzbaşı Fazıl
Tarihçe ve Sakarya Faaliyetleri
1. ve 2. Tayyare Bölüklerinden oluşturulan, Sakarya sırasında Malıköy merkezli görev yapan birleşik hava birliği.
İlgili Komutanlar
- Avni (Görev Yaptığı/Komuta Ettiği Birlik)
- Bahattin (Görev Yaptığı/Komuta Ettiği Birlik)
- Behçet (Görev Yaptığı/Komuta Ettiği Birlik)
- Eşref (Görev Yaptığı/Komuta Ettiği Birlik)
- H. Hüsnü Bilge (Görev Yaptığı/Komuta Ettiği Birlik)
- Halil (Görev Yaptığı/Komuta Ettiği Birlik)
- Hamdi (Görev Yaptığı/Komuta Ettiği Birlik)
- Hasan Basri (Görev Yaptığı/Komuta Ettiği Birlik)
- Hasan Fehmi (Görev Yaptığı/Komuta Ettiği Birlik)
- Hayrettin (Görev Yaptığı/Komuta Ettiği Birlik)
- Ruhi (Görev Yaptığı/Komuta Ettiği Birlik)
- Süleyman Sırrı (Görev Yaptığı/Komuta Ettiği Birlik)
- Vecihi Hürkuş (Görev Yaptığı/Komuta Ettiği Birlik)
- Çaypınar (Görev Yaptığı/Komuta Ettiği Birlik)
Kaynaklar
Teşkilat ve Bağlılık
Üst Birlik
Batı Cephesi KomutanlığıSakarya Meydan Muharebesi – 22 Günlük Konum Tablosu
23 Ağustos 1921 – 13 Eylül 1921. Kaynakta kesin bilgi bulunmayan günlerde tahmin yapılmamıştır.
| Tarih | Ana Konum / Tepe / Mevki / Köy | Üst Birlik | Alt Birlikler | Görev / Faaliyet | Karşısındaki Birlik | Kesinlik | Kaynak |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1921-08-23 | Malıköy Hava Meydanı | Batı Cephesi Komutanlığı | 15-23 Ağustos 1921 tek uçakla sekiz keşif sortisi: Malıköy’de konuşlu Tayyare Bölüğü sağlam tek uçakla sekiz keşif yaptı; Sivrihisar güneyi-Bellihisar arasında üç tümenden fazla Yunan kuvvetinin ilerlediği tespit edildi. • 23 Ağustos 1921 ele geçirilen De Havilland 9’un cepheye getirilmesi: Muğla-Kuşadası civarında ele geçirilen De Havilland 9, Vecihi, Başmakinist Eşref ve Rasıt Hamdi tarafından onarıldı; Ankara üzerinden Malıköy’e getirildi ve “İsmet” adıyla göreve alındı. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Muhtemel Kaynaklardan yapılan çıkarım (olay ↔ birlik ↔ yer ilişkileri) | KAY-0052, basılı s. 119, PDF s. 126 | |
| 1921-08-24 | — | Batı Cephesi Komutanlığı | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | ||
| 1921-08-25 | — | Batı Cephesi Komutanlığı | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | ||
| 1921-08-26 | — | Batı Cephesi Komutanlığı | 26 Ağustos 1921 Vecihi-Hasan Basri keşif ve bombardıman görevi: Sivil Pilot Vecihi ve Rasıt Üsteğmen Hasan Basri keşif yaptı ve önemli hedefleri bombaladı; hava keşifleri Yunan kuvvetlerinin tertibini belirlemeye devam etti. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Muhtemel Doğrudan kaynak kaydı | KAY-0052, basılı s. 123, PDF s. 130 | |
| 1921-08-27 | — | Batı Cephesi Komutanlığı | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | ||
| 1921-08-28 | — | Batı Cephesi Komutanlığı | 28 Ağustos 1921 Vecihi-Hasan Basri iki hava keşfi: Vecihi ve Hasan Basri iki keşif sortisi yaparak Yunan kuvvetlerinin durumunu raporladı. • KAY-0094: Aynı gün sabah Yüzbaşı Fazıl yaklaşık üç saatlik ayrı bir keşif uçuşu yaptı; Beylikköprü-İlıca-Güzelcekale eksenindeki Yunan yığınaklarını saptadı ve saat 09.30'da Malıköy'e dönerek rapor verdi. | Yunan Küçük Asya Ordusu | Birden fazla kaynak Doğrudan kaynak kaydı | KAY-0052 basılı s.124 / PDF s.131 | KAY-0094 basılı s.420-423 / PDF s.212-213 | |
| 1921-08-29 | — | Batı Cephesi Komutanlığı | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | ||
| 1921-08-30 | — | Batı Cephesi Komutanlığı | 30 Ağustos 1921 Yüzbaşı Fazıl’ın kritik hava keşfi: Yüzbaşı Fazıl erken saatlerde Beylikköprü-Sakarya-Ilıcaçayı-İnlerkatrancı-Büyükgökgöz-Gazlıköy eksenini keşfetti; Yunan kuvvet yığınaklarını bildirdi. Bulgular Haymana yönünün kapatılması kararında kullanıldı. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Muhtemel Doğrudan kaynak kaydı | KAY-0052, basılı s. 124, PDF s. 131 | |
| 1921-08-31 | — | Batı Cephesi Komutanlığı | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | ||
| 1921-09-01 | — | Batı Cephesi Komutanlığı | 1 Eylül 1921 Türk hava keşifleri ve hava muharebesi: Fazıl-Hamdi keşfi Haymana’daki Yunan yarma taarruzunu tespit etti. Vecihi-Hasan Basri ikinci sortide bir Yunan uçağıyla çatıştı; rasıdı vurup uçağı Katranca Vadisi’ne düşürdü. • KAY-0094: Fazıl-Hamdi'nin İzmir uçağıyla keşfi Haymana önlerine geriden Yunan takviyeleri geldiğini gösterdi. Vecihi-Basri İsmet uçağıyla Haymana güneyindeki Yunan ağır topçu bataryalarını bombaladı; ardından yapılan hava muharebesinde Yunan gözetleyici vuruldu ve uçak Katrancı Vadisine düşerek parçalandı. | Yunan hava unsurları; Yunan topçu bataryaları | Birden fazla kaynak Doğrudan kaynak kayıtları | KAY-0052 basılı s.126 / PDF s.133 | KAY-0094 basılı s.457-459 / PDF s.231-233 | |
| 1921-09-02 | — | Batı Cephesi Komutanlığı | 2 Eylül 1921 Yunan Başkomutanlık Karargâhının havadan bombalanması: Vecihi ve Hasan Basri keşif sırasında sonradan Yunan Başkomutanlık Karargâhı olduğu anlaşılan çadırlı ordugâhı bombaladı. • KAY-0094: Vecihi-Basri, büyük beyaz çadır ve çevresindeki otomobil/at yoğunluğunu yüksek düzey karargâh olarak değerlendirip İsmet uçağından dört bomba bıraktı. Kaynak daha sonra buranın Korgeneral Papoulas'ın karargâhı olduğunu belirtir. | Yunan Küçük Asya Ordusu karargâhı | Birden fazla kaynak Doğrudan kaynak kayıtları | KAY-0052 basılı s.126-127 / PDF s.133-134 | KAY-0094 basılı s.467-468 / PDF s.236-237 civarı | |
| 1921-09-03 | — | Batı Cephesi Komutanlığı | KAY-0094: Öğle üzeri dönen Türk hava keşfi Polatlı'nın yaklaşık 15-20 km batısında Yunan kamyonlarının ileri geri hareketini; Demirci-Boyalıca arasında yaklaşık 500 m uzunluğunda ulaştırma kolunu; Sakarya'nın batısında Beylikköprü-Kavuncu Köprüsü yollarında çok sayıda kamyonu ve Beylikköprü tren istasyonu yanındaki düzlükte 10 Yunan uçağını bildirdi. | Yunan lojistik ve hava unsurları | Kaynaklı Doğrudan kaynak kaydı | KAY-0094 basılı s.475-476 / PDF s.240-241 civarı | |
| 1921-09-04 | — | Batı Cephesi Komutanlığı | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | ||
| 1921-09-05 | — | Batı Cephesi Komutanlığı | 5 Eylül 1921 Vecihi’nin İzmir uçağıyla keşif ve bombardımanı: Cephe Komutanlığı emriyle Sivil Pilot Vecihi, “İzmir” av uçağıyla keşif yaptı ve tespit ettiği Yunan hatlarını bombaladı. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Muhtemel Doğrudan kaynak kaydı | KAY-0052, basılı s. 128, PDF s. 135 | |
| 1921-09-06 | — | Batı Cephesi Komutanlığı | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | ||
| 1921-09-07 | — | Batı Cephesi Komutanlığı | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | ||
| 1921-09-08 | — | Batı Cephesi Komutanlığı | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | ||
| 1921-09-09 | — | Batı Cephesi Komutanlığı | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | ||
| 1921-09-10 | Beylikköprü Hava Meydanı | Batı Cephesi Komutanlığı | 10 Eylül 1921 hava keşfi Yunan çekilmesini doğruluyor: Beylikköprü-Sazılar-Kavuncuköprüsü-Yenimehmetli-Polatlı hattındaki keşifte düzensiz ordugâhlar, geri hareket eden unsurlar ve Beylikköprü Hava Meydanında hangar ile 10 uçak görüldü; çekilme kanaati güçlendi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Muhtemel Kaynaklardan yapılan çıkarım (olay ↔ birlik ↔ yer ilişkileri) | KAY-0052, basılı s. 130, PDF s. 137 | |
| 1921-09-11 | — | Batı Cephesi Komutanlığı | 11 Eylül 1921 Vecihi’nin çekilme raporu ve Mustafa Kemal ile görüşmesi: Vecihi çekilen Yunan kollarını ve terk edilmiş topları bildirdi. Raporundan yaklaşık 15 dakika sonra Mustafa Kemal Paşa havacılarla bizzat görüşerek vaziyeti doğrudan dinledi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Muhtemel Doğrudan kaynak kaydı | KAY-0052, basılı s. 131, PDF s. 138 | |
| 1921-09-12 | — | Batı Cephesi Komutanlığı | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | ||
| 1921-09-13 | — | Batı Cephesi Komutanlığı | 13 Eylül 1921 Yunan ordusunun Sakarya batısına geçişinin hava keşfiyle tespiti: Hava keşifleri Yunan birliklerinin tamamen Sakarya batısına geçtiğini, Sakarya doğu-batısının boşaltıldığını, köyler ve köprülerin yandığını tespit etti. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi. | Muhtemel Doğrudan kaynak kaydı | KAY-0052, basılı s. 131-132, PDF s. 138-139 |
Birlik Komutanları ve Önemli Personel
| Rütbe | Adı Soyadı | Görev | Tarih | Kaynak |
|---|---|---|---|---|
| Asteğmen | Halil | Pilot | KAY-0052 | |
| Sivil Pilot | Behçet | Pilot | KAY-0052 | |
| Sivil Pilot | Vecihi Hürkuş | Pilot | KAY-0052 | |
| Sivil Pilot | Hayrettin | Pilot | KAY-0052 | |
| Yüzbaşı | Süleyman Sırrı | Rasıt | KAY-0052 | |
| Yüzbaşı | H. Hüsnü Bilge | Rasıt | KAY-0052 | |
| Yüzbaşı | Bahattin | Rasıt | KAY-0052 | |
| Üsteğmen | Hasan Basri | Rasıt | KAY-0052 | |
| Üsteğmen | Avni | Rasıt | KAY-0052 | |
| Üsteğmen | Çaypınar | Rasıt | KAY-0052 | |
| Sivil Makinist | Eşref | Bölük Baş Makinisti | KAY-0052 | |
| Sivil Makinist | Ruhi | Makinist | KAY-0052 | |
| Sivil Pilot | Hasan Fehmi | Pilot | KAY-0052 | |
| Hamdi | Rasıt | KAY-0052 |