İsmet İnönü

14 Şubat 1901'de Mühendishane-i Berrî-i Hümayun (Topçu Oku­ lu ' na) 'a girdi. 1 Eylül 1903'te Mühendishane-i Berrî-i Hümayun'u bitirdi. 26 Eylül 1906'da Harp Akademisi'nden birincilikle mezun oldu. Fransızca, Almanca ve İngilizce biliyordu.

26 Eylül 1906'da 2 nci Ordu emrine verildi. 20 Ekim 1906'da Edirne'deki 8 nci Topçu Alayı'nda 3 ncü Ba­ tarya Komutanı olarak kurmay stajını yaptı. Bu arada Osmanlı -Bulgar komisyonlarında da bulundu. Daha sonra 2 nci Ordu Kurmayıığı'nda görev aldı. 13 Ocak 1908'de 2 nci Süvari Tümeni Kurmayı (1909'da Hareket Ordusu Karargâhı'nda görevli olarak İstanbul'a geldi). 1910'da 4 ncü Kolordu Kurmaylığı'nda; 26 Şubat 1911'de önce Yemen Kuvayı Mürettebe Komutanlığı Kurmayı; Şubat 1912'de Yemen Kuvayı Umumiye Komutanlığı Kurmay Başka­ nı; 2 Nisan 1913'de Çatalca Ordusu Sağ Cenah Komutanlığı Kurmay­ lığı ' nda; 11 Haziran 1913'te Harbiye Nezareti'nde, Büyük Genel Karar­ gâh (Başkomutanlık Karargâhı) 1 nci Şube'de; 8 Eylül 1913'te İstanbul Antiaşması'nın bağıtlanmasında Bulgar delegeleriyle müzakereye memur heyete askeri danış­ man ; 1 Kasım 1913'te Balkan Savaşı'ndaki Şark ve Garp Orduları' nın bazı sorumlu general ve üstsubaylarının soruşturmasını yürüttü. 15 Aralık 1913'te Genelkurmay 3 ncü Şube'de, sonra 1 nci Ordu 1 nci Şube Müdürlüğü Kurmaylığı'nda; 3 Ağustos 1914'te 1 nci Ordu Kurmaylığı'nda; 2 Aralık 1914'te Genel Karargâh 1 nci Şube Müdürü; 9 Ekim 1915'te 2 nci Ordu Kurmay Başkanı; 12 Ocak 1917'de 4 ncü Kolordu Komutanı (Kafkas Cephesi'nde); 1 Mayıs 1917'de 20 nci Kolordu Komutanı; 20 Haziran 1917'de 3 ncü Kolordu Komutanı (Filistin ve Suri­ ye Cephesi'nde); 24 Ekim 1918'de Harbiye Nezareti Müsteşarlığı'na getirildi. Bu görevde iken barış esaslarının askeri maddelerini görüş­ mek üzere teşkil edilen komisyona da başkanlık yaptı. 4 Ağustos 1919'da Kolordu Komutanlığı yetki ve ödeneğiyle Askeri Şûra Muamelatı Umumiye Müdürlüğü (Genel Sekreter)'ne atandı ise de, sekiz gün sonra bu görevinden affedildi. 1920 yılı başlarında İstanbul'dan izinli ayrılarak Ankara'ya geldi. Orada Mustafa Kemal (Atatürk) ve Heyeti Temsiliye ile özel temaslarda bulundu. Daha önce (29 Aralık 1919'da) Barış Hazırlıkları Komisyonu üyeliğine atanmış olduğundan, 3 Şubat 1920'de Harbiye Nazırı Fevzi (Çakmak) Paşa'nın çağırması üzerine İstanbul'a döndü. 19 Mart 1920'de İstanbul'dan gizlice kaçıp 9 Nisan'da tekrar Ankara'ya geldi. Büyük Billet Meclisi'nin açılması hazırlık­ larına katıldı. 23 Nisan 1920'den itibaren Edirne Milletvekili sıfatıyla TBMM üyesi; . 3 Mayıs 1920'de Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Vekili (Genelkur­ may Bakanı) oldu. 10 Kasım 1920'de Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Vekilliği görevi saklı kalmak ve Genelkurmay Başkanlığı'na Müdafaa-i Milliye Vekili (Milli Savunma Bakanı) Fevzi (Çakmak) Paşa vekâlet etmek üzere ordu komutanı yetkisiyle Batı Cephesi Kuzey Kesimi Komutanı; 4 Mayıs 1921'de Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Vekili ve Batı Cephesi Komutanı (Batı Cephesi'nin kuzey ve güney kesimleri tek komuta altında birleştirildi). 5 Ağustos 1921'de Batı Cephesi Komutanı ve Mudanya Konferansı'nda (4-11 Ekim 1922) Türk Heyeti Başkanı; 27 Ekim 1922'de Dışişleri Bakanı ve bu arada Lozan Barış Konferansı'nda Türkiye Başdelegesi; 30 Ekim 1923'te Dışişleri Bakanlığı görevi kendilerinde kalmak üzere başbakan; b Mart 1925'te ikinci kez başbakan seçildi. 30 Haziran 1927'de askerlikten emekliye ayrıldı.

11 Haziran 1913'te Harbiye Nezareti'nde, Büyük Genel Karar­ gâh (Başkomutanlık Karargâhı) 1 nci Şube'de; 4 Ağustos 1919'da Kolordu Komutanlığı yetki ve ödeneğiyle Askeri Şûra Muamelatı Umumiye Müdürlüğü (Genel Sekreter)'ne atandı ise de, sekiz gün sonra bu görevinden affedildi. 1920 yılı başlarında İstanbul'dan izinli ayrılarak Ankara'ya geldi. Daha önce (29 Aralık 1919'da) Barış Hazırlıkları Komisyonu üyeliğine atanmış olduğundan, 3 Şubat 1920'de Harbiye Nazırı Fevzi (Çakmak) Paşa'nın çağırması üzerine İstanbul'a döndü. 19 Mart 1920'de İstanbul'dan gizlice kaçıp 9 Nisan'da tekrar Ankara'ya geldi. 23 Nisan 1920'den itibaren Edirne Milletvekili sıfatıyla TBMM üyesi; 3 Mayıs 1920'de Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Vekili (Genelkur­ may Bakanı) oldu. 10 Kasım 1920'de Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Vekilliği görevi saklı kalmak ve Genelkurmay Başkanlığı'na Müdafaa-i Milliye Vekili (Milli Savunma Bakanı) Fevzi (Çakmak) Paşa vekâlet etmek üzere ordu komutanı yetkisiyle Batı Cephesi Kuzey Kesimi Komutanı; 4 Mayıs 1921'de Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Vekili ve Batı Cephesi Komutanı (Batı Cephesi'nin kuzey ve güney kesimleri tek komuta altında birleştirildi). 5 Ağustos 1921'de Batı Cephesi Komutanı ve Mudanya Konferansı'nda (4-11 Ekim 1922) Türk Heyeti Başkanı; 27 Ekim 1922'de Dışişleri Bakanı ve bu arada Lozan Barış Konferansı'nda Türkiye Başdelegesi;

4 Mayıs 1921'de Batı Cephesi komuta görevini üstlendi; 5 Ağustos 1921'de Batı Cephesi Komutanı olarak kaynakta yeniden belirtilir.

23 Nisan 1920'den itibaren Edirne Milletvekili sıfatıyla TBMM üyesi; 30 Ekim 1923'te Dışişleri Bakanlığı görevi kendilerinde kalmak üzere başbakan; b Mart 1925'te ikinci kez başbakan seçildi. 30 Haziran 1927'de askerlikten emekliye ayrıldı. 23 Nisan 1920'den itibaren 1972'ye kadar bütün dönemlerde TBMM Üyesi (genellikle Malatya Milletvekili) bulundu. Bu arada, askerlikten ayrıldıktan sonra; 25 Ekim 1937 tarihine kadar Başbakan ve aynı zamanda ek görevle: 1 Ocak-28 Şubat 1929'a kadar Milli Eğitim Bakanı; 11 Kasım 1938-14 Mayıs 1950'de dört devre Cumhurbaşkanı; 20 Kasım 1961-5 Mart 1965'te Başbakan (20 Kasım 1961, 25 Haziran 1962, 23 Aralık 1963 tarihlerinde kurulan I. II. ve III. koalisyon hükümetlerinde) olarak hizmete devam etti.

Katıldığı harplerde, Osmanlı, Alman, Avusturya-Macaristan Devletleri'nce çeşitli nişan ve madalyalarla, TBMM tarafın­ dan da İstiklâl Madalyası ile ödüllendirilmiştir. Yazdığı Eserler "Hatıralarım,"