Genel Bilgiler
Kayıt Türü
Tepe / Zirve
İl
Ankara
İlçe / Bölge
Kısa Açıklama
1921 kaynaklarında Çaldağı'nın doğu/yüksek zirvesi için kullanılan rakımlı tepe adı.
Tarihî Önemi
Tarihçe
Genel Bilgiler
- Yer türü: Tepe / Zirve
- İl: Ankara
- İlçe: Haymana
- Rakım: 1140 m
- Doğrulama: MUHTEMEL
Alternatif ve Tarihî Adlar
- 1377 Rakımlı Çaldağı Tepesi (Güncel/topografik eşleştirme / 1957/topografik harita)
Tarihî Önemi ve Açıklama
1921 kaynaklarında Çaldağı'nın doğu/yüksek zirvesi için kullanılan rakımlı tepe adı.
Tezde tarihî '1140 Rakımlı Tepe'nin 1957 topografik haritasındaki 1377 rakımlı Çaldağı Tepesi'ne karşılık geldiği değerlendirilir. Bu modern eşleştirme yazar yorumudur.
İlgili Birlikler
ANA veritabanındaki olay ve ilişki kayıtlarında bu yerle bağlantılı olup sitede sayfası bulunan birlikler:
Kronolojik Olay Dizisi
- 1921-09-01 06:30 — Yunan 2. Tümeni Çaldağı doğusuna yeniden taarruz etti — Yunan 2. Tümeni Çaldağı doğu kesimine bütün gücüyle taarruz etti; yoğun muharebeye rağmen beklenen ilerlemeyi sağlayamadı.
- 1921-09-01 07:00 — Şükrü Naili 1140 Rakımlı Tepe'den Çal Cephesi durumunu bildirdi — Şükrü Naili, 15. ve 24. Tümenlerin gece taarruzlarını, Çardaktepe çevresindeki el değiştirmeleri, ihtiyat yetersizliğini ve ağır kayıpları raporladı.
- 1921-09-01 10:15 — Şükrü Naili III. Grup çekilmesinin yaratacağı açıklığı raporladı — 57. Tümenin kuzeye çekilmesi halinde 15. Tümen soluyla arasında oluşacak boşluğun savunmaya etkisi Batı Cephesi'ne bildirildi.
- 1921-09-01 13:30 — Çal Cephesi Yunan taarruzunu 1140 Rakımlı Tepe önünde durdurdu — Şiddetli topçu ateşi sonrası 45. Alay ve 38. Alayın iki taburu geri çekildi; 56. Alayın yan ateşi ve topçu desteğiyle düşman geri atıldı. Cephane durumunun kritik olduğu bildirildi.
- 1921-09-02 19:00 — Yunan birlikleri Çaldağı'nın tamamını ele geçirdi — Yunan 2. ve 10. Tümenlerinin taarruzları sonucunda 1140 Rakımlı Tepe dahil Çaldağı'nın hâkim kesimleri Yunanların eline geçti; 15. ve 24. Tümenler doğuya çekildi.
- 1921-09-02 22:30 — Sabri Bey Çaldağı'nın düşüşünü saatleriyle raporladı — Mülazım-ı evvel Sabri Bey; 17:30'dan itibaren 30., 45., 56. ve 38. Alayların durumunu, 1140 Rakımlı Tepe'nin kaybını ve yeni gece savunma tertibini raporladı.
İlgili Tepeler ve Mevkiler
- Çal Dağı — Parçası / zirvesi / 1140 Rakımlı Tepe Çaldağı blokunun doğu/yüksek zirvesi olarak anlatılır.
Kaynaklar ve Atıflar
- KAY-0051 – Sakarya Meydan Muharebesi’nde Çaldağı’nın Önemi; Basılı 20-24,60-95, PDF 34-38,74-109 — KAY-0051 doğrudan kayıt dayanağı
Kaynak / araştırma notu: KAY-0051 basılı s.20-24, 68-95 / PDF s.34-38, 82-109.
22 Günlük Muharebe Kronolojisi
23 Ağustos 1921 – 13 Eylül 1921. Kaynakta kesin bilgi bulunmayan günlerde tahmin yapılmamıştır.
| Tarih | Hâkim Taraf | Türk Birlikleri | Yunan Birlikleri | Olay / Durum | Değişim | Kesinlik | Kaynak |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1921-08-23 | Belirsiz | — | — | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | — | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | |
| 1921-08-24 | Belirsiz | — | — | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | — | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | |
| 1921-08-25 | Belirsiz | — | — | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | — | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | |
| 1921-08-26 | Belirsiz | — | — | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | — | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | |
| 1921-08-27 | Belirsiz | — | — | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | — | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | |
| 1921-08-28 | Belirsiz | — | — | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | — | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | |
| 1921-08-29 | Belirsiz | — | — | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | — | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | |
| 1921-08-30 | Belirsiz | — | — | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | — | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | |
| 1921-08-31 | Belirsiz | — | — | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | — | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | |
| 1921-09-01 | Belirsiz | III. Grup → 24. Tümen 15. Tümen 15. Tümen → 38. Alay 15. Tümen → 45. Alay 15. Tümen → 56. Alay 57. Tümen Batı Cephesi Komutanlığı → Çal Cephesi Komutanlığı III. Grup → 24. Tümen → 24. Tümen Hücum Taburu 15. Tümen → 15. Tümen İstihkâm Bölüğü | Yunan Küçük Asya Ordusu → Yunan 1. Kolordusu → Yunan 2. Tümeni | Yunan 2. Tümeni Çaldağı doğusuna yeniden taarruz etti: Yunan 2. Tümeni Çaldağı doğu kesimine bütün gücüyle taarruz etti; yoğun muharebeye rağmen beklenen ilerlemeyi sağlayamadı. Sonuç: Taarruz başlangıçta durduruldu. • Şükrü Naili 1140 Rakımlı Tepe'den Çal Cephesi durumunu bildirdi: Şükrü Naili, 15. ve 24. Tümenlerin gece taarruzlarını, Çardaktepe çevresindeki el değiştirmeleri, ihtiyat yetersizliğini ve ağır kayıpları raporladı. Sonuç: Çal Cephesi'nin ihtiyat ve mevcut sıkıntısı belgelendi. • Şükrü Naili III. Grup çekilmesinin yaratacağı açıklığı raporladı: 57. Tümenin kuzeye çekilmesi halinde 15. Tümen soluyla arasında oluşacak boşluğun savunmaya etkisi Batı Cephesi'ne bildirildi. Sonuç: Gruplar arası irtibat riski kayıt altına alındı. • Çal Cephesi Yunan taarruzunu 1140 Rakımlı Tepe önünde durdurdu: Şiddetli topçu ateşi sonrası 45. Alay ve 38. Alayın iki taburu geri çekildi; 56. Alayın yan ateşi ve topçu desteğiyle düşman geri atıldı. Cephane durumunun kritik olduğu bildirildi. Sonuç: Çaldağı doğu savunması gün içinde tutuldu. | — | Muhtemel Kaynaklardan yapılan çıkarım (aynı tarihli olay ilişkileri) | KAY-0051, basılı s. 70, PDF s. 84 | KAY-0051, basılı s. 72, PDF s. 86 | KAY-0051, basılı s. 72-73, PDF s. 86-87 | KAY-0051, basılı s. 75-78, PDF s. 89-92 |
| 1921-09-02 | Yunan | III. Grup → 24. Tümen 15. Tümen 15. Tümen → 38. Alay 15. Tümen → 45. Alay 15. Tümen → 56. Alay 23. Tümen → 68. Alay III. Grup → 24. Tümen → 30. Alay 15. Tümen → 15. Tümen Hücum Taburu | Yunan Küçük Asya Ordusu → Yunan 1. Kolordusu → Yunan 2. Tümeni Yunan Küçük Asya Ordusu → Yunan 3. Kolordusu → Yunan 10. Tümeni | Yunan birlikleri Çaldağı'nın tamamını ele geçirdi: Yunan 2. ve 10. Tümenlerinin taarruzları sonucunda 1140 Rakımlı Tepe dahil Çaldağı'nın hâkim kesimleri Yunanların eline geçti; 15. ve 24. Tümenler doğuya çekildi. Sonuç: Çaldağı tamamen Yunan işgaline girdi; Türk savunması Kadıköy-Haymana yönünde yeniden kuruldu. • Sabri Bey Çaldağı'nın düşüşünü saatleriyle raporladı: Mülazım-ı evvel Sabri Bey; 17:30'dan itibaren 30., 45., 56. ve 38. Alayların durumunu, 1140 Rakımlı Tepe'nin kaybını ve yeni gece savunma tertibini raporladı. Sonuç: 15. ve 24. Tümenler Kadıköy batısında yeniden tertiplendi. | — | Muhtemel Kaynaklardan yapılan çıkarım (aynı tarihli olay ilişkileri) | KAY-0051, basılı s. 87-95, PDF s. 101-109 | KAY-0051, basılı s. 92-94, PDF s. 106-108 |
| 1921-09-03 | Belirsiz | — | — | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | — | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | |
| 1921-09-04 | Belirsiz | — | — | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | — | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | |
| 1921-09-05 | Belirsiz | — | — | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | — | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | |
| 1921-09-06 | Belirsiz | — | — | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | — | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | |
| 1921-09-07 | Belirsiz | — | — | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | — | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | |
| 1921-09-08 | Belirsiz | — | — | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | — | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | |
| 1921-09-09 | Belirsiz | — | — | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | — | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | |
| 1921-09-10 | Belirsiz | — | — | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | — | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | |
| 1921-09-11 | Belirsiz | — | — | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | — | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | |
| 1921-09-12 | Belirsiz | — | — | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | — | Belirsiz Doğrudan kaynak yok | |
| 1921-09-13 | Belirsiz | — | — | Kaynaklarda bu güne ilişkin kesin kayıt tespit edilemedi. | — | Belirsiz Doğrudan kaynak yok |