TümenTürk
Kısa Tanıtım
IV. Grup emrindeki 5. Kafkas Tümeni; 9., 10., 13. Alaylar ile 5. Kafkas Topçu Alayı ve tümen karargâh personeliyle Sakarya Meydan Muharebesi komuta listelerinde yer alır.
Genel Bilgiler
Birlik seviyesiTümen
TarafTürk
Ayrıntılı Bilgi
Teşkilatı
5. Kafkas Tümeni altında 9. Alay, 10. Alay, 13. Alay ve 5. Kafkas Topçu Alayı yer almaktadır.
Komuta Kademesi
- Tümen Komutanı: Yarbay Cemil Cahit Toydemir
- Kurmay Başkanı: Binbaşı Ahmet Fatih Şimşek
- Karargâh Kurmayı: Binbaşı İshak Avni Akdağ
- Piyade Komutanı: Yarbay Halil Rüştü
- Karargâh Subayı: Yüzbaşı Osman Güray
Alay Komutanları
- 9. Alay: Binbaşı Mümtaz Aktay
- 10. Alay: Binbaşı Ahmet Hamdi
- 13. Alay: Yarbay Ahmet Rıfat
- 5. Kafkas Topçu Alayı: Binbaşı Nusret Başaran
Kaynak
KAY-0020 – Kurtuluş Savaşı'nda Sakarya Meydan Muharebesi, Anıtlar ve Şehitlikleri, basılı s.82-83 / PDF s.91-92.
İlgili Tepeler ve Mevkiler
ANA olay kayıtlarından türetilen bağlantılar:
Güncellenen Araştırma Bilgileri
KAY-0020 komuta listesine göre 5. Kafkas Tümen Komutanı Yarbay cemil-cahit-toydemir/" data-smm-record-id="KOM-000023">Cemil Cahit Toydemir, Kurmay Başkanı Binbaşı Ahmet Fatih Şimşek, Karargâh Kurmayı Binbaşı avni-akdag/" data-smm-record-id="KOM-000025">İshak Avni Akdağ, Piyade Komutanı Yarbay halil-rustu/" data-smm-record-id="KOM-000026">Halil Rüştü ve Karargâh Subayı Yüzbaşı Osman Güray’dır. 9. Alay Komutanı Binbaşı Mümtaz Aktay, 10. Alay Komutanı Binbaşı hamdi/" data-smm-record-id="KOM-000013">Ahmet Hamdi, 13. Alay Komutanı Yarbay Ahmet Rıfat ve 5. Kafkas Topçu Alayı Komutanı Binbaşı Nusret Başaran olarak kaydedilmiştir. KAY-0020, basılı s.82-83 / PDF s.91-92.
Teşkilat ve Bağlılık
Üst Birlik
IV. GrupAlt Birlikler
Sakarya Meydan Muharebesi – 22 Günlük Konum Tablosu
23 Ağustos 1921 – 13 Eylül 1921. Kaynakta kesin bilgi bulunmayan günlerde tahmin yapılmamıştır.
| Tarih | Ana Konum / Tepe / Mevki / Köy | Üst Birlik | Alt Birlikler | Görev / Faaliyet | Karşısındaki Birlik | Kesinlik | Kaynak |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1921-08-23 | Yenimehmetli-Toydemir-Sabanca hattı; Ilıcaözü Deresi güney sırtları | IV. Grup | BRL-000014 | 10. Alay; BRL-000015 | 13. Alay; BRL-000019 | 5. Kafkas Topçu Alayı; BRL-000036 | 9. Alay | KAY-0071: 5. Kafkas Tümeni, 61. Tümen ile IV. Grup içinde Yenimehmetli-Toydemir-Sabanca kesiminde konuşluydu. 23 Ağustos'ta IV. Grup cephesi genel olarak sakindi; 3. Yunan Kolordusu Ilıcaözü Deresi güney sırtlarını kuvvetle tutuyor, sağ cenah yönünden bomba sesleri işitiliyordu. | 3. Yunan Kolordusu; 3. ve 10. Yunan Tümenleri | Kaynaklı Doğrudan kaynak kaydı | KAY-0071, basılı s.147-148 / PDF s.9-10 |
| 1921-08-24 | Tarlabayırı; Baraközü Deresi; Tarlabayırı; Hacımuslu-Karabenli güneyi; Baraközü Deresi | IV. Grup | BRL-000014 | 10. Alay; BRL-000015 | 13. Alay; BRL-000019 | 5. Kafkas Topçu Alayı; BRL-000036 | 9. Alay | 24 Ağustos: Tarlabayırı savunması IV. Gruba verildi; tümen unsurları kesimi takviye etti. • KAY-0094: 3. Yunan Kolordusunun 10. Tümeninin Baraközü Deresi boyunca gelişen taarruzunu karşıladı, kırdı ve durdurdu. KAY-0071: Tarlabayırı müdafaası IV. Gruba verildi; Tarlabayırı Müfrezesi komutanlığına 5. Kafkas Tümeninden Yarbay Halil Rüştü getirildi. 10. Yunan Tümeninin Hamam Çayı istikametindeki taarruzu Hacımuslu-Karabenli güneyinde durduruldu. | Yunan 3. Tümeni; Yunan 10. Tümeni; 10. Yunan Tümeni | Birden fazla kaynak Doğrudan kaynak kayıtları | KAY-0071 basılı/PDF s.149-150 / 11-12 | KAY-0094 basılı s.389 / PDF s.196 | KAY-0071, basılı s.148-149 / PDF s.10-11 |
| 1921-08-25 | Tarlabayırı; Yıldız Tepe; Hacımuslu; Yarözü Deresi güneyi; Toydemir güneyi | IV. Grup | BRL-000014 | 10. Alay; BRL-000015 | 13. Alay; BRL-000019 | 5. Kafkas Topçu Alayı; BRL-000036 | 9. Alay | KAY-0071: 3. Yunan Tümeni Tarlabayırı'na taarruz ederek Yıldız Tepe'yi ele geçirdi ve topçusunu buraya taşımaya başladı. Tarlabayırı, 5. Kafkas Tümeninin 13. Alayı dâhil kuvvetlerle takviye edildi; gün sonunda IV. Grup Yarözü Deresi güneyi-Toydemir güneyi hattına çekildi. | 3. Yunan Tümeni | Kaynaklı Doğrudan kaynak kaydı | KAY-0071, basılı s.149-151 / PDF s.11-13 |
| 1921-08-26 | Toydemir sırtları; Ilıca Deresi güneyi | IV. Grup | BRL-000014 | 10. Alay; BRL-000015 | 13. Alay; BRL-000019 | 5. Kafkas Topçu Alayı; BRL-000036 | 9. Alay | 26 Ağustos: 5-6 taburluk taarruz 8. Tümen topçusu desteğiyle karşılandı. • KAY-0094: Yunan birlikleri bir ara ilk siperleri ele geçirdi; 5. Kafkas Tümeni karşı taarruzla düşmanı siperlerden püskürttü. KAY-0071: 5-6 tabur kadar Yunan kuvvetinin 5. Kafkas Tümeni üzerine ilerlemesi 8. Tümen sahra bataryasının desteğiyle karşılandı. Saat 06.00'da başlayan çarpışma yaklaşık iki saat sürdü; akşam 5. Kafkas ve 61. Tümen Toydemir sırtlarına alındı. Tümen Yunan ilerleyişini 400-800 metre mesafede durdurdu; Yunan topçusu saat 20.30'da Ilıca Deresi güneyine çekildi. | Yunan 3. Kolordusunun merkez kesimdeki taarruz kuvvetleri; Yunan 3. Kolordusu taarruz kuvvetleri | Birden fazla kaynak Doğrudan kaynak kayıtları | KAY-0071 basılı/PDF s.151-153 / 13-15 | KAY-0094 basılı s.400-401 / PDF s.202 | KAY-0071, basılı s.151-153 / PDF s.13-15 |
| 1921-08-27 | Toydemir; 1.077 rakımlı sırtlar; Karabenli | IV. Grup | BRL-000014 | 10. Alay; BRL-000015 | 13. Alay; BRL-000019 | 5. Kafkas Topçu Alayı; BRL-000036 | 9. Alay | KAY-0071: 3. Yunan Tümeni saat 09.30'dan itibaren 61. ve 5. Kafkas Tümenlerinin iç kanatlarına ve Karabenli istikametine taarruz etti. Toydemir ve 1.077 rakımlı sırtlar yoğun ateş altında kaldı; 8. Tümenin çekilmesi üzerine 5. Kafkas Tümeni mevzisini düzeltti. 13. Alay 1. Taburunda muharebeye giren 13 subaydan yalnız 4 subayın kaldığı aktarılır. | 3. Yunan Tümeni | Kaynaklı Doğrudan kaynak kaydı | KAY-0071, basılı s.153-154 / PDF s.15-16 |
| 1921-08-28 | Toydemir; Yıldız Deresi; Hamam Çayı | IV. Grup | BRL-000014 | 10. Alay; BRL-000015 | 13. Alay; BRL-000019 | 5. Kafkas Topçu Alayı; BRL-000036 | 9. Alay | KAY-0094: 3. Yunan Kolordusunun 3. ve 10. Tümenleri sabah Ilıca Deresi sırtlarındaki topçu hazırlığından sonra 61. ve 5. Kafkas Tümeni mevzilerine saldırdı; öğleye doğru yaklaşık bir kilometreye yaklaşan hücumlar inatlı savunmayla geri çevrildi. Saat 17.30'daki ikinci saldırı da sonuç vermedi. KAY-0071: 3. Yunan Tümeni Toydemir istikametinde taarruz etti; 5. Kafkas Tümeninin sol cenahına yönelen saldırı 8. Tümen topçu ateşiyle durduruldu, ardından sağ cenaha yöneldi. 5. Kafkas ve 61. Tümen göğüs göğse ve süngü muharebesiyle Yunan kuvvetlerini geriye attı. 13. Alay Komutanı Binbaşı Ahmet Rıfat Bey şehit oldu. | Yunan 3. ve 10. Tümenleri; 3. ve 10. Yunan Tümenleri | Birden fazla kaynak Doğrudan kaynak kayıtları | KAY-0094 basılı s.422-423 / PDF s.213 | KAY-0071, basılı s.154-155 / PDF s.16-17 |
| 1921-08-29 | Toydemir sırtları | IV. Grup | BRL-000014 | 10. Alay; BRL-000015 | 13. Alay; BRL-000019 | 5. Kafkas Topçu Alayı; BRL-000036 | 9. Alay | KAY-0094: Yunan 3. ve 10. Tümenlerinin yoğun topçu ve piyade baskısı altında 5. Kafkas Tümeni Toydemir sırtlarındaki mevzilerinde barınamaz duruma geldi ve yaklaşık iki kilometre geri çekildi. Toydemir Yunan kuvvetlerinin eline geçti; ilerleme süngü hücumlarıyla güçlükle durduruldu. Tümen Komutanı Cemil Cahit, 61. Tümenin sol kanadının da sarsıldığını bildirdi. KAY-0071: 5. Kafkas Tümeni Sabanca Deresi batısındaki mevzileri tuttu; ihtiyat kalmaması ve yoğun ateş nedeniyle Toydemir 1.084 rakımlı tepenin kuzeyine çekildi. Tepe işgal edildi ve tümen cephesi Sivri-Çal Dağı istikametinde yarıldı; IV. Grup takviye edildi. Kaynak, Toydemir'de yaklaşık 80 şehidin toprağa verildiğini aktarır. | Yunan 3. ve 10. Tümenleri; 3. ve 10. Yunan Tümenleri | Birden fazla kaynak Doğrudan kaynak kayıtları | KAY-0094 basılı s.431-432 / PDF s.217-218 | KAY-0071, basılı s.155-156 / PDF s.17-18 |
| 1921-08-30 | Sivri Vadisi; Tektaşlı Tepe; Sabanca-Toydemir-Soğulca hattı | IV. Grup | BRL-000014 | 10. Alay; BRL-000015 | 13. Alay; BRL-000019 | 5. Kafkas Topçu Alayı; BRL-000036 | 9. Alay | KAY-0071: İki Yunan tümenine yakın kuvvet 61. ve 5. Kafkas Tümeni cephesine Sivri Vadisi istikametinde ilerledi; 5. Kafkas cephesinde saat 12.00'de piyade ateşi başladı. 3. ve 10. Yunan Tümenleri Tektaşlı Tepe'yi işgal etti. 190. Alayın iki taburu süngü saldırısıyla Çal Dağı'na ulaşan Yunan alayını püskürttü. | 3. ve 10. Yunan Tümenleri | Kaynaklı Doğrudan kaynak kaydı | KAY-0071, basılı s.156-158 / PDF s.18-20 |
| 1921-08-31 | Karakuyu batısı; Sivri Vadisi; Sarıhalil-Karakuyu-Korsaklı hattı; Çal Dağı | IV. Grup | BRL-000014 | 10. Alay; BRL-000015 | 13. Alay; BRL-000019 | 5. Kafkas Topçu Alayı; BRL-000036 | 9. Alay | KAY-0071: 5. Kafkas Tümeni Karakuyu batısından Sivri Vadisi'ne kadar mevzilendi ve sol kanadını Sivri Vadisi'ne karşı kırdı. Saat 07.00'de başlayan muharebelerde 3. Yunan Tümeni taarruzları geri çevrildi; 10. Yunan Tümeni Sivri ve Çal Dağı batı yamaçlarında taarruzlarını sürdürdü. 5. Kafkas ve 61. Tümen Karayavşan yönündeki ilerlemeyi durdurup terk edilen siperleri geri aldı. | 3. ve 10. Yunan Tümenleri | Kaynaklı Doğrudan kaynak kaydı | KAY-0071, basılı s.158 / PDF s.20 |
| 1921-09-01 | Şeyhali-Sivri ara hattı; Çal Dağı | IV. Grup | BRL-000014 | 10. Alay; BRL-000015 | 13. Alay; BRL-000019 | 5. Kafkas Topçu Alayı; BRL-000036 | 9. Alay | KAY-0071 aynı gün için önce IV. Grup bölgesinde genel bir Yunan taarruzu olmadığını belirtir; devamında 3. Yunan Tümeninin 61. ve 5. Kafkas Tümenlerinin iç kanatlarına yaptığı yerel taarruzun piyade ve topçu ateşiyle durdurulduğunu aktarır. 5. Kafkas Tümeni Komutanı, topçu cephanesinin yetersizliğini bildirerek IV. Gruptan cephane istedi. | 3. Yunan Tümeni | Kaynaklı Doğrudan kaynak kaydı | KAY-0071, basılı s.158-160 / PDF s.20-22 |
| 1921-09-02 | Sarıhalil-Karakuyu arası; Karayavşan; Sivri-Çal Dağı | IV. Grup | BRL-000014 | 10. Alay; BRL-000015 | 13. Alay; BRL-000019 | 5. Kafkas Topçu Alayı; BRL-000036 | 9. Alay | 2 Eylül: 5. Kafkas ve 61. Tümen taburlarından geçici müfreze kuruldu. • KAY-0094: 3. Yunan Tümeni saat 06.00 dolaylarında 5. Kafkas Tümeninin ilk siperlerine girdi. IV. Grup Komutanı Kemalettin Sami, Sivri-Çal arasındaki açıklığı kapatmak için tümeninden bir taburu ayırdı. Saat 14.00'ten sonra Çal batı sırtlarına yerleşen Yunan topçusu 5. Kafkas ve 61. Tümen mevzilerini yoğun ateş altına aldı. KAY-0071: 3. Yunan Tümeni 61. ve 5. Kafkas Tümenlerinin iç kanatlarına taarruz etti; IV. Grup topçu cephanesinin tükenmesi üzerine muharebe süngü ve yakın dövüşle sürdü. 5. Kafkas Tümeninden dört, 61. Tümenden iki taburla geçici bir müfreze kuruldu; 5. Kafkas Tümeni Karayavşan kuzeyine yerleştirildi. 2 Eylül 1921 – Günlük Harekât Özeti OLY-003430 | Yunan 3. ve 10. Tümenleri; 3. ve 10. Yunan Tümenleri | Birden fazla kaynak Doğrudan kaynak kayıtları | KAY-0071 basılı/PDF s.160-161 / 22-23 | KAY-0094 basılı s.464-466 / PDF s.235-236 civarı | KAY-0071, basılı s.160-161 / PDF s.22-23 |
| 1921-09-03 | Karayavşan kuzeyi; Şeyhali; Baraközü Deresi sırtları | IV. Grup | BRL-000014 | 10. Alay; BRL-000015 | 13. Alay; BRL-000019 | 5. Kafkas Topçu Alayı; BRL-000036 | 9. Alay | KAY-0071: IV. Grup saat 07.00'ye kadar yeni mevziine yerleşti. 5. Kafkas Tümeni Karayavşan kuzeyinde bulunuyor; Şeyhali güneyindeki Baraközü Deresi sırtlarında bulunan altı piyade taburu sol kanat gerisinde toplanıyordu. Cemil Cahit Bey geçici müfreze komutasını Binbaşı Neşet Bey'e devrederek tümen komutasını yeniden aldı. | 3. Yunan Kolordusu unsurları | Kaynaklı Doğrudan kaynak kaydı | KAY-0071, basılı s.161 / PDF s.23 |
| 1921-09-04 | Kızılcakışla; Bayburt kuzey sırtları | IV. Grup | BRL-000014 | 10. Alay; BRL-000015 | 13. Alay; BRL-000019 | 5. Kafkas Topçu Alayı; BRL-000036 | 9. Alay | KAY-0071: 4-8 Eylül dönemi tahkimat, keşif, baskın ve topçu faaliyetleriyle geçti. 5. Kafkas Tümeni Kızılcakışla'da yeni bombaların kullanımı için kurs düzenledi. Saat 17.00'den sonra topçu muharebesi yapıldı; Bayburt kuzey sırtlarına çıkmaya çalışan 3. Yunan Tümeni mukabil taarruz ve topçu ateşiyle geri itildi. | 3. Yunan Tümeni | Kaynaklı Doğrudan kaynak kaydı | KAY-0071, basılı s.162-163 / PDF s.24-25 |
| 1921-09-05 | 5. Kafkas Tümeni cephesi | IV. Grup | BRL-000014 | 10. Alay; BRL-000015 | 13. Alay; BRL-000019 | 5. Kafkas Topçu Alayı; BRL-000036 | 9. Alay | KAY-0071: 3. ve 9. Yunan Tümenleri 61. ve 5. Kafkas Tümeni cephelerine şiddetli taarruzda bulundu; 5. Kafkas Tümeni kesimindeki taarruz durduruldu. Kaynak, 5. Kafkas Tümeninden dört askerin; ayrıca iki bölük komutanı, Teğmen Ferid Efendi ve beş askerin topçu ateşiyle yaralandığını bildirir. | 3. ve 9. Yunan Tümenleri | Kaynaklı Doğrudan kaynak kaydı | KAY-0071, basılı s.163 / PDF s.25 |
| 1921-09-06 | Beylikköprü-Kavuncu Köprüsü istikametleri | IV. Grup | BRL-000014 | 10. Alay; BRL-000015 | 13. Alay; BRL-000019 | 5. Kafkas Topçu Alayı; BRL-000036 | 9. Alay | KAY-0071: IV. Grup cephesinde seyrek topçu ve piyade ateşi görüldü. Yunan kuvvetleri cephede süvari birliklerini bırakarak Sivrihisar istikametine çekilmeye başladı; Beylikköprü ve Kavuncu Köprüsü yönlerinde yürüyüş kolları görüldü. 23. Tümen IV. Grup emrine verildi. | Yunan geri çekilme birlikleri | Kaynaklı Doğrudan kaynak kaydı | KAY-0071, basılı s.163 / PDF s.25 |
| 1921-09-07 | Gölçeşmesi Yaylası | IV. Grup | BRL-000014 | 10. Alay; BRL-000015 | 13. Alay; BRL-000019 | 5. Kafkas Topçu Alayı; BRL-000036 | 9. Alay | 5. Kafkas Tümeni hücum taburu gece karşı taarruzu yaptı: 5. Kafkas Tümeni hücum taburu süngü ve el bombalarıyla Yunan 10. Tümeni unsurlarını Gölçeşmesi kuzeyine itti. Sonuç: Çaldağı kuzeybatısında Yunan ileri unsurları geriletildi. KAY-0071: Batı Cephesi saat 18.30'da Karayavşan kuzeyindeki Kara Tepe'ye taarruz emri verdi; 5. Kafkas Tümeni iki bölükle katıldı. Kara Tepe saat 01.30'da ele geçirildi ve şehit Yüzbaşı Osman Nuri Efendi'nin adı verildi. 5. Kafkas Tümeni Hücum Taburunun bomba ve süngü taarruzuyla 10. Yunan Tümeni Çal Dağı batı sırtlarına çekildi; esir ve silah ele geçirildi. | Kaynaklarda kesin karşı birlik tespit edilemedi.; 10. Yunan Tümeni | Birden fazla kaynak Doğrudan kaynak kayıtları | KAY-0051, basılı s. 118-120, PDF s. 132-134 | KAY-0071, basılı s.163-164 / PDF s.25-26 |
| 1921-09-08 | Bayburt; Şeyhali; Karayavşan-Çal Dağı batısı | IV. Grup | BRL-000014 | 10. Alay; BRL-000015 | 13. Alay; BRL-000019 | 5. Kafkas Topçu Alayı; BRL-000036 | 9. Alay | KAY-0071: IV. Grup saat 19.30'da yoğun topçu hazırlık ateşinden sonra Bayburt istikametinde bir taburla, Şeyhali ve Karayavşan-Çal Dağı batısı istikametlerinde birer taburla taarruza geçti. 23. Tümen de gösteriş mahiyetinde taarruza katıldı. | Yunan mevzi kuvvetleri | Kaynaklı Doğrudan kaynak kaydı | KAY-0071, basılı s.164 / PDF s.26 |
| 1921-09-09 | Taşlı Tepe; Kızılcakışla | IV. Grup | BRL-000014 | 10. Alay; BRL-000015 | 13. Alay; BRL-000019 | 5. Kafkas Topçu Alayı; BRL-000036 | 9. Alay | KAY-0071: 5. Kafkas Tümeni saat 11.00'de Taşlı Tepe'yi ele geçirmeye çalıştı. Yunan kuvvetleri tümenin merkez ve sol cenahına taarruz etti; tepe bir taburla takviye edildi. Hücum Taburu karşı taarruzunda Asteğmen Nail Efendi ve 22 asker yaralandı, üç asker şehit oldu. 61. Tümen Kızılcakışla'ya ihtiyata alınınca bütün mevzi 5. Kafkas Tümenine bırakıldı. | Yunan mevzi kuvvetleri | Kaynaklı Doğrudan kaynak kaydı | KAY-0071, basılı s.164 / PDF s.26 |
| 1921-09-10 | Taşlı Tepe; Şeyhali-Sarıhalil kuzeyi | IV. Grup | BRL-000014 | 10. Alay; BRL-000015 | 13. Alay; BRL-000019 | 5. Kafkas Topçu Alayı; BRL-000036 | 9. Alay | KAY-0071: Türk genel taarruzu kapsamında IV. Grup saat 07.30'da taarruza başladı. 5. Kafkas Tümeni sağ kanadıyla Taşlı Tepe'yi tamamen ele geçirdi; öğleden sonra Şeyhali-Sarıhalil kuzeyinde 10. Yunan Tümeninin cenahına taarruz ederek göğüs göğse muharebeye girdi. 61. Tümen topçusu destek verdi. | 10. Yunan Tümeni | Kaynaklı Doğrudan kaynak kaydı | KAY-0071, basılı s.164-165 / PDF s.26-27 |
| 1921-09-11 | Şeyhali-Karayavşan; Osman Nuri Bey Tepesi; İstinat Tepe | IV. Grup | BRL-000014 | 10. Alay; BRL-000015 | 13. Alay; BRL-000019 | 5. Kafkas Topçu Alayı; BRL-000036 | 9. Alay | KAY-0071: 5. Kafkas Tümeni Şeyhali-Karayavşan kesiminde 10. Yunan Tümeninin saat 14.00, 15.30, 16.30 ve 17.30'da tekrarlanan taarruzlarını ağır kayıplar pahasına karşıladı. Takviye ve yoğun topçu ateşi sonrasında Yunan kuvvetleri Osman Nuri Bey Tepesi ile İstinat Tepe'yi ele geçirdi. 11 Eylül 1921 – Günlük Harekât Özeti OLY-003519 | 10. Yunan Tümeni | Kaynaklı Doğrudan kaynak kaydı | KAY-0071, basılı s.165-166 / PDF s.27-28 |
| 1921-09-12 | Şeyhali-Karayavşan hattı; Çal Dağı batı sırtları; Güzelcekışla; Bayburt-Karakuyu-Şeyhali yolu | IV. Grup | BRL-000014 | 10. Alay; BRL-000015 | 13. Alay; BRL-000019 | 5. Kafkas Topçu Alayı; BRL-000036 | 9. Alay | KAY-0071: 24. ve 5. Kafkas Tümenleri 11/12 Eylül gecesi taarruz etti ve saat 08.00'e doğru Şeyhali-Karayavşan güneyindeki eski mevzilerini geri aldı. 5. Kafkas Tümeni cebel bataryasını, 27. Alay 2. Taburunu ve 24. Tümen sahra bataryasını Güzelcekışla'ya gönderdi; Bayburt-Karakuyu-Şeyhali yolu arasından Korsaklı-Karakuyu hattına ilerleme görevi aldı. | 10. Yunan Tümeni ve artçı unsurlar | Kaynaklı Doğrudan kaynak kaydı | KAY-0071, basılı s.166 / PDF s.28 |
| 1921-09-13 | Karakuyu; Korsaklı-Karakuyu hattı; Tarlabayırı; Çanakçı | IV. Grup | BRL-000014 | 10. Alay; BRL-000015 | 13. Alay; BRL-000019 | 5. Kafkas Topçu Alayı; BRL-000036 | 9. Alay | KAY-0071: 5. Kafkas Tümeni gece taarruzlarıyla Yunan artçılarını Karakuyu'ya kadar attı; sabah 12. Grup ile ortak hareket ederek Korsaklı-Karakuyu hattını ele geçirip Tarlabayırı yönünde ilerledi. Yunan kuvvetlerinin Sakarya'nın batısına çekilmesi anlaşılınca tümen Çanakçı istikametinde takibe başladı. | Yunan artçı kuvvetleri | Kaynaklı Doğrudan kaynak kaydı | KAY-0071, basılı s.166-167 / PDF s.28-29 |
Birlik Komutanları ve Önemli Personel
| Rütbe | Adı Soyadı | Görev | Tarih | Kaynak |
|---|---|---|---|---|
| Yarbay (12 Eylül 1921'de Albay) | Cemil Cahit Toydemir | 5. Kafkas Tümeni Komutanı | KAY-0020; KAY-0012 | |
| Binbaşı | Ahmet Fatih Şimşek | 5. Kafkas Tümeni Kurmay Başkanı | KAY-0020 | |
| Binbaşı | İshak Avni Akdağ | 5. Kafkas Tümeni Karargâh Kurmayı | KAY-0020 | |
| Yarbay | Halil Rüştü | 5. Kafkas Tümeni Piyade Komutanı | KAY-0020 | |
| Yüzbaşı | Osman Güray | 5. Kafkas Tümeni Karargâh Subayı | KAY-0020 | |
| Binbaşı | Nusret Başaran | Komuta/Görev | KAY-0020; KAY-0022 | |
| Binbaşı | Mümtaz Aktay | 9. Alay Komutanı | KAY-0020; KAY-0022 | |
| Binbaşı | Ahmet Hamdi | Komuta/Görev | KAY-0020; KAY-0022 | |
| Yarbay | Ahmet Rıfat | 13. Alay Komutanı | KAY-0020; KAY-0021; KAY-0071 |