Sakarya Meydan Muharebesi’nin 23 Ağustos–13 Eylül 1921 arasındaki 22 günlük Türk tarafı kronolojisi bu sayfada gün gün izlenir. Türk birliklerinin günlük konum, görev ve faaliyet kayıtları; kesinlik ve kaynak atıflarıyla birlikte gösterilir.
Kaynakta açık bilgi bulunmayan günlerde tahmin yapılmaz. Yalnızca mevcut veritabanındaki kaynaklı veya doğrulanmış günlük kayıtlar listelenir.
23 Ağustos 1921
3. Kafkas Tümeni
18.30’da Yamak’tan Katrancı’ya hareket ederek 2. Grup ihtiyatına yaklaştı.
Kaynak: KAY-0055 s.107-110 / PDF s.17-20
5. Kafkas Tümeni
Konum: Yenimehmetli-Toydemir-Sabanca hattı; Ilıcaözü Deresi güney sırtları
KAY-0071: 5. Kafkas Tümeni, 61. Tümen ile IV. Grup içinde Yenimehmetli-Toydemir-Sabanca kesiminde konuşluydu. 23 Ağustos'ta IV. Grup cephesi genel olarak sakindi; 3. Yunan Kolordusu Ilıcaözü Deresi güney sırtlarını kuvvetle tutuyor, sağ cenah yönünden bomba sesleri işitiliyordu.
Karşısındaki birlikler: 3. Yunan Kolordusu; 3. ve 10. Yunan Tümenleri
Kaynak: KAY-0071, basılı s.147-148 / PDF s.9-10
5. Tümen
Konum: Mangal Dağı
Mangal Dağı savunması; 14. Alay ana hat, takviyeler ve gece karşı taarruzları.
Karşısındaki birlikler: Yunan 1. Tümeni
Kaynak: KAY-0055 s.102-109 / PDF s.12-19
7. Tümen
Konum: Kavaklıköy; Sarıköy
Yedinci Fırka'nın Sarıköy, Üçüncü Fırka'nın Mihalıççık üzerinden hareket ettiği. [1277/108]: Yedinci Fırka'nın Sarıköy, Üçüncü Fırka'nın Mihalıççık üzerinden hareket ettiği. • Yedinci Fırka Süvari Bölüğü'nün, Sekizinci Fırka Süvari Bölüğü emrine verilmesi. [1285/57]: Yedinci Fırka Süvari Bölüğü'nün, Sekizinci Fırka Süvari Bölüğü emrine verilmesi. • Yedinci Fırka Süvari Bölüğü'nün Kavaklıköy'e hareket ettiği. [1285/58]: Yedinci Fırka Süvari Bölüğü'nün Kavaklıköy'e hareket ettiği. • Yedinci Fırka'dan gelen 800 silahlı ikmal efradının alaylara dağıtıldığı. [1290/56]: Yedinci Fırka'dan gelen 800 silahlı ikmal efradının alaylara dağıtıldığı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2357 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2372 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2373 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2393
8. Tümen
Yedinci Fırka Süvari Bölüğü'nün, Sekizinci Fırka Süvari Bölüğü emrine verilmesi. [1285/57]: Yedinci Fırka Süvari Bölüğü'nün, Sekizinci Fırka Süvari Bölüğü emrine verilmesi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2372
9. Tümen
Milli Muhafız Taburu ve Dokuzuncu Fırka'nın bulunduğu yerler. [1371/114]: Milli Muhafız Taburu ve Dokuzuncu Fırka'nın bulunduğu yerler.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2460
11. Alay
Onbirinci Süvari Alay Kumandanlığı'nın harp raporu. [1208/155]: Onbirinci Süvari Alay Kumandanlığı'nın harp raporu. • Onbirinci Süvari Alay Kumandanlığı'nın harp raporu. [1208/164]: Onbirinci Süvari Alay Kumandanlığı'nın harp raporu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2409 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2418
14. Alay
Konum: Mangal Dağı
Mangal Dağı merkez/batı kesimini savundu; gece karşı taarruzlarına katıldı.
Karşısındaki birlikler: Yunan 1. Tümeni
Kaynak: KAY-0055 s.105-109 / PDF s.15-19
14. Alay / 1. Tabur
Konum: Mangal Dağı
Mangal Dağı savunması ve gece karşı taarruzu.
Karşısındaki birlikler: Yunan 1. Tümeni
Kaynak: KAY-0055 s.106-108 / PDF s.16-18
14. Alay / 3. Tabur
Konum: Mangal Dağı
Bir bölüğü 20.30’da yamaç savunmasına sevk edildi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 1. Tümeni
Kaynak: KAY-0055 s.106 / PDF s.16
15. Alay
Konum: Mangal Dağı
Mangal Dağı savunmasına takviye; 3. Tabur 20.30’da cepheye sevk edildi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 1. Tümeni
Kaynak: KAY-0055 s.105-109 / PDF s.15-19
15. Alay / 3. Tabur
Konum: Mangal Dağı
20.30’da takviye olarak cepheye sevk edildi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 1. Tümeni
Kaynak: KAY-0055 s.106 / PDF s.16
15. Tümen
Onbeşinci Fırka'nın işgal ettiği hat. [1285/52]: Onbeşinci Fırka'nın işgal ettiği hat. • Onbeşinci Fırka mıntıkasının teşekkül ettiği hatt-ı fasılın kapanması. [1285/61]: Onbeşinci Fırka mıntıkasının teşekkül ettiği hatt-ı fasılın kapanması. • Onbeşinci Fırka Kumandanlığı'nın harp raporu. [1208/175]: Onbeşinci Fırka Kumandanlığı'nın harp raporu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2367 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2376 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2429
24. Alay
Konum: Mangal Dağı
Mangal Dağı kuzey yamaçları/münferit tepe kesiminde görev.
Karşısındaki birlikler: Yunan 1. Tümeni
Kaynak: KAY-0055 s.105-109 / PDF s.15-19
24. Tümen
Konum: Kızılkoyun Köyü
Yirmidördüncü Fırka'nın Kızılkoyun Köyü'ne geldiği. [1277/110]: Yirmidördüncü Fırka'nın Kızılkoyun Köyü'ne geldiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2358
25. Alay
Konum: Mangal Dağı
18.25 sonrası Mangal Dağı gerisine ihtiyat olarak sevk edildi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 1. Tümeni
Kaynak: KAY-0055 s.105-109 / PDF s.15-19
41. Tümen
Kırkbirinci Fırka Kumandanlığı'nın harp raporu. [1208/149]: Kırkbirinci Fırka Kumandanlığı'nın harp raporu. • Kırkbirinci Fırka Kumandanlığı'nın harp raporu. [1208/158]: Kırkbirinci Fırka Kumandanlığı'nın harp raporu. • Kırkbirinci Fırka Kumandanlığı'nın harp raporu. [1208/161]: Kırkbirinci Fırka Kumandanlığı'nın harp raporu. • Kırkbirinci Fırka Kumandanlığı'nın harp raporu. [1208/171]: Kırkbirinci Fırka Kumandanlığı'nın harp raporu. • Kırkbirinci Fırka Kumandanlığı'nın harp raporu. [1208/182]: Kırkbirinci Fırka Kumandanlığı'nın harp raporu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2403 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2412 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2415 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2425 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2436
47. Alay
İkinci Taburu'nun Kırkyedinci Alay'a katılmadığı, hücum taburuna gerekli emrin verilmesi. [1277/113]: İkinci Taburu'nun Kırkyedinci Alay'a katılmadığı, hücum taburuna gerekli emrin verilmesi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2361
48. Alay
Konum: Mali Karyesi
Mali Karyesi'nde Kırksekizinci Alay'ın Onikinci Grup'un emrine verildiği. [1392/139]: Mali Karyesi'nde Kırksekizinci Alay'ın Onikinci Grup'un emrine verildiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2477
57. Tümen
Konum: Sivri
Elliyedinci Fırka'nın Sofuçalı'da bulunmak üzere Sivri'den hareket edeceği. [1285/51]: Elliyedinci Fırka'nın Sofuçalı'da bulunmak üzere Sivri'den hareket edeceği. • Elliyedinci Fırka'nın Sofucalı'ya hareket edeceği. [1290/55]: Elliyedinci Fırka'nın Sofucalı'ya hareket edeceği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2366 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2392
II. Grup
Konum: Mangal Dağı / Yaprakbayır
Mangal Dağı savunmasını, takviyeleri ve ihtiyat sevkini yönetti.
Karşısındaki birlikler: Yunan 1. Tümeni
Kaynak: KAY-0055 s.102-109 / PDF s.12-19
III. Grup
Dördüncü Grup'taki iki obüsün Üçüncü Grup emrine gönderilmesi. [1285/54]: Dördüncü Grup'taki iki obüsün Üçüncü Grup emrine gönderilmesi. • Üçüncü Grup Karargahı'nın Sofuçalı'da tesis edildiği. [1285/64]: Üçüncü Grup Karargahı'nın Sofuçalı'da tesis edildiği. • Dördüncü Grub'da bulunan iki adet ağır obüs topunun Üçüncü Grup emrine gönderilmesi. [1288/100]: Dördüncü Grub'da bulunan iki adet ağır obüs topunun Üçüncü Grup emrine gönderilmesi. • Üçüncü Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1208/153]: Üçüncü Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. • Üçüncü Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1208/157]: Üçüncü Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. • Üçüncü Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1208/169]: Üçüncü Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. • Üçüncü Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1208/174]: Üçüncü Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. • Üçüncü Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1208/177]: Üçüncü Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. • Üçüncü Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1208/185]: Üçüncü Grup Kumandanlığı'nın harp raporu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2369 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2379 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2387 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2407 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2411 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2423 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2428 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2431 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2439
IV. Grup
Dördüncü Grup'taki iki obüsün Üçüncü Grup emrine gönderilmesi. [1285/54]: Dördüncü Grup'taki iki obüsün Üçüncü Grup emrine gönderilmesi. • Dördüncü Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1208/150]: Dördüncü Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. • Dördüncü Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1208/154]: Dördüncü Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. • Dördüncü Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1208/156]: Dördüncü Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. • Dördüncü Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1208/162]: Dördüncü Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. • Dördüncü Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1208/173]: Dördüncü Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. • Dördüncü Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1208/180]: Dördüncü Grup Kumandanlığı'nın harp raporu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2369 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2404 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2408 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2410 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2416 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2427 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2434
Meclis Muhafız Taburu
Konum: Mangal Dağı
5. Tümen emrine takviye olarak sevk edildi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 1. Tümeni
Kaynak: KAY-0055 s.105-109 / PDF s.15-19
Milli Muhafız Taburu
Milli Muhafız Taburu ve Dokuzuncu Fırka'nın bulunduğu yerler. [1371/114]: Milli Muhafız Taburu ve Dokuzuncu Fırka'nın bulunduğu yerler.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2460
Mürettep Kolordu
Mürettep Kolordu Kumandanlığı'nın harp raporu. [1208/160]: Mürettep Kolordu Kumandanlığı'nın harp raporu. • Mürettep Kolordu'ya geç ulaşan bir emir. [1208/193]: Mürettep Kolordu'ya geç ulaşan bir emir.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2414 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2447
Tayyare Bölüğü (Birleşik Cephe Hava Birliği)
Konum: Malıköy Hava Meydanı
15-23 Ağustos 1921 tek uçakla sekiz keşif sortisi: Malıköy’de konuşlu Tayyare Bölüğü sağlam tek uçakla sekiz keşif yaptı; Sivrihisar güneyi-Bellihisar arasında üç tümenden fazla Yunan kuvvetinin ilerlediği tespit edildi. • 23 Ağustos 1921 ele geçirilen De Havilland 9’un cepheye getirilmesi: Muğla-Kuşadası civarında ele geçirilen De Havilland 9, Vecihi, Başmakinist Eşref ve Rasıt Hamdi tarafından onarıldı; Ankara üzerinden Malıköy’e getirildi ve “İsmet” adıyla göreve alındı.
Kaynak: KAY-0052, basılı s. 119, PDF s. 126
XII. Grup
Konum: Mali Karyesi
Onikinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1208/152]: Onikinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. • Onikinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1208/163]: Onikinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. • Onikinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1208/165]: Onikinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. • Onikinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1208/168]: Onikinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. • Onikinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1208/170]: Onikinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. • Onikinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1208/172]: Onikinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. • Onikinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1208/181]: Onikinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. • Mali Karyesi'nde Kırksekizinci Alay'ın Onikinci Grup'un emrine verildiği. [1392/139]: Mali Karyesi'nde Kırksekizinci Alay'ın Onikinci Grup'un emrine verildiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2406 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2417 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2419 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2422 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2424 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2426 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2435 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2477
24 Ağustos 1921
1. Tümen
Konum: Beylikköprü; Höyükler
Yaklaşık 40 km'lik yaya yürüyüşten sonra Beylikköprü kesimine saat 08.30 civarında ulaştı; Yunan 7. Tümenine karşı taarruza geçerek kuvvetleri Beylikköprü önlerine kadar itti. Saat 19.30 emri üzerine gece saldırısı sürdürüldü; Yunan 7. Tümeni Höyükler çizgisinde tutundu.
Karşısındaki birlikler: Yunan 7. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.388-389 / PDF s.196
3. Kafkas Tümeni
Konum: Katrancı
2. Grup ihtiyatı olarak Katrancı’da kaldı.
Kaynak: KAY-0055 s.109-110 / PDF s.19-20
4. Tümen
Dördüncü Fırka'nın konuş ve kuruluş şeması. [1277/119]: Dördüncü Fırka'nın konuş ve kuruluş şeması. • Üçüncü Kafkas ve Dördüncü Fırka'nın Birinci Grup emrine girdiği. [1277/128]: Üçüncü Kafkas ve Dördüncü Fırka'nın Birinci Grup emrine girdiği. • İkinci ve Üçüncü Süvari Fırkası, Üçüncü Piyade Kafkas Fırkası ve Dördüncü Fırka'nın Birinci Grup Kumandanlığı emrine verildiği. [1371/158]: İkinci ve Üçüncü Süvari Fırkası, Üçüncü Piyade Kafkas Fırkası ve Dördüncü Fırka'nın Birinci Grup Kumandanlığı emrine verildiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2502 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2511 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2596
5. Kafkas Tümeni
Konum: Tarlabayırı; Baraközü Deresi; Tarlabayırı; Hacımuslu-Karabenli güneyi; Baraközü Deresi
24 Ağustos: Tarlabayırı savunması IV. Gruba verildi; tümen unsurları kesimi takviye etti. • KAY-0094: 3. Yunan Kolordusunun 10. Tümeninin Baraközü Deresi boyunca gelişen taarruzunu karşıladı, kırdı ve durdurdu. KAY-0071: Tarlabayırı müdafaası IV. Gruba verildi; Tarlabayırı Müfrezesi komutanlığına 5. Kafkas Tümeninden Yarbay halil-rustu/" data-smm-record-id="KOM-000026">Halil Rüştü getirildi. 10. Yunan Tümeninin Hamam Çayı istikametindeki taarruzu Hacımuslu-Karabenli güneyinde durduruldu.
Karşısındaki birlikler: Yunan 3. Tümeni; Yunan 10. Tümeni; 10. Yunan Tümeni
Kaynak: KAY-0071 basılı/PDF s.149-150 / 11-12 | KAY-0094 basılı s.389 / PDF s.196 | KAY-0071, basılı s.148-149 / PDF s.10-11
5. Tümen
Konum: Mangal Dağı → Yaprakbayır gerisi
00.30 tahliye emriyle Mangal Dağı’ndan çekilip yeni savunma hattına geçti.
Karşısındaki birlikler: Yunan 1. Tümeni
Kaynak: KAY-0055 s.109-111 / PDF s.19-21
7. Tümen
Konum: Karapınar
Yedinci Fırka'nın Karapınar'a gelerek ikamete geçtiği. [1285/71]: Yedinci Fırka'nın Karapınar'a gelerek ikamete geçtiği. • Yedinci Fırka'nın mevzilere yerleştirildiği. [1285/80]: Yedinci Fırka'nın mevzilere yerleştirildiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2538 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2547
8. Tümen
Sekizinci Fırka ile Dördüncü Grup arasındaki boşluğun kapanması. [1285/68]: Sekizinci Fırka ile Dördüncü Grup arasındaki boşluğun kapanması. • Dördüncü Grup'tan iki obüsün Sekizinci Fırka emrine verildiği. [1285/73]: Dördüncü Grup'tan iki obüsün Sekizinci Fırka emrine verildiği. • Sekizinci Fırka ile Dördüncü Grup arasındaki boşluğun kapatılması. [1285/75]: Sekizinci Fırka ile Dördüncü Grup arasındaki boşluğun kapatılması.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2535 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2540 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2542
9. Tümen
Konum: Mangal Dağı
1-Topçu yardımı yapılması ve düşmanın Mangal Dağı'ndan aşağıya indiği. 2-Dokuzuncu Fırka'nın topçusunun kuvvetinin azaldığı. [1371/157]: 1-Topçu yardımı yapılması ve düşmanın Mangal Dağı'ndan aşağıya indiği. 2-Dokuzuncu Fırka'nın topçusunun kuvvetinin azaldığı. • Dokuzuncu Fırka Kumandanlığı'nın 24/08/1337'den 26/08/1337 tarihine kadar vermiş olduğu emirler. [1382/51]: Dokuzuncu Fırka Kumandanlığı'nın 24/08/1337'den 26/08/1337 tarihine kadar vermiş olduğu emirler.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2595 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2597
14. Alay
Konum: Yaprakbayır
Beşinci Fırka Kumandanlığının Ondördüncü Alay Kumandanlığı'na alayı Yaprakbayır'a getirmesi konusundaki emri. [1371/131]: Beşinci Fırka Kumandanlığının Ondördüncü Alay Kumandanlığı'na alayı Yaprakbayır'a getirmesi konusundaki emri.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2569
15. Alay
Konum: Yaprakbayır; Yayvantepe
Beşinci Fırka Kumandanlığı'nın Yirmidördüncü Alay Hücum Taburu ve Onbeşinci Alay ile Yaprakbayır'ın doğusunu işgal ettiği. [1371/138]: Beşinci Fırka Kumandanlığı'nın Yirmidördüncü Alay Hücum Taburu ve Onbeşinci Alay ile Yaprakbayır'ın doğusunu işgal ettiği. • Onbeşinci Alay Kumandanlığı'na bağlı İkinci ve Üçüncü Taburların insan, silah ve mermi kaybı. [1371/142]: Onbeşinci Alay Kumandanlığı'na bağlı İkinci ve Üçüncü Taburların insan, silah ve mermi kaybı. • Onbeşinci Alay Birinci Tabur tarafından işgal edilen Yayvantepe'ye bir keşif kolu çıkarılması. [1371/146]: Onbeşinci Alay Birinci Tabur tarafından işgal edilen Yayvantepe'ye bir keşif kolu çıkarılması.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2576 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2580 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2584
23. Tümen
Konum: Yamak; Işıklı; Kerpiçköy
Yirmiüçüncü Fırka'nın Işıklı güneyine hareket edeceği, Kerpiçköy'ün işgal edildiği. [1277/122]: Yirmiüçüncü Fırka'nın Işıklı güneyine hareket edeceği, Kerpiçköy'ün işgal edildiği. • Yirmiüçüncü Fırka'nın Yamak'tan Işıklı cenubuna yürüyüşe geçeceği. [1277/138]: Yirmiüçüncü Fırka'nın Yamak'tan Işıklı cenubuna yürüyüşe geçeceği. • Yirmiüçüncü Fırka'nın Birinci Grup emrine gireceği. [1277/141]: Yirmiüçüncü Fırka'nın Birinci Grup emrine gireceği. • Yamak'a gelişi ile Yirmiüçüncü Fırka'nın Birinci Grup emrine verildiği. [1277/144]: Yamak'a gelişi ile Yirmiüçüncü Fırka'nın Birinci Grup emrine verildiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2505 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2514 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2517 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2520
24. Alay
Konum: Yaprakbayır
Beşinci Fırka Kumandanlığı'nın Yirmidördüncü Alay Hücum Taburu ve Onbeşinci Alay ile Yaprakbayır'ın doğusunu işgal ettiği. [1371/138]: Beşinci Fırka Kumandanlığı'nın Yirmidördüncü Alay Hücum Taburu ve Onbeşinci Alay ile Yaprakbayır'ın doğusunu işgal ettiği. • Yirmidördüncü Alay bölgesinde yapılan tahkimat ve istinat siperi. [1371/147]: Yirmidördüncü Alay bölgesinde yapılan tahkimat ve istinat siperi. • Yirmidördüncü Alay'ın muharebesiz mevziini alay emriyle boşalttığı. [1371/150]: Yirmidördüncü Alay'ın muharebesiz mevziini alay emriyle boşalttığı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2576 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2585 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2588
25. Alay
Konum: Mangal Dağı
Mangal Dağı'nı işgal edilmediği ve Yirmibeşinci Alay'ın Beşinci Fırka emrinde olduğu. [1371/135]: Mangal Dağı'nı işgal edilmediği ve Yirmibeşinci Alay'ın Beşinci Fırka emrinde olduğu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2573
47. Alay
Konum: Haymana
Kırkyedinci Alay iaşesinin nereden temin edileceği. [1277/152]: Kırkyedinci Alay iaşesinin nereden temin edileceği. • Kırkyedinci Alay'ın muharebesini temin etmek için iki süvari gönderildiği, Haymana mıntıkasından erzak sevki. [1277/156]: Kırkyedinci Alay'ın muharebesini temin etmek için iki süvari gönderildiği, Haymana mıntıkasından erzak sevki.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2528 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2532
57. Tümen
Konum: Sofuluca; Yıldız Deresi
Elliyedinci Fırka'nın Sofuluca'da ihtiyat olarak bekleyeceği. [1285/79]: Elliyedinci Fırka'nın Sofuluca'da ihtiyat olarak bekleyeceği. • KAY-0094: 3. Yunan Tümeni, 61. Tümen önündeki taarruzu kırıldıktan sonra kuzeydoğuya yönelerek saldırıyı sürdürmek istedi; 57. Tümen karşısına çıkarak ilerlemeyi durdurdu.
Karşısındaki birlikler: Yunan 3. Tümeni
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2546 | KAY-0094 basılı s.389 / PDF s.196
61. Tümen
Konum: Yıldız Deresi
3. Yunan Tümeninin Yıldız Deresi boyunca gelişen 24 Ağustos taarruzunu karşıladı ve kırdı; Yunan kuvvetlerinin kuzeydoğuya yönelerek saldırıyı sürdürme girişimi ardından 57. Tümen tarafından durduruldu.
Karşısındaki birlikler: Yunan 3. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.389 / PDF s.196
143. Alay
Konum: Beylikköprü doğu sırtları
Yunan 7. Tümeni gece yarısı Beylikköprü'nün hemen güneyindeki sazlıklar içinde önceden kurulmuş köprüden Sakarya'yı geçip ani saldırıya başlayınca Beylikköprü doğu sırtlarında tutunamayarak geri çekildi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 7. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.388 / PDF s.196
I. Grup
Konum: Yamak
İkinci ve Üçüncü Süvari Fırkalarının Birinci Grup emrine verildiği. [1277/115]: İkinci ve Üçüncü Süvari Fırkalarının Birinci Grup emrine verildiği. • Üçüncü Kafkas ve Dördüncü Fırka'nın Birinci Grup emrine girdiği. [1277/128]: Üçüncü Kafkas ve Dördüncü Fırka'nın Birinci Grup emrine girdiği. • İkinci ve Üçüncü Süvari Fırkası ile Yirmidokuzuncu Alay'ın Birinci Grup emrine verildiği. [1277/137]: İkinci ve Üçüncü Süvari Fırkası ile Yirmidokuzuncu Alay'ın Birinci Grup emrine verildiği. • Yirmiüçüncü Fırka'nın Birinci Grup emrine gireceği. [1277/141]: Yirmiüçüncü Fırka'nın Birinci Grup emrine gireceği. • Yamak'a gelişi ile Yirmiüçüncü Fırka'nın Birinci Grup emrine verildiği. [1277/144]: Yamak'a gelişi ile Yirmiüçüncü Fırka'nın Birinci Grup emrine verildiği. • İkinci Grup emrinde bulunan İkinci ve Üçüncü Süvari Fırkaları ile Yirmidokuzuncu Süvari Alayı'nın Birinci Grup emrine gireceği. [1277/147]: İkinci Grup emrinde bulunan İkinci ve Üçüncü Süvari Fırkaları ile Yirmidokuzuncu Süvari Alayı'nın Birinci Grup emrine gireceği. • Yirmidokuzuncu Alay'ın Birinci Grup emrine gireceği. [1277/151]: Yirmidokuzuncu Alay'ın Birinci Grup emrine gireceği. • İkinci ve Üçüncü Süvari Fırkası, Üçüncü Piyade Kafkas Fırkası ve Dördüncü Fırka'nın Birinci Grup Kumandanlığı emrine verildiği. [1371/158]: İkinci ve Üçüncü Süvari Fırkası, Üçüncü Piyade Kafkas Fırkası ve Dördüncü Fırka'nın Birinci Grup Kumandanlığı emrine verildiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2498 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2511 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2513 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2517 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2520 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2523 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2527 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2596
II. Grup
Konum: Yaprakbayır gerisi
197 numaralı Grup Emriyle cephenin geriye alınmasını ve yeni savunma hattını emretti.
Karşısındaki birlikler: Yunan 1. Tümeni
Kaynak: KAY-0055 s.109-111 / PDF s.19-21
III. Grup
Konum: Ördek Karyesi; Türbe Tepe
Türbetepe mıntıkasının Üçüncü Grup savunma mıntıkasına dahil edildiği. [1285/74]: Türbetepe mıntıkasının Üçüncü Grup savunma mıntıkasına dahil edildiği. • Üçüncü Grup'un takviye edileceği. [1285/81]: Üçüncü Grup'un takviye edileceği. • Üçüncü Grup Karargahı'nın geceyi Ördek Karyesi'nde geçireceği. [1285/82]: Üçüncü Grup Karargahı'nın geceyi Ördek Karyesi'nde geçireceği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2541 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2548 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2549
IV. Grup
Sekizinci Fırka ile Dördüncü Grup arasındaki boşluğun kapanması. [1285/68]: Sekizinci Fırka ile Dördüncü Grup arasındaki boşluğun kapanması. • Dördüncü Grup'tan iki obüsün Sekizinci Fırka emrine verildiği. [1285/73]: Dördüncü Grup'tan iki obüsün Sekizinci Fırka emrine verildiği. • Sekizinci Fırka ile Dördüncü Grup arasındaki boşluğun kapatılması. [1285/75]: Sekizinci Fırka ile Dördüncü Grup arasındaki boşluğun kapatılması. • İkinci, Üçüncü ve Dördüncü Grup cephelerinde düşmanın taarruzunun beklendiği. [1371/139]: İkinci, Üçüncü ve Dördüncü Grup cephelerinde düşmanın taarruzunun beklendiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2535 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2540 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2542 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2577
Meclis Muhafız Taburu
Konum: Mangal Dağı doğusundaki tepe
5. Tümenin Mangal Dağı'ndan çekilişini örtmek üzere doğudaki tepede artçı bırakıldı; tümen birlikleri Yaprakbayır Deresi'nde yeni mevzilere geçtikten sonra tabur da geri çekildi.
Karşısındaki birlikler: Kaynakta karşı birlik açıkça belirtilmiyor.
Kaynak: KAY-0094 basılı s.385 / PDF s.194
Milli Muhafız Taburu
Konum: Katrancı
Meclis-i Milli Muhafız Taburu'nun Kalpaklı ve Katrancı arasındaki bölgeye gönderilmesi. [1371/155]: Meclis-i Milli Muhafız Taburu'nun Kalpaklı ve Katrancı arasındaki bölgeye gönderilmesi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2593
XII. Grup
Onikinci Grup'un düşmana taarruz için hareket ettiği. [1285/67]: Onikinci Grup'un düşmana taarruz için hareket ettiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2534
25 Ağustos 1921
1. Süvari Tümeni
Osman Zati Korol – 1921 görev ataması: 25 Ağustos 1921'de 1. Süvari Tümeni Komutanlığına atandı; 27 Ekim'de Batı Cephesi Kurmay Yarbaşkanlığına geçti. Hacı Mehmet Arif Örgüç'ün 2 Eylül tarihli aynı birlik atamasıyla kaynak içi kronoloji çelişkisi vardır. Sonuç: Komuta/görev değişikliği
Kaynak: KAY-0012, basılı s. 234, PDF s. 244
3. Kafkas Tümeni
Konum: Gedik; Tepeköy batısı
Türbe Tepe'nin boşaltılmasından sonra Alacık–Gedikli yönünde ilerleyen Yunan kuvvetlerinin iç kanatları sarma tehlikesini gören Tümen Komutanı Yarbay Halit Akmansu, üst emir beklemeden tümenini Gedik'e getirerek saat 07.45'te 1. Yunan Tümenine taarruz etti. Tepeköy batısındaki tepelerde üç saat süren taarruz/karşı taarruzların ardından yaklaşık 11.00'de yakın dövüş başladı; yarım saatlik süngü çarpışması sonunda Yunan birlikleri tepelerden geri atıldı.
Karşısındaki birlikler: Yunan 1. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.391-392 / PDF s.197-198
3. Süvari Alayı
Konum: Uzunbey–Şeyhahmetli yolu
Yunan cephesinin yaklaşık 40 km gerisinde Uzunbey–Şeyhahmetli yolu üzerinde rastladığı ulaştırma koluna baskın yaptı; KAY-0094'e göre 159 yüklü deve ve 67 eşek ele geçirildi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 2. Kolordusu geri hizmet/ulaşım unsurları
Kaynak: KAY-0094 basılı s.395-396 / PDF s.199-200
4. Süvari Tugayı
Konum: Yörükbaşı
Yörükbaşı'nda bir Yunan otomobil koluna baskın yaptı; araçları kullanılmaz hale getirdi, şoförleri ve koruyucu erleri esir aldı.
Karşısındaki birlikler: Yunan 2. Kolordusu geri hizmet/ulaşım unsurları
Kaynak: KAY-0094 basılı s.395-396 / PDF s.199-200
4. Tümen
Konum: Yaprakbayır
Dördüncü Fırka'nın Yaprakbayırı'nın kuzey sırtlarını işgal ile tahkime başladığı. [1277/129]. • Dördüncü Fırka Cephesi'ndeki 25 Ağustos hareketleri. • KAY-0094: I. Grubun Mangal Dağı'nı geri alma taarruzuna katıldı; 47. Bağımsız Alay (Topal Osman Alayı) yanında savaştı. Kaynak, Yunan 13. Tümeninin bu kesimde 4. Tümen ve Topal Osman Alayı karşısında ağır kayıp verdiğini aktarır.
Karşısındaki birlikler: Yunan 13. Tümeni; Yunan 2. Kolordusu
Kaynak: KAY-0049, 25 Ağustos kayıtları | KAY-0094 basılı s.392-395 / PDF s.198-199
5. Kafkas Tümeni
Konum: Tarlabayırı; Yıldız Tepe; Hacımuslu; Yarözü Deresi güneyi; Toydemir güneyi
KAY-0071: 3. Yunan Tümeni Tarlabayırı'na taarruz ederek Yıldız Tepe'yi ele geçirdi ve topçusunu buraya taşımaya başladı. Tarlabayırı, 5. Kafkas Tümeninin 13. Alayı dâhil kuvvetlerle takviye edildi; gün sonunda IV. Grup Yarözü Deresi güneyi-Toydemir güneyi hattına çekildi.
Karşısındaki birlikler: 3. Yunan Tümeni
Kaynak: KAY-0071, basılı s.149-151 / PDF s.11-13
5. Tümen
Konum: Katrancı; İncirli; Mangal Dağı; Türbe Tepe; Ilıca Vadisi
Mangal Dağı'ndaki mevzilerini muhafaza edemeyen Beşinci Fırka hakkında tahkikat açıldığı. [1285/98]: Mangal Dağı'ndaki mevzilerini muhafaza edemeyen Beşinci Fırka hakkında tahkikat açıldığı. • Beşinci Fırka gözetleme mahalinin gerisine gelmek üzere hemen hareket edilmesi. [1372/9]: Beşinci Fırka gözetleme mahalinin gerisine gelmek üzere hemen hareket edilmesi. • 1-Düşmanın Ilıca Vadisi'nden ilerleyerek Türbetepe'nin solunu çevirdiği. 2-Beşinci Fırka, Üçüncü Kafkas Fırkasıyla İncirli-Alancık'a ilerleyen düşmana taarruz ettiği. [1371/161]: 1-Düşmanın Ilıca Vadisi'nden ilerleyerek Türbetepe'nin solunu çevirdiği. 2-Beşinci Fırka, Üçüncü Kafkas Fırkasıyla İncirli-Alancık'a ilerleyen düşmana taarruz ettiği. • İkinci Grup Kumandanlığı'nın Beşinci Fırka'ya, cephesini Milli Muhafız Taburu'na bırakarak Katrancı'ya yürümesi konusundaki emri. [1371/163]: İkinci Grup Kumandanlığı'nın Beşinci Fırka'ya, cephesini Milli Muhafız Taburu'na bırakarak Katrancı'ya yürümesi konusundaki emri. • Beşinci Fırka cephesinin Milli Muhafız Taburu'na teslim edileceği. [1371/165]: Beşinci Fırka cephesinin Milli Muhafız Taburu'na teslim edileceği. • Taarruzun Beşinci Fırka ve İkinci Grup cephesine tesadüf ettiği. [1371/166]: Taarruzun Beşinci Fırka ve İkinci Grup cephesine tesadüf ettiği. • Başkomutanlık emrinin yayınlanması ve Beşinci Fırka'nın Mangal Dağı'ndaki başarısızlığı. [1371/169]: Başkomutanlık emrinin yayınlanması ve Beşinci Fırka'nın Mangal Dağı'ndaki başarısızlığı. • Beşinci Fırka Yirmidördüncü Alay'ın Dokuzuncu Fırka mıntıkasının solunda ihtiyatta bulunduğu. [1371/172]: Beşinci Fırka Yirmidördüncü Alay'ın Dokuzuncu Fırka mıntıkasının solunda ihtiyatta bulunduğu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2661 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2690 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2693 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2695 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2697 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2698 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2701 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2704
7. Alay
Konum: Gedik; Tepeköy batısı
3. Kafkas Tümeninin 1. Yunan Tümenine karşı Gedik–Tepeköy batısı taarruzunda sürekli süngü hücumlarının ana yükünü taşıdı. Kaynağa göre bölük mevcutları yaklaşık 90 erden 40'a kadar düştü; yalnız bir taburda 6 subay şehit veya yaralı verildi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 1. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.392 / PDF s.198
7. Tümen
Konum: Türbe Tepe
Yedinci Fırka'nın ihtiyat olarak ordu emrinde olacağı. [1285/104]: Yedinci Fırka'nın ihtiyat olarak ordu emrinde olacağı. • Yedinci Fırka'dan bir alayın Türbetepe'ye taarruza başladığı, Kokar sırtlarının geri alındığı. [1285/175]: Yedinci Fırka'dan bir alayın Türbetepe'ye taarruza başladığı, Kokar sırtlarının geri alındığı. • KAY-0094: 1. ve 12. Yunan Tümenlerinin saat 03.00'te Türbe Tepe'ye saldırısı karşısında, iç kanatların kuşatılmasını önlemek için geri çekilme emri aldı; saat 09.00'da tepe Yunan işgaline girdi. Gün içindeki Türk karşı taarruzunda 3. Kafkas ve 57. Tümen birlikleriyle birlikte Türbe Tepe'nin geri alınmasına katıldı.
Karşısındaki birlikler: Yunan 1. Tümeni; Yunan 12. Tümeni
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2667 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2668 | KAY-0094 basılı s.391 ve s.397 / PDF s.197 ve s.200
8. Alay
Sekizinci Alay'ın taarruzdan vazgeçerek muhafaza ettiği sırtlarda kalarak kararlılıkla savunacağı. [1432/111]: Sekizinci Alay'ın taarruzdan vazgeçerek muhafaza ettiği sırtlarda kalarak kararlılıkla savunacağı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2712
8. Tümen
Sekizinci Fırka'da mevcut obüslerden birisinin tamiri. [1285/100]: Sekizinci Fırka'da mevcut obüslerden birisinin tamiri. • Kırkbirinci Alay Birinci Tabur'un Sekizinci Fırka emrine girmesi. [1285/101]: Kırkbirinci Alay Birinci Tabur'un Sekizinci Fırka emrine girmesi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2663 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2664
9. Tümen
Beşinci Fırka Yirmidördüncü Alay'ın Dokuzuncu Fırka mıntıkasının solunda ihtiyatta bulunduğu. [1371/172]: Beşinci Fırka Yirmidördüncü Alay'ın Dokuzuncu Fırka mıntıkasının solunda ihtiyatta bulunduğu. • Yirmidördüncü Alay'ın Dokuzuncu Fırka bölgesinin sol gerisinde ihtiyatta olduğu. [1382/54]: Yirmidördüncü Alay'ın Dokuzuncu Fırka bölgesinin sol gerisinde ihtiyatta olduğu. • Dokuzuncu Fırka Kumandanlığı'nın 25/08/1337'den 30/08/1337 tarihine kadar verdiği emirler. [1382/56]: Dokuzuncu Fırka Kumandanlığı'nın 25/08/1337'den 30/08/1337 tarihine kadar verdiği emirler.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2704 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2709 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2711
11. Alay
Dördüncü ve Yirmidördüncü Fırkaların taarruzlarının neticelenemediği, Dördüncü Fırka mıntıkasındaki Onbirinci Alay'ın hareketi. [1277/185]: Dördüncü ve Yirmidördüncü Fırkaların taarruzlarının neticelenemediği, Dördüncü Fırka mıntıkasındaki Onbirinci Alay'ın hareketi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2639
15. Tümen
Konum: 15. Tümen cephesi
Saat 03.00'te 2. Yunan Tümeninin taarruzuna uğradı. Yaklaşık beş saat süren yakın ve süngü dövüşlerinin ardından Yunan taarruzu saat 08.00'e doğru tamamen kırıldı; 15. Tümen genel karşı taarruza geçerek düşmanı geri püskürttü. Kaynak, Tümen Kurmay Başkanı Binbaşı İhsan'ın şehit olduğunu belirtir.
Karşısındaki birlikler: Yunan 2. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.391 / PDF s.197
23. Tümen
Piyade ateşinin kesildiği, Yirmiüçüncü Fırka kıtaatının emir buyurulan sırtlara geldiği. [1277/173]: Piyade ateşinin kesildiği, Yirmiüçüncü Fırka kıtaatının emir buyurulan sırtlara geldiği. • Yirmiüçüncü Fırka cephesinde düşmanın bir alayı mütecaviz kuvveti ile ilerlemeye başladığı. [1277/175]: Yirmiüçüncü Fırka cephesinde düşmanın bir alayı mütecaviz kuvveti ile ilerlemeye başladığı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2627 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2629
24. Alay
Beşinci Fırka Yirmidördüncü Alay'ın Dokuzuncu Fırka mıntıkasının solunda ihtiyatta bulunduğu. [1371/172]: Beşinci Fırka Yirmidördüncü Alay'ın Dokuzuncu Fırka mıntıkasının solunda ihtiyatta bulunduğu. • Yirmidördüncü Alay'ın Dokuzuncu Fırka bölgesinin sol gerisinde ihtiyatta olduğu. [1382/54]: Yirmidördüncü Alay'ın Dokuzuncu Fırka bölgesinin sol gerisinde ihtiyatta olduğu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2704 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2709
24. Tümen
Yirmidördüncü Fırka'nın Yağcı istikametinde taarruza hazırlandığı. [1277/172]: Yirmidördüncü Fırka'nın Yağcı istikametinde taarruza hazırlandığı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2626
26. Alay
Yirmialtıncı Alay'ın 25/08/1337 ile 31/08/1337 tarihine kadar vermiş olduğu harekat raporları özeti. [1382/53]: Yirmialtıncı Alay'ın 25/08/1337 ile 31/08/1337 tarihine kadar vermiş olduğu harekat raporları özeti.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2708
27. Alay
Konum: Karapınar
Yirmiyedinci Alay'ın Karapınar'da bulunacağı. [1288/25]: Yirmiyedinci Alay'ın Karapınar'da bulunacağı. • Yirmiyedinci Alay ile Hücum Taburu'nun fırkasına gönderilmeyeceği. [1382/52]: Yirmiyedinci Alay ile Hücum Taburu'nun fırkasına gönderilmeyeceği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2673 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2707
32. Alay
Otuzikinci Alay'ın sağ cenahındaki taburu ile düşmana karşı taarruzda bulunacağı. [1277/170]: Otuzikinci Alay'ın sağ cenahındaki taburu ile düşmana karşı taarruzda bulunacağı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2624
39. Alay
Otuzdokuzuncu Alay'ın bir batarya ile Üçüncü Grup emrine gönderildiği. [1285/94]: Otuzdokuzuncu Alay'ın bir batarya ile Üçüncü Grup emrine gönderildiği. • Otuzdokuzuncu Alay'ın topçusu ile gönderildiği. [1285/103]: Otuzdokuzuncu Alay'ın topçusu ile gönderildiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2657 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2666
41. Alay
Kırkbirinci Alay Birinci Tabur'un Sekizinci Fırka emrine girmesi. [1285/101]: Kırkbirinci Alay Birinci Tabur'un Sekizinci Fırka emrine girmesi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2664
42. Alay
Kırkikinci Alay'ın Birinci Grup tarassud mahallinin güneydoğusunda toplandığı. [1277/171]: Kırkikinci Alay'ın Birinci Grup tarassud mahallinin güneydoğusunda toplandığı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2625
47. Alay
Konum: Mangal Dağı
KAY-0094 bu birliği '47. Bağımsız Alay' ve 'Topal Osman Alayı' olarak aynı birlik bağlamında tanımlar. Mangal Dağı'nı geri alma taarruzu için I. Grup emrine verildi; 4. Tümenin yanında hava kararıncaya kadar savaştı ve ağır zayiat verdi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 13. Tümeni / Mangal Dağı kesimindeki Yunan kuvvetleri
Kaynak: KAY-0094 basılı s.392-394 / PDF s.198-199
57. Tümen
Konum: Karapınar; Türbe Tepe
Elliyedinci Fırka'nın Karapınar'a hareket edileceği. [1285/93]: Elliyedinci Fırka'nın Karapınar'a hareket edileceği. • KAY-0094: Gün içinde 3. Kafkas ve 7. Tümen birlikleriyle birlikte karşı taarruza katılarak Yunanların sabah ele geçirdiği Türbe Tepe'nin geri alınmasına iştirak etti.
Karşısındaki birlikler: Yunan 1. ve 12. Tümenleri
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2656 | KAY-0094 basılı s.397 / PDF s.200
I. Grup
Konum: Mangal Dağı
Birinci Grup Kumandanlığı'nın 25 Ağustos taarruz kayıtlarına ek olarak KAY-0070, I. Grubun 4. ve 24. Tümenlerle Mangal Dağı doğusundan Yağcı istikametine taarruz ettiğini aktarır. KAY-0094 ise Mangal Dağı'nı geri alma taarruzunda 4., 23. ve 24. Tümenlerin ilerlediğini; 47. Bağımsız Alayın da taarruza katılmak üzere I. Grup emrine verildiğini bildirir.
Karşısındaki birlikler: Yunan 2. Kolordusu; Yunan 13. Tümeni
Kaynak: KAY-0049, 25 Ağustos kayıtları | KAY-0070 basılı s.246 / PDF s.14 | KAY-0094 basılı s.392-395 / PDF s.198-199
II. Grup
Konum: Katrancı
Üçüncü Kafkas Fırkası'nın İkinci Grup üzerine yapılan muharebelere etkisi, düşman taarruzunun diğer gruplara yöneldiği. [1277/166]: Üçüncü Kafkas Fırkası'nın İkinci Grup üzerine yapılan muharebelere etkisi, düşman taarruzunun diğer gruplara yöneldiği. • İkinci Grup Kumandanlığı'nın raporu. [1277/182]: İkinci Grup Kumandanlığı'nın raporu. • İkinci Grup Kumandanlığı'nın Beşinci Fırka'ya, cephesini Milli Muhafız Taburu'na bırakarak Katrancı'ya yürümesi konusundaki emri. [1371/163]: İkinci Grup Kumandanlığı'nın Beşinci Fırka'ya, cephesini Milli Muhafız Taburu'na bırakarak Katrancı'ya yürümesi konusundaki emri. • Taarruzun Beşinci Fırka ve İkinci Grup cephesine tesadüf ettiği. [1371/166]: Taarruzun Beşinci Fırka ve İkinci Grup cephesine tesadüf ettiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2620 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2636 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2695 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2698
III. Grup
Konum: Türbe Tepe; Ilıcalı Deresi
Üçüncü Kafkas Fırkası'nın Ilıcalı Deresi'nin batısına geçtiği, Üçüncü Grup kıtaatının Türbetepe'yi işgal ettiği. [1277/174]: Üçüncü Kafkas Fırkası'nın Ilıcalı Deresi'nin batısına geçtiği, Üçüncü Grup kıtaatının Türbetepe'yi işgal ettiği. • Düşmanın Türbetepe'yi işgal durumu, Üçüncü Grup cephesinde şiddetli muharebeler olduğu. [1277/176]: Düşmanın Türbetepe'yi işgal durumu, Üçüncü Grup cephesinde şiddetli muharebeler olduğu. • Üçüncü Grup'un durumu ile ilgili bilgilerin düzenli olarak gönderilmesi. [1285/87]: Üçüncü Grup'un durumu ile ilgili bilgilerin düzenli olarak gönderilmesi. • Türbetepe'nin Üçüncü Grup tarafından istirdat olunduğu. [1285/88]: Türbetepe'nin Üçüncü Grup tarafından istirdat olunduğu. • Üçüncü Grup emrinde bulunan toplar. [1285/89]: Üçüncü Grup emrinde bulunan toplar. • Otuzdokuzuncu Alay'ın bir batarya ile Üçüncü Grup emrine gönderildiği. [1285/94]: Otuzdokuzuncu Alay'ın bir batarya ile Üçüncü Grup emrine gönderildiği. • Üçüncü Grup'un Dördüncü Grup'u takviye için emir beklediği [1285/95]: Üçüncü Grup'un Dördüncü Grup'u takviye için emir beklediği • Üçüncü Grup mıntıkasında düşmana taarruz edileceği. [1285/102]: Üçüncü Grup mıntıkasında düşmana taarruz edileceği. • Üçüncü Grup Karargahı'ndan telefon temdidi. [1287/47]: Üçüncü Grup Karargahı'ndan telefon temdidi. • Üçüncü Grup Cephesi'nde şiddetli muharebelerin olduğu. [1382/55]: Üçüncü Grup Cephesi'nde şiddetli muharebelerin olduğu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2628 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2630 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2650 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2651 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2652 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2657 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2658 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2665 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2671 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2710
IV. Grup
Üçüncü Grup'un Dördüncü Grup'u takviye için emir beklediği [1285/95]: Üçüncü Grup'un Dördüncü Grup'u takviye için emir beklediği
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2658
Meclis Muhafız Taburu
Meclis Muhafız Taburu'na bırakılan mevziin başka kıtalarca takviyesi. [1277/179]: Meclis Muhafız Taburu'na bırakılan mevziin başka kıtalarca takviyesi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2633
Milli Muhafız Taburu
Konum: Katrancı
İkinci Grup Kumandanlığı'nın Beşinci Fırka'ya, cephesini Milli Muhafız Taburu'na bırakarak Katrancı'ya yürümesi konusundaki emri. [1371/163]: İkinci Grup Kumandanlığı'nın Beşinci Fırka'ya, cephesini Milli Muhafız Taburu'na bırakarak Katrancı'ya yürümesi konusundaki emri. • Milli Muhafız Taburu cephesindeki topların alındığı ve Katrancı'ya doğru menzile sokulduğu. [1371/164]: Milli Muhafız Taburu cephesindeki topların alındığı ve Katrancı'ya doğru menzile sokulduğu. • Beşinci Fırka cephesinin Milli Muhafız Taburu'na teslim edileceği. [1371/165]: Beşinci Fırka cephesinin Milli Muhafız Taburu'na teslim edileceği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2695 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2696 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2697
V. Grup
Konum: Yunan 2. Kolordusu gerisi; Uzunbey–Şeyhahmetli; Yörükbaşı
Cephenin güney kanadı ilerisinde Yunan 2. Kolordusunun gerisinde faaliyet gösterdi. KAY-0094'e göre 3. Süvari Alayı Yunan cephesinin yaklaşık 40 km gerisinde Uzunbey–Şeyhahmetli yolundaki ulaştırma koluna baskın yaparak 159 yüklü deve ve 67 eşek ele geçirdi; 4. Süvari Tugayı Yörükbaşı'nda bir Yunan otomobil koluna baskın yaptı, araçları kullanılmaz hale getirip şoför ve muhafızları esir aldı.
Karşısındaki birlikler: Yunan 2. Kolordusu geri hizmet ve ulaşım kolları
Kaynak: KAY-0094 basılı s.395-396 / PDF s.199-200
26 Ağustos 1921
1. Tümen
Konum: Çekirdeksiz batısı; demiryolu batısı
Yunan 7. Tümeninin saat 07.00'de başlayan Polatlı yönündeki taarruzunun kuzey kolunu Çekirdeksiz batısı-demiryolu batısı hattında topçu desteğiyle ilk aşamada durdurdu; öğleden sonra artan baskıyla doğuya çekildi. 17. Tümenle geride yeniden mevzilenerek saat 20.00'de Yunan taarruzunu durdurdu.
Karşısındaki birlikler: Yunan 7. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.400-401 / PDF s.202
2. Süvari Tümeni
KAY-0094'e göre Yunan 2. Kolordusunun Çangaridis Müfrezesi (bir süvari birliği ile bir Efzun taburundan oluşan geçici birlik) 26 Ağustos'ta 2. Süvari Tümeni cephesine, Burunsuz yönünde ilerledi.
Karşısındaki birlikler: Çangaridis Müfrezesi
Kaynak: KAY-0094 basılı s.404-405 / PDF s.204
4. Tümen
KAY-0094'e göre 1. Grup cephesinde 13. Yunan Tümeninin saat 16.30'da Türk mevzilerine girmesi ve tümenler arasına sarkma tehlikesi üzerine 4. Tümen, 23. ve 24. Tümenler arasından karşı taarruza kaldırıldı. Yunan ilerlemesini bir süre durdurdu; ağır kayıp pahasına iki Türk tümeni arasındaki bağlantının kopmasını önledi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 13. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.404-405 / PDF s.204
5. Kafkas Tümeni
Konum: Toydemir sırtları; Ilıca Deresi güneyi
26 Ağustos: 5-6 taburluk taarruz 8. Tümen topçusu desteğiyle karşılandı. • KAY-0094: Yunan birlikleri bir ara ilk siperleri ele geçirdi; 5. Kafkas Tümeni karşı taarruzla düşmanı siperlerden püskürttü. KAY-0071: 5-6 tabur kadar Yunan kuvvetinin 5. Kafkas Tümeni üzerine ilerlemesi 8. Tümen sahra bataryasının desteğiyle karşılandı. Saat 06.00'da başlayan çarpışma yaklaşık iki saat sürdü; akşam 5. Kafkas ve 61. Tümen Toydemir sırtlarına alındı. Tümen Yunan ilerleyişini 400-800 metre mesafede durdurdu; Yunan topçusu saat 20.30'da Ilıca Deresi güneyine çekildi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 3. Kolordusunun merkez kesimdeki taarruz kuvvetleri; Yunan 3. Kolordusu taarruz kuvvetleri
Kaynak: KAY-0071 basılı/PDF s.151-153 / 13-15 | KAY-0094 basılı s.400-401 / PDF s.202 | KAY-0071, basılı s.151-153 / PDF s.13-15
5. Tümen
Kırküçüncü Alay'ın düşman tarafından işgal edilen sol cenaha karşı Beşinci Fırka'dan Yirmidördüncü Alay'ın verildiği. [1278/17]: Kırküçüncü Alay'ın düşman tarafından işgal edilen sol cenaha karşı Beşinci Fırka'dan Yirmidördüncü Alay'ın verildiği. • Beşinci Fırka Kumandanlığı'nın 26/08/1337 tarihinden 02/09/1337 tarihine kadar olan harp ceridesi. [1372/4]: Beşinci Fırka Kumandanlığı'nın 26/08/1337 tarihinden 02/09/1337 tarihine kadar olan harp ceridesi. • Yirmidördüncü Alay ve Hücum Taburu'nun Beşinci Fırka emrine girmesinin emredildiği. [1371/177]: Yirmidördüncü Alay ve Hücum Taburu'nun Beşinci Fırka emrine girmesinin emredildiği. • 1-Yirmidördüncü Alay'ın Yirmidördüncü Fırka emrinde olduğu. 2-İkinci ve Üçüncü Süvari Fırkalarıyla Otuzuncu ve Onbeşinci Alayların Beşinci Fırka Kumandanlığı'nın emrinde olduğu. [1371/181]: 1-Yirmidördüncü Alay'ın Yirmidördüncü Fırka emrinde olduğu. 2-İkinci ve Üçüncü Süvari Fırkalarıyla Otuzuncu ve Onbeşinci Alayların Beşinci Fırka Kumandanlığı'nın emrinde olduğu. • İkinci ve Üçüncü Süvari Fırkalarının Beşinci Fırka Kumandanlığı'nın emrinde olduğu. [1371/183]: İkinci ve Üçüncü Süvari Fırkalarının Beşinci Fırka Kumandanlığı'nın emrinde olduğu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2742 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2789 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2792 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2796 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2798
7. Tümen
Konum: Gökgöz
Yedinci Fırka'nın Birinci Grup emrine hareket ettiği. [1278/7]. • Yedinci Fırka'nın Üçüncü Grup emrine girmesi. [1285/112]. • Yedinci Fırka'nın tahrikine ait emrin tebliğ edildiği. [1285/117]. • Yedinci Fırka'nın yeniden toplanıp tanzim edileceği. [1285/119]. • KAY-0094: 1. Grup cephesindeki kuşatma tehlikesine karşı Batı Cephesi emriyle Gökgöz'e hareket ettirildi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 2. Kolordusu kuşatma kuvvetleri
Kaynak: KAY-0049, 26 Ağustos kayıtları | KAY-0094 basılı s.405-406 / PDF s.205
8. Tümen
Sekizinci Fırka'nın Yüzotuzbeşinci Alay emrinde bulunan Birinci Taburu göndermediği. [1285/115]. • Sekizinci Fırka ve Onbeşinci Fırka'nın bulundukları yerler. [1285/121]. • Sekizinci Fırka hattının bozulmuş olduğu. [1285/123]. • KAY-0094: merkez cephede ağır topçu destekli Yunan taarruzları karşısında mevzisini korudu; düşman 8. Tümen mevzilerine en fazla yaklaşık 1.200 metreye kadar yaklaşabildi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 3. Kolordusunun merkez kesimdeki taarruz kuvvetleri
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2757 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2763 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2765 | KAY-0094 basılı s.400-401 / PDF s.202
9. Tümen
Konum: Türbe Tepe
Türbetepe'nin muhafazasına verilen Dokuzuncu Fırka'nın nerede bulunduğu. [1285/107]: Türbetepe'nin muhafazasına verilen Dokuzuncu Fırka'nın nerede bulunduğu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2749
14. Alay
1-Muharebede Ondördüncü Alay'ın makineli tüfek bölüklerinin er ve subay zayiatı. 2-Cephe Kumandanlığının emrine göre İkinci ve Üçüncü Grupların toplanması. [1371/185]: 1-Muharebede Ondördüncü Alay'ın makineli tüfek bölüklerinin er ve subay zayiatı. 2-Cephe Kumandanlığının emrine göre İkinci ve Üçüncü Grupların toplanması.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2800
15. Tümen
Konum: Çiftetepeler
Elliyedinci Fırka elinde kuvvet bulunmadığından Onbeşinci Fırka tarafından sol kanadın korunması. [1285/116]. • Sekizinci Fırka ve Onbeşinci Fırka'nın bulundukları yerler. [1285/121]. • KAY-0094: Çiftetepeler'deki mevziler yoğun topçu ateşine tutuldu; ardından yinelenen Yunan piyade hücumları yaklaşık beş saat sürdü. 15. Tümen savunması hücumları kırdı ve düşmanı siperlere yaklaşırken geri attı.
Karşısındaki birlikler: Yunan merkez taarruz kuvvetleri
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2758 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2763 | KAY-0094 basılı s.401-403 / PDF s.202-203
17. Tümen
Konum: Beştepeler; Beylikköprü-Polatlı kesimi
Yunan 7. Tümeninin güney kolunun Beştepeler yönündeki taarruzunu ilk saatlerde durdurdu. Yunan takviyeleri ve 1. Tümenin çekilmesi üzerine güç duruma düştü ve öğleden sonra geri çekildi; 1. Tümenle daha geride yeniden mevzilenerek saat 20.00'de düşman taarruzunu tamamen durdurdu.
Karşısındaki birlikler: Yunan 7. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.400-401 / PDF s.202
23. Tümen
Konum: Köseaptallı–Sinanlı kesimi
Mevcut KAY-0049 kayıtlarına ek olarak KAY-0094, 5. ve 13. Yunan Tümenlerinin 26 Ağustos sabahı 23. Tümen cephesine ilerlediğini; öğleye doğru Köseaptallı–Sinanlı çizgisinde ağır topçu desteğiyle taarruzu şiddetlendirdiklerini bildirir.
Karşısındaki birlikler: Yunan 5. Tümeni; Yunan 13. Tümeni
Kaynak: KAY-0049, 26 Ağustos kayıtları | KAY-0094 basılı s.404-405 / PDF s.204
24. Alay
Yirmidördüncü Alay'ın mühim bir mevzi işgal etmekte olduğu. [1278/4]: Yirmidördüncü Alay'ın mühim bir mevzi işgal etmekte olduğu. • Düşman tarafından işgal edilen topçu mevzilerine Yüzkırküçüncü Alay ile birlikte Yirmidördüncü Alay'ın gönderilerek vaziyetin tespiti. [1278/8]: Düşman tarafından işgal edilen topçu mevzilerine Yüzkırküçüncü Alay ile birlikte Yirmidördüncü Alay'ın gönderilerek vaziyetin tespiti. • Kırküçüncü Alay'ın düşman tarafından işgal edilen sol cenaha karşı Beşinci Fırka'dan Yirmidördüncü Alay'ın verildiği. [1278/17]: Kırküçüncü Alay'ın düşman tarafından işgal edilen sol cenaha karşı Beşinci Fırka'dan Yirmidördüncü Alay'ın verildiği. • Yirmidördüncü Alay ve Hücum Taburu'nun Beşinci Fırka emrine girmesinin emredildiği. [1371/177]: Yirmidördüncü Alay ve Hücum Taburu'nun Beşinci Fırka emrine girmesinin emredildiği. • 1-Yirmidördüncü Alay'ın Yirmidördüncü Fırka emrinde olduğu. 2-İkinci ve Üçüncü Süvari Fırkalarıyla Otuzuncu ve Onbeşinci Alayların Beşinci Fırka Kumandanlığı'nın emrinde olduğu. [1371/181]: 1-Yirmidördüncü Alay'ın Yirmidördüncü Fırka emrinde olduğu. 2-İkinci ve Üçüncü Süvari Fırkalarıyla Otuzuncu ve Onbeşinci Alayların Beşinci Fırka Kumandanlığı'nın emrinde olduğu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2729 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2733 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2742 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2792 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2796
24. Tümen
Yirmidördüncü Fırka cephesine karşı üç tabur düşmanın girdiği. [1278/15]: Yirmidördüncü Fırka cephesine karşı üç tabur düşmanın girdiği. • 1-Yirmidördüncü Alay'ın Yirmidördüncü Fırka emrinde olduğu. 2-İkinci ve Üçüncü Süvari Fırkalarıyla Otuzuncu ve Onbeşinci Alayların Beşinci Fırka Kumandanlığı'nın emrinde olduğu. [1371/181]: 1-Yirmidördüncü Alay'ın Yirmidördüncü Fırka emrinde olduğu. 2-İkinci ve Üçüncü Süvari Fırkalarıyla Otuzuncu ve Onbeşinci Alayların Beşinci Fırka Kumandanlığı'nın emrinde olduğu. • Düşmanın Köseabdallar cephesindeki kuvvetle Yirmidördüncü Fırka'nın sağ bölgesine taarruz başladığı. [1371/188]: Düşmanın Köseabdallar cephesindeki kuvvetle Yirmidördüncü Fırka'nın sağ bölgesine taarruz başladığı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2740 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2796 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2803
27. Alay
Yirmiyedinci Alay'ın fırkasına iltihak etmesi. [1285/118]: Yirmiyedinci Alay'ın fırkasına iltihak etmesi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2760
38. Alay
Konum: Soğucalı; Soğucalı Sırtları
26 Ağustos 1921 Soğucalı sırtları muharebesi ve Ahmet Naci Cihan’ın yaralanması: 45. Alay 2. Tabur Soğucalı doğu sırtlarında Yunan taarruzuna direndi; Ahmet Naci Cihan sağ kalça ve sol kolundan yaralandı. Sonuç: 2. Tabur ağır kayıp ve yaralanmalara rağmen geri çekilmesini sürdürdü; yaralılar seyyar hastaneye sevk edildi.
Kaynak: KAY-0050, basılı s. s.15-17, PDF s. PDF s.19-22
45. Alay 2. Tabur
Konum: Soğucalı; Soğucalı Sırtları
26 Ağustos 1921 Soğucalı sırtları muharebesi ve Ahmet Naci Cihan’ın yaralanması: 45. Alay 2. Tabur Soğucalı doğu sırtlarında Yunan taarruzuna direndi; Ahmet Naci Cihan sağ kalça ve sol kolundan yaralandı. Sonuç: 2. Tabur ağır kayıp ve yaralanmalara rağmen geri çekilmesini sürdürdü; yaralılar seyyar hastaneye sevk edildi.
Kaynak: KAY-0050, basılı s. s.15-17, PDF s. PDF s.19-22
45. Alay 2. Tabur Makineli Tüfek Bölüğü
Konum: Soğucalı; Soğucalı Sırtları
26 Ağustos 1921 Soğucalı sırtları muharebesi ve Ahmet Naci Cihan’ın yaralanması: 45. Alay 2. Tabur Soğucalı doğu sırtlarında Yunan taarruzuna direndi; Ahmet Naci Cihan sağ kalça ve sol kolundan yaralandı. Sonuç: 2. Tabur ağır kayıp ve yaralanmalara rağmen geri çekilmesini sürdürdü; yaralılar seyyar hastaneye sevk edildi.
Kaynak: KAY-0050, basılı s. s.15-17, PDF s. PDF s.19-22
45. Alay 3. Tabur
Konum: Soğucalı; Soğucalı Sırtları
26 Ağustos 1921 Soğucalı sırtları muharebesi ve Ahmet Naci Cihan’ın yaralanması: 45. Alay 2. Tabur Soğucalı doğu sırtlarında Yunan taarruzuna direndi; Ahmet Naci Cihan sağ kalça ve sol kolundan yaralandı. Sonuç: 2. Tabur ağır kayıp ve yaralanmalara rağmen geri çekilmesini sürdürdü; yaralılar seyyar hastaneye sevk edildi.
Kaynak: KAY-0050, basılı s. s.15-17, PDF s. PDF s.19-22
45. Alay 5. Bölük
Konum: Soğucalı; Soğucalı Sırtları
26 Ağustos 1921 Soğucalı sırtları muharebesi ve Ahmet Naci Cihan’ın yaralanması: 45. Alay 2. Tabur Soğucalı doğu sırtlarında Yunan taarruzuna direndi; Ahmet Naci Cihan sağ kalça ve sol kolundan yaralandı. Sonuç: 2. Tabur ağır kayıp ve yaralanmalara rağmen geri çekilmesini sürdürdü; yaralılar seyyar hastaneye sevk edildi.
Kaynak: KAY-0050, basılı s. s.15-17, PDF s. PDF s.19-22
57. Tümen
Konum: Türbe Tepe
Elliyedinci Fırka'nın mıntıkasını işgale ait krokinin sunulduğu. [1285/114]. • Elliyedinci Fırka elinde kuvvet bulunmadığından Onbeşinci Fırka tarafından sol kanadın korunması. [1285/116]. • Onikinci Grup emrindeki Elliyedinci Fırka Hücum Taburu'nun fırkasına iltihakı. [1285/122]. • Düşmanın Onbeşinci Fırka cephesine ve Elliyedinci Fırka'nın Türbetepe mevziine umumi bir taarruz yaptığı. [1285/176]. • KAY-0094: akşama doğru Yunan birlikleri 57. Tümen siperlerine girdi; Yusuf İzzet Paşa'nın saat 20.15 karşı taarruz emri üzerine tümen iki saatlik çarpışmayla işgal edilen siperleri geri aldı ve kalan Yunan unsurlarını Türbe Tepe güneyindeki derelere doğru attı.
Karşısındaki birlikler: Yunan merkez taarruz kuvvetleri
Kaynak: KAY-0049, 26 Ağustos kayıtları | KAY-0094 basılı s.400-401 / PDF s.202
61. Tümen
KAY-0094'e göre 26 Ağustos merkez cephe muharebesinde ağır topçu desteğindeki Yunan taarruzlarına karşı mevzisini korudu; düşman 61. Tümen mevzilerine en fazla yaklaşık 1.000 metreye kadar yaklaşabildi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 3. Kolordusunun merkez kesimdeki taarruz kuvvetleri
Kaynak: KAY-0094 basılı s.400-401 / PDF s.202
135. Alay
Sekizinci Fırka'nın Yüzotuzbeşinci Alay emrinde bulunan Birinci Taburu göndermediği. [1285/115]: Sekizinci Fırka'nın Yüzotuzbeşinci Alay emrinde bulunan Birinci Taburu göndermediği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2757
143. Alay
Düşman tarafından işgal edilen topçu mevzilerine Yüzkırküçüncü Alay ile birlikte Yirmidördüncü Alay'ın gönderilerek vaziyetin tespiti. [1278/8]: Düşman tarafından işgal edilen topçu mevzilerine Yüzkırküçüncü Alay ile birlikte Yirmidördüncü Alay'ın gönderilerek vaziyetin tespiti.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2733
I. Grup
Mevcut 26 Ağustos I. Grup kayıtlarına ek olarak KAY-0094, güney kanattaki Yunan kuşatma tehdidine karşı grubun dört piyade ve iki süvari tümeniyle güçlendirildiğini; 5. ve 13. Yunan Tümenlerinin 23./24. Tümenler kesimindeki taarruzları sonucunda akşam Gökgözşereflisi güney sırtlarından doğuya uzanan yeni savunma çizgisine çekilerek savunmaya hazırlandığını aktarır.
Karşısındaki birlikler: Yunan 2. Kolordusu; Yunan 5. ve 13. Tümenleri
Kaynak: KAY-0049, 26 Ağustos kayıtları | KAY-0094 basılı s.404-406 / PDF s.204-205
II. Grup
İkinci Grup emrindeki fırkaların durumlarında değişiklik olmadığı. [1432/48]. • KAY-0094: üstün Yunan kuvvetlerinin gün boyu süren saldırılarına karşı tümenler gün batımına kadar mevzilerini korudu. Gece bazı Yunan unsurları mevzilere girince birlikler daha geriye çekildi; saat 22.45'te İsmet Paşa, tümenlerin son erlerine kadar mevzilerini savunmaları emrini verdi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 2. Kolordusu / güney kanat taarruz kuvvetleri
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2806 | KAY-0094 basılı s.402-403 / PDF s.203
III. Grup
Konum: Haymana; Polatlı
Üçüncü Grup elindeki ihtiyat alayının derhal Dördüncü Grup emrine verilmesi. [1285/111]: Üçüncü Grup elindeki ihtiyat alayının derhal Dördüncü Grup emrine verilmesi. • Yedinci Fırka'nın Üçüncü Grup emrine girmesi. [1285/112]: Yedinci Fırka'nın Üçüncü Grup emrine girmesi. • Üçüncü Grup'un durumunu muhafaza edeceği. [1285/124]: Üçüncü Grup'un durumunu muhafaza edeceği. • Haymana'ya nakledilecek cephane için Üçüncü Grup vasıtalarından faydalanılacağı. [1288/105]: Haymana'ya nakledilecek cephane için Üçüncü Grup vasıtalarından faydalanılacağı. • Üçüncü Grup adına Polatlı'ya gönderilmiş olan mataraların aldırılması. [1290/60]: Üçüncü Grup adına Polatlı'ya gönderilmiş olan mataraların aldırılması.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2753 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2754 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2766 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2775 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2780
IV. Grup
En yakın ihtiyat alaylarından birisinin Dördüncü Grup emrine verilmesi. [1285/108]: En yakın ihtiyat alaylarından birisinin Dördüncü Grup emrine verilmesi. • Üçüncü Grup elindeki ihtiyat alayının derhal Dördüncü Grup emrine verilmesi. [1285/111]: Üçüncü Grup elindeki ihtiyat alayının derhal Dördüncü Grup emrine verilmesi. • Dördüncü Grup Cephesi'ndeki düşman taarruzunun tardedildiği. [1288/28]: Dördüncü Grup Cephesi'ndeki düşman taarruzunun tardedildiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2750 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2753 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2772
Tayyare Bölüğü (Birleşik Cephe Hava Birliği)
26 Ağustos 1921 Vecihi-Hasan Basri keşif ve bombardıman görevi: Sivil Pilot Vecihi ve Rasıt Üsteğmen Hasan Basri keşif yaptı ve önemli hedefleri bombaladı; hava keşifleri Yunan kuvvetlerinin tertibini belirlemeye devam etti.
Kaynak: KAY-0052, basılı s. 123, PDF s. 130
XII. Grup
Onikinci Grup emrindeki Elliyedinci Fırka Hücum Taburu'nun fırkasına iltihakı. [1285/122]: Onikinci Grup emrindeki Elliyedinci Fırka Hücum Taburu'nun fırkasına iltihakı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2764
27 Ağustos 1921
1. Tümen
Yunan 7. Tümeninin Polatlı'nın yaklaşık 9 km batısındaki Pınar-Ezineli hattına yönelen saldırısını kısa sürede kırarak durdurdu.
Karşısındaki birlikler: Yunan 7. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.416 / PDF s.210
3. Süvari Tümeni
5. Tümen Komutanı Yarbay Kenan Dalbaşar emrine verilerek Yunan 5. Tümeni ve Çangaridis Müfrezesinin ilerleyişini kesmekle görevlendirildi; yem sıkıntısı ve atların yorgunluğu nedeniyle daha sonra geri çekildi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 5. Tümeni; Çangaridis Müfrezesi
Kaynak: KAY-0094 basılı s.416-417 / PDF s.210
4. Tümen
Konum: Şerefli Köyü
Dördüncü Fırka tarafından işgal olunan mevzilerden çıkan bir düşman yürüyüş kolunun şarka doğru yürüyerek Yirmidördüncü Fırka tarafından işgal edilmiş mevzilerden kuzeye doğru döndüğü. [1278/102]: Dördüncü Fırka tarafından işgal olunan mevzilerden çıkan bir düşman yürüyüş kolunun şarka doğru yürüyerek Yirmidördüncü Fırka tarafından işgal edilmiş mevzilerden kuzeye doğru döndüğü. • 1-Beşinci Fırka'nın Dördüncü Fırka sol yanından güneye cephe alacağı. 2-Düşmanın taarruzu neticesi bütün cephenin mevzi değiştirdiği. [1371/197]: 1-Beşinci Fırka'nın Dördüncü Fırka sol yanından güneye cephe alacağı. 2-Düşmanın taarruzu neticesi bütün cephenin mevzi değiştirdiği. • Dördüncü Fırka'nın Şerefli Köyü'nün 2 kilometre kuzeyinde olduğu. [1382/58]: Dördüncü Fırka'nın Şerefli Köyü'nün 2 kilometre kuzeyinde olduğu. • Dördüncü Fırka ile irtibatın sağlanacağı. [1405/14]: Dördüncü Fırka ile irtibatın sağlanacağı. • Yapmış olduğu fedakarlıktan ötürü Dördüncü Fırka'nın takdir edildiği, düşmanın Dördüncü Fırka Cephesi'nde yaptığı taarruzda 300 kadar zayiat verdiği, çeşitli silahların cephane sarfiyatlarının bildirilmesi. [1405/16]: Yapmış olduğu fedakarlıktan ötürü Dördüncü Fırka'nın takdir edildiği, düşmanın Dördüncü Fırka Cephesi'nde yaptığı taarruzda 300 kadar zayiat verdiği, çeşitli silahların cephane sarfiyatlarının bildirilmesi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2860 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2884 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2894 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2903 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2905
5. Kafkas Tümeni
Konum: Toydemir; 1.077 rakımlı sırtlar; Karabenli
KAY-0071: 3. Yunan Tümeni saat 09.30'dan itibaren 61. ve 5. Kafkas Tümenlerinin iç kanatlarına ve Karabenli istikametine taarruz etti. Toydemir ve 1.077 rakımlı sırtlar yoğun ateş altında kaldı; 8. Tümenin çekilmesi üzerine 5. Kafkas Tümeni mevzisini düzeltti. 13. Alay 1. Taburunda muharebeye giren 13 subaydan yalnız 4 subayın kaldığı aktarılır.
Karşısındaki birlikler: 3. Yunan Tümeni
Kaynak: KAY-0071, basılı s.153-154 / PDF s.15-16
5. Tümen
Konum: Baltahın Karyesi; Güzelcekale; Taşlıtepe; Kaletepe-Güzelcekale
Beşinci Fırka alaylarının bir tanesinin Yirmidördüncü Fırka emrine gönderileceği. [1278/62]: Beşinci Fırka alaylarının bir tanesinin Yirmidördüncü Fırka emrine gönderileceği. • Beşinci Fırka'nın Taşlıtepeler'den kıtaatını çektiği. [1278/66]: Beşinci Fırka'nın Taşlıtepeler'den kıtaatını çektiği. • Beşinci Fırka'dan Yirmidördüncü Alay'ın fırka ihtiyatına alındığı. [1278/77]: Beşinci Fırka'dan Yirmidördüncü Alay'ın fırka ihtiyatına alındığı. • Beşinci Fırka'nın erzak ve cephane kolu olmadığı, kavurmadan bir zehirlenme olduğu. [1278/80]: Beşinci Fırka'nın erzak ve cephane kolu olmadığı, kavurmadan bir zehirlenme olduğu. • 1-Taşlı sırtlarına doğru ilerleyen düşmanın kuvvet tahmini. 2-Beşinci Fırka'nın Üçüncü Süvari Fırkası'na Taşlı sırtlarında bir piyade alayı ve dağ topu kalması ve diğer kıtaların da Güzelcekale ile Taşlı arasındaki dağa çıkması konusundaki emri. [1371/190]: 1-Taşlı sırtlarına doğru ilerleyen düşmanın kuvvet tahmini. 2-Beşinci Fırka'nın Üçüncü Süvari Fırkası'na Taşlı sırtlarında bir piyade alayı ve dağ topu kalması ve diğer kıtaların da Güzelcekale ile Taşlı arasındaki dağa çıkması konusundaki emri. • Beşinci Fırka'nın düşmanın ilerlemesine karşı ordunun çekilmesini temin için Taşlıtepelerini savunduğu. [1371/192]: Beşinci Fırka'nın düşmanın ilerlemesine karşı ordunun çekilmesini temin için Taşlıtepelerini savunduğu. • Beşinci Fırka'nın Üçüncü Süvari Fırkası'na Balcıhasan'ı savunması konusundaki emri. [1371/195]: Beşinci Fırka'nın Üçüncü Süvari Fırkası'na Balcıhasan'ı savunması konusundaki emri. • 1-Beşinci Fırka'nın Dördüncü Fırka sol yanından güneye cephe alacağı. 2-Düşmanın taarruzu neticesi bütün cephenin mevzi değiştirdiği. [1371/197]: 1-Beşinci Fırka'nın Dördüncü Fırka sol yanından güneye cephe alacağı. 2-Düşmanın taarruzu neticesi bütün cephenin mevzi değiştirdiği. • 1-Yirmidördüncü Fırka'nın sol yanının emniyeti için Beşinci Fırka'nın Kaletepe-Güzelcekale hattına alındığı. 2-Baltahın Karyesi'nin kuzeyine ilerleyen düşmanın topçu ateşi ile durdurulduğu. 3-Ondördüncü Alay'ın Güzelcekale'nin doğusunu işgal ettiği. [1371/202]: 1-Yirmidördüncü Fırka'nın sol yanının emniyeti için Beşinci Fırka'nın Kaletepe-Güzelcekale hattına alındığı. 2-Baltahın Karyesi'nin kuzeyine ilerleyen düşmanın topçu ateşi ile durdurulduğu. 3-Ondördüncü Alay'ın Güzelcekale'nin doğusunu işgal ettiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2838 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2842 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2853 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2856 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2877 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2879 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2882 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2884 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2889
8. Tümen
Konum: Sapanca Deresi
İki düşman piyade alayının Sapanca Deresi'ni takiben Sekizinci Fırka sağ cenahına karşı ilerlediği. [1286/1]: İki düşman piyade alayının Sapanca Deresi'ni takiben Sekizinci Fırka sağ cenahına karşı ilerlediği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2862
11. Tümen
Yirmidördüncü Fırka Kumandanlığı'nın 27/08/1337'den 31/08/1337 tarihine kadar vermiş olduğu emir özetleri, Onbirinci Fırka'nın taarruza geçtiği, tabur ve bölük kumandanlıklarında vazife gören zabitanın isimlerinin liste olarak gönderilmesi. [1405/17]: Yirmidördüncü Fırka Kumandanlığı'nın 27/08/1337'den 31/08/1337 tarihine kadar vermiş olduğu emir özetleri, Onbirinci Fırka'nın taarruza geçtiği, tabur ve bölük kumandanlıklarında vazife gören zabitanın isimlerinin liste olarak gönderilmesi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2906
14. Alay
Konum: Baltahın Karyesi; Güzelcekale; Kaletepe-Güzelcekale
1-Yirmidördüncü Fırka'nın sol yanının emniyeti için Beşinci Fırka'nın Kaletepe-Güzelcekale hattına alındığı. 2-Baltahın Karyesi'nin kuzeyine ilerleyen düşmanın topçu ateşi ile durdurulduğu. 3-Ondördüncü Alay'ın Güzelcekale'nin doğusunu işgal ettiği. [1371/202]: 1-Yirmidördüncü Fırka'nın sol yanının emniyeti için Beşinci Fırka'nın Kaletepe-Güzelcekale hattına alındığı. 2-Baltahın Karyesi'nin kuzeyine ilerleyen düşmanın topçu ateşi ile durdurulduğu. 3-Ondördüncü Alay'ın Güzelcekale'nin doğusunu işgal ettiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2889
15. Tümen
Gece yarısından sonra 1. Yunan Kolordusunun yoğun topçu ateşi ardından 2. Yunan Tümeni hücuma geçti; 15. Tümen Çiftetepeler'den sökülerek Evliyafakı kuzey sırtlarına çekildi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 2. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.411-413 / PDF s.207-208
17. Tümen
Yunan 7. Tümeninin Beştepeler yönündeki saldırısını geri püskürttü.
Karşısındaki birlikler: Yunan 7. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.416 / PDF s.210
23. Tümen
Yirmiüçüncü Fırka'nın mühim olan yerini ehemmiyet nisbetinde müdafaa edeceği. [1278/52]: Yirmiüçüncü Fırka'nın mühim olan yerini ehemmiyet nisbetinde müdafaa edeceği. • Yirmiüçüncü Fırka Cephesi'nde düşmanın bir hareketinin görülmediği, bir düşman alayının İkinci Süvari Fırkası üzerine yürüdüğü. [1278/76]: Yirmiüçüncü Fırka Cephesi'nde düşmanın bir hareketinin görülmediği, bir düşman alayının İkinci Süvari Fırkası üzerine yürüdüğü. • Yirmiüçüncü Fırka Kumandanlığı'nın 27/08/1337'den 29/08/1337 tarihine kadar vermiş olduğu harp raporları özeti. [1382/59]: Yirmiüçüncü Fırka Kumandanlığı'nın 27/08/1337'den 29/08/1337 tarihine kadar vermiş olduğu harp raporları özeti.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2828 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2852 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2895
24. Alay
Beşinci Fırka'dan Yirmidördüncü Alay'ın fırka ihtiyatına alındığı. [1278/77]: Beşinci Fırka'dan Yirmidördüncü Alay'ın fırka ihtiyatına alındığı. • Baltah doğusundaki İkinci Süvari Fırkası'nın çekilmesi üzerine Yirmidördüncü Alay'ın Balcıhasan'ın kuzeyine çekildiği. [1371/201]: Baltah doğusundaki İkinci Süvari Fırkası'nın çekilmesi üzerine Yirmidördüncü Alay'ın Balcıhasan'ın kuzeyine çekildiği. • 27/08/1337'de Yirmidördüncü Alay'ın muharebe raporu ve zayiat çizelgesi. [1371/203]: 27/08/1337'de Yirmidördüncü Alay'ın muharebe raporu ve zayiat çizelgesi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2853 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2888 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2890
24. Tümen
Konum: Baltahın Karyesi; Büyükgökgöz Karyesi; Güzelcekale; Mangaltepe; Kaletepe-Güzelcekale
Yirmidördüncü Fırka cenahında şüpheli olan vaziyetin Kırkbirinci Alay'dan alınan taburla doldurulacağı. [1278/46]: Yirmidördüncü Fırka cenahında şüpheli olan vaziyetin Kırkbirinci Alay'dan alınan taburla doldurulacağı. • Dördüncü ve Yirmidördüncü Fırka cephesinde muharebenin devam ettiği. [1278/59]: Dördüncü ve Yirmidördüncü Fırka cephesinde muharebenin devam ettiği. • Beşinci Fırka alaylarının bir tanesinin Yirmidördüncü Fırka emrine gönderileceği. [1278/62]: Beşinci Fırka alaylarının bir tanesinin Yirmidördüncü Fırka emrine gönderileceği. • Düşmanın iki alay piyadesi ile iki cebel topundan ibaret bataryasının Yirmidördüncü Fırka'nın terkettiği siperler istikametinde ilerlediği. [1278/64]: Düşmanın iki alay piyadesi ile iki cebel topundan ibaret bataryasının Yirmidördüncü Fırka'nın terkettiği siperler istikametinde ilerlediği. • Yirmidördüncü Fırka'nın eski mevzilerinden cephe istikametinde ilerlediği. [1278/73]: Yirmidördüncü Fırka'nın eski mevzilerinden cephe istikametinde ilerlediği. • Dördüncü Fırka tarafından işgal olunan mevzilerden çıkan bir düşman yürüyüş kolunun şarka doğru yürüyerek Yirmidördüncü Fırka tarafından işgal edilmiş mevzilerden kuzeye doğru döndüğü. [1278/102]: Dördüncü Fırka tarafından işgal olunan mevzilerden çıkan bir düşman yürüyüş kolunun şarka doğru yürüyerek Yirmidördüncü Fırka tarafından işgal edilmiş mevzilerden kuzeye doğru döndüğü. • 1-Yirmidördüncü Fırka'nın Büyükgökgöz Karyesi'nin doğusundaki tepeleri terkederek kuzeye çekildiği. 2-Düşmanın Yirmidördüncü Fırka'nın doğusunu işgal ettiği. [1371/200]: 1-Yirmidördüncü Fırka'nın Büyükgökgöz Karyesi'nin doğusundaki tepeleri terkederek kuzeye çekildiği. 2-Düşmanın Yirmidördüncü Fırka'nın doğusunu işgal ettiği. • 1-Yirmidördüncü Fırka'nın sol yanının emniyeti için Beşinci Fırka'nın Kaletepe-Güzelcekale hattına alındığı. 2-Baltahın Karyesi'nin kuzeyine ilerleyen düşmanın topçu ateşi ile durdurulduğu. 3-Ondördüncü Alay'ın Güzelcekale'nin doğusunu işgal ettiği. [1371/202]: 1-Yirmidördüncü Fırka'nın sol yanının emniyeti için Beşinci Fırka'nın Kaletepe-Güzelcekale hattına alındığı. 2-Baltahın Karyesi'nin kuzeyine ilerleyen düşmanın topçu ateşi ile durdurulduğu. 3-Ondördüncü Alay'ın Güzelcekale'nin doğusunu işgal ettiği. • Mudana Çiftliği'nden ilerleyen düşman kollarının cepheye yanaşarak muharebeye başladığı, Mangaltepe muharebelerinde Yirmidördüncü Fırka'nın çok zayiat verdiği. [1405/8]: Mudana Çiftliği'nden ilerleyen düşman kollarının cepheye yanaşarak muharebeye başladığı, Mangaltepe muharebelerinde Yirmidördüncü Fırka'nın çok zayiat verdiği. • Yirmidördüncü Fırka Kumandanlığı'nın 27/08/1337'den 31/08/1337 tarihine kadar vermiş olduğu emir özetleri, Onbirinci Fırka'nın taarruza geçtiği, tabur ve bölük kumandanlıklarında vazife gören zabitanın isimlerinin liste olarak gönderilmesi. [1405/17]: Yirmidördüncü Fırka Kumandanlığı'nın 27/08/1337'den 31/08/1337 tarihine kadar vermiş olduğu emir özetleri, Onbirinci Fırka'nın taarruza geçtiği, tabur ve bölük kumandanlıklarında vazife gören zabitanın isimlerinin liste olarak gönderilmesi. • Yirmidördüncü Fırka Kumandanlığı'nın 27/08/1337'den 30/08/1337 tarihine kadar vermiş olduğu harp raporları. [1405/18]: Yirmidördüncü Fırka Kumandanlığı'nın 27/08/1337'den 30/08/1337 tarihine kadar vermiş olduğu harp raporları.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2822 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2835 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2838 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2840 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2849 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2860 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2887 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2889 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2899 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2906 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2907
27. Alay
Yirmiyedinci Alay'ın sol yanındaki arazinin incelenmesi. [1382/62]: Yirmiyedinci Alay'ın sol yanındaki arazinin incelenmesi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2898
32. Alay
Yüzkırküçüncü Alay ile Otuzikinci Alay arasındaki vadinin emniyet altına alınıp alınmadığı. [1405/11]: Yüzkırküçüncü Alay ile Otuzikinci Alay arasındaki vadinin emniyet altına alınıp alınmadığı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2901
41. Alay
Yirmidördüncü Fırka cenahında şüpheli olan vaziyetin Kırkbirinci Alay'dan alınan taburla doldurulacağı. [1278/46]: Yirmidördüncü Fırka cenahında şüpheli olan vaziyetin Kırkbirinci Alay'dan alınan taburla doldurulacağı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2822
41. Tümen
Konum: Haymana; Polatlı
Cebel bataryasının Kırkbirinci Fırka emrinde Polatlı'ya gideceği. [1411/114]: Cebel bataryasının Kırkbirinci Fırka emrinde Polatlı'ya gideceği. • 1-Altmışikinci Alay'ın Karakuyu, Kırkbirinci Fırka'nın Haymana istikametinde yürüyüşe başladığı. 2-Yedinci ve Beşinci Fırkaların Onikinci Grub emrine verildiği. [1411/116]: 1-Altmışikinci Alay'ın Karakuyu, Kırkbirinci Fırka'nın Haymana istikametinde yürüyüşe başladığı. 2-Yedinci ve Beşinci Fırkaların Onikinci Grub emrine verildiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2908 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2910
61. Tümen
IV. Grup cephesinde 8. Tümen ve 5. Kafkas Tümeniyle birlikte Yunan 3. ve 10. Tümenlerinin 27 Ağustos harekâtını durdurdu.
Karşısındaki birlikler: Yunan 3. ve 10. Tümenleri
Kaynak: KAY-0094 basılı s.416 / PDF s.210
62. Alay
Konum: Haymana
1-Altmışikinci Alay'ın Karakuyu, Kırkbirinci Fırka'nın Haymana istikametinde yürüyüşe başladığı. 2-Yedinci ve Beşinci Fırkaların Onikinci Grub emrine verildiği. [1411/116]: 1-Altmışikinci Alay'ın Karakuyu, Kırkbirinci Fırka'nın Haymana istikametinde yürüyüşe başladığı. 2-Yedinci ve Beşinci Fırkaların Onikinci Grub emrine verildiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2910
69. Alay
Altmışdokuzuncu Alay Cephesi'nde bir alaylık kuvvete tesadüf edildiği. [1278/53]: Altmışdokuzuncu Alay Cephesi'nde bir alaylık kuvvete tesadüf edildiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2829
143. Alay
Düşmanın bir fırka kadar kuvvetinin bırakılan mevzide görüldüğü, Yüzkırküçüncü Alay'dan asli mevziinde istifade edilmesi. [1278/78]: Düşmanın bir fırka kadar kuvvetinin bırakılan mevzide görüldüğü, Yüzkırküçüncü Alay'dan asli mevziinde istifade edilmesi. • Yüzkırküçüncü Alay Kumandanlığı'nın 27/08/1337'den 31/08/1337 tarihine kadar vermiş olduğu harp raporları özetleri. [1405/10]: Yüzkırküçüncü Alay Kumandanlığı'nın 27/08/1337'den 31/08/1337 tarihine kadar vermiş olduğu harp raporları özetleri. • Yüzkırküçüncü Alay ile Otuzikinci Alay arasındaki vadinin emniyet altına alınıp alınmadığı. [1405/11]: Yüzkırküçüncü Alay ile Otuzikinci Alay arasındaki vadinin emniyet altına alınıp alınmadığı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2854 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2900 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2901
I. Grup
Arşiv kayıtlarında I. Grup cephesinde muharebenin sürdüğü ve yeni mevzide muharebenin kabul edileceği geçer. KAY-0094: gece yarısına doğru Mustafa Kemal Paşa, bütün yedeklerle 24. Tümenin durumunun düzeltilmesini ve beklenen gece baskınlarına süngü karşı taarruzlarıyla hazırlanılmasını emretti.
Karşısındaki birlikler: Yunan 5. Tümeni ve güney kanat unsurları
Kaynak: KAY-0049 Sayfa1 satır 2823; KAY-0049 Sayfa1 satır 2896; KAY-0094 basılı s.416-417 / PDF s.210
II. Grup
İkinci Grup Kumandanlığı'nın bir alay kadar ihtiyat kuvveti ile Birinci Gruba yardım edeceği. [1278/83]: İkinci Grup Kumandanlığı'nın bir alay kadar ihtiyat kuvveti ile Birinci Gruba yardım edeceği. • Üçüncü Grup ile İkinci Grup arasındaki hatt-ı fasıl. [1286/3]: Üçüncü Grup ile İkinci Grup arasındaki hatt-ı fasıl.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2859 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2864
III. Grup
Konum: Yomak Köyü
Üçüncü Grup ile İkinci Grup arasındaki hatt-ı fasıl ve Yomak Köyü batısındaki sol cenah düzeni arşiv kayıtlarında geçer. KAY-0094: gece yarma tehlikesi altında grup mevzilerini korudu; 15. Tümenin Çiftetepeler'den çekilmesi üzerine tümenler Evliyafakı kuzeyi-Karapınar kuzeyi çizgisine alınarak yeni savunma düzeni kuruldu.
Karşısındaki birlikler: 1. Yunan Kolordusu; Yunan 2. Tümeni
Kaynak: KAY-0049 Sayfa1 satır 2864; KAY-0049 Sayfa1 satır 2869; KAY-0094 basılı s.411-413 / PDF s.207-208
IV. Grup
Dördüncü Grup mıntıkasından düşmanın tamamen tardedildiği. [1285/125]: Dördüncü Grup mıntıkasından düşmanın tamamen tardedildiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2861
V. Grup
Arşiv kaydında V. Grubun düşman hücum alayından altı muhafızı etkisiz hâle getirdiği rapor edilir. KAY-0094: Grup, Uzunbeyli'deki Yunan dağıtım merkezine gece baskını girişiminde bulundu; sürpriz kaybolunca yaklaşık dört saat çatıştı ve Batı Cephesi emriyle Çeltek-Gölbek yönüne çekildi.
Karşısındaki birlikler: Yunan geri hizmet/dağıtım unsurları
Kaynak: KAY-0049 Sayfa1 satır 2850; KAY-0094 basılı s.413-415 / PDF s.208-209
28 Ağustos 1921
1. Süvari Tümeni
KAY-0094: İsmet Paşa, Yunanlıların Sakarya'yı daha kuzeyden geçme ihtimaline karşı 1. Süvari Tümeninin Mürettep Kolordu emrinde kısa sürede ve hızla kullanılacak şekilde toplu bulundurulmasını emretti.
Karşısındaki birlikler: Yunan kuzey geçiş ihtimali
Kaynak: KAY-0094 basılı s.420 / PDF s.212
1. Tümen
KAY-0094: Gün doğmadan Gordion yönünde saldıran 7. Yunan Tümeni, 1. Tümenin topçu ateşiyle karşılandı ve ilk saldırısı geri çekilmek zorunda kaldı.
Karşısındaki birlikler: Yunan 7. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.425-426 / PDF s.214-215
2. Alay
Sol cenahta Yedinci Fırka'da İkinci Alay'ın İkinci Taburu olduğu. [1278/91]: Sol cenahta Yedinci Fırka'da İkinci Alay'ın İkinci Taburu olduğu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2929
3. Kafkas Tümeni
KAY-0094: 1. Yunan Tümeni Karlık Dağı-Dikilitaş yönünde 2. ve 3. Gruplar arasını yararak Haymana'ya ilerlemek istedi. 3. Kafkas Tümeni, yaklaşık yedi kilometrelik cephede direnen 7. Alayı desteklemek için tek yedeği olan Hücum Taburunu ileri sürdü.
Karşısındaki birlikler: Yunan 1. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.423-424 / PDF s.214
4. Tümen
Dördüncü Fırka ve Yirmiüçüncü Fırka'ya yardım için hazır bulunulması. [1278/92]. • İkinci Grup ile telefonla görüşülerek bir alay kuvvetin Birinci Grupa verilebileceği, Dördüncü Fırka'ya yapılan taarruzun püskürtüldüğü. [1278/103]. • KAY-0094: 9. Yunan Tümeninden destek alan 13. Yunan Tümeni güneş doğarken 4. Tümen cephesine saldırıyı şiddetlendirdi. 2. Gruptan yetişen 11. ve 25. Alayların yardımıyla mevziler korundu. Kaynak 4. Tümenin 40., 42. ve 52. Alaylarını açıkça sayar; ANA'daki 58. Alay farkı otomatik düzeltilmedi. Tümen ağır subay kaybı ve cephane yokluğu bildirdi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 13. Tümeni; Yunan 9. Tümeni desteği
Kaynak: KAY-0049 basılı s. Sayfa1 satır 2930, 2933 | KAY-0094 basılı s.426-429 / PDF s.215-216
5. Kafkas Tümeni
Konum: Toydemir; Yıldız Deresi; Hamam Çayı
KAY-0094: 3. Yunan Kolordusunun 3. ve 10. Tümenleri sabah Ilıca Deresi sırtlarındaki topçu hazırlığından sonra 61. ve 5. Kafkas Tümeni mevzilerine saldırdı; öğleye doğru yaklaşık bir kilometreye yaklaşan hücumlar inatlı savunmayla geri çevrildi. Saat 17.30'daki ikinci saldırı da sonuç vermedi. KAY-0071: 3. Yunan Tümeni Toydemir istikametinde taarruz etti; 5. Kafkas Tümeninin sol cenahına yönelen saldırı 8. Tümen topçu ateşiyle durduruldu, ardından sağ cenaha yöneldi. 5. Kafkas ve 61. Tümen göğüs göğse ve süngü muharebesiyle Yunan kuvvetlerini geriye attı. 13. Alay Komutanı Binbaşı Ahmet Rıfat Bey şehit oldu.
Karşısındaki birlikler: Yunan 3. ve 10. Tümenleri; 3. ve 10. Yunan Tümenleri
Kaynak: KAY-0094 basılı s.422-423 / PDF s.213 | KAY-0071, basılı s.154-155 / PDF s.16-17
5. Tümen
Konum: Haymana; tutak-karyesi/" data-smm-record-id="KOY-000049">Tutak Karyesi; Güzelcekale
1-Beşinci Fırka'nın Taşlı sırtına taarruza başladığı ve Yirmidördüncü Fırka'ya ait olan birkaç manganın Taşlı sırtı işgal ettiği. 2-Beşinci Fırka'nın Yirmidördüncü Fırka'nın solundaki tepe ile Güzelcekale güneyine taarruza başladığı. [1371/230]: 1-Beşinci Fırka'nın Taşlı sırtına taarruza başladığı ve Yirmidördüncü Fırka'ya ait olan birkaç manganın Taşlı sırtı işgal ettiği. 2-Beşinci Fırka'nın Yirmidördüncü Fırka'nın solundaki tepe ile Güzelcekale güneyine taarruza başladığı. • Düşmanın Birinci Grup cephesine taarruza devam ettiği ve Beşinci Fırka'nın erzakı Haymana'dan almak zorunda olduğu. [1371/208]: Düşmanın Birinci Grup cephesine taarruza devam ettiği ve Beşinci Fırka'nın erzakı Haymana'dan almak zorunda olduğu. • 1-Düşmanın Birinci Grup cephesine taarruz etmesinden dolayı Beşinci Fırka'nın düşmanın sağına yaptığı taarruzu bıraktığı. 2-Birinci Bölüğün Tutak Karyesi'nde geceleyeceği. [1371/214]: 1-Düşmanın Birinci Grup cephesine taarruz etmesinden dolayı Beşinci Fırka'nın düşmanın sağına yaptığı taarruzu bıraktığı. 2-Birinci Bölüğün Tutak Karyesi'nde geceleyeceği. • 1-Beşinci Fırka'nın Ondördüncü Alay İkinci Taburu'nu alay emrine gönderdiği. 2-Beşinci ve Yedinci Fırka cephelerinde düşmanın durumu. [1371/222]: 1-Beşinci Fırka'nın Ondördüncü Alay İkinci Taburu'nu alay emrine gönderdiği. 2-Beşinci ve Yedinci Fırka cephelerinde düşmanın durumu. • Yirmidördüncü Fırka'nın Yüzkırküçüncü Alay'a Beşinci Fırka'ya yardım etmesi konusundaki emri. [1371/225]: Yirmidördüncü Fırka'nın Yüzkırküçüncü Alay'a Beşinci Fırka'ya yardım etmesi konusundaki emri. • Yirmidördüncü Alay'ın Beşinci Fırka Hücum Taburu'nun, Onbeşinci Alay'ın 31/08/1337 tarihlerine kadar ilişik krokilerde gösterilen mahallerde katıldıkları muharebelere dair harp takrirleri ile zayiat çizelgeleri. [1372/11]: Yirmidördüncü Alay'ın Beşinci Fırka Hücum Taburu'nun, Onbeşinci Alay'ın 31/08/1337 tarihlerine kadar ilişik krokilerde gösterilen mahallerde katıldıkları muharebelere dair harp takrirleri ile zayiat çizelgeleri. • Beşinci Fırka'nın düşman karşısında biraz gerilediği. [1405/21]: Beşinci Fırka'nın düşman karşısında biraz gerilediği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2973 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2983 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2989 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2997 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3000 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3003 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3009
7. Alay
KAY-0094: 3. Kafkas Tümeninin 7. Alayı, Dikilitaş yönünde yaklaşık yedi kilometrelik geniş cephede 1. Yunan Tümenine karşı adım adım savunma yaptı. 8. Tümen desteği hava kararana kadar yetişmeyince ağır şehit ve yaralı kayıplarıyla gerilemeye başladı.
Karşısındaki birlikler: Yunan 1. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.423-424 / PDF s.214
7. Tümen
Sol cenahta Yedinci Fırka'da İkinci Alay'ın İkinci Taburu olduğu. [1278/91]: Sol cenahta Yedinci Fırka'da İkinci Alay'ın İkinci Taburu olduğu. • Yedinci Fırka Kumandanı'nın Dervişbey-Üçtabya'ya hareket ettiği. [1278/94]: Yedinci Fırka Kumandanı'nın Dervişbey-Üçtabya'ya hareket ettiği. • Yirmidördüncü Fırka mevzisiyle Yirmidördüncü Alay'ın Yedinci Fırka emrine verildiği. [1371/210]: Yirmidördüncü Fırka mevzisiyle Yirmidördüncü Alay'ın Yedinci Fırka emrine verildiği. • 1-Beşinci Fırka'nın Ondördüncü Alay İkinci Taburu'nu alay emrine gönderdiği. 2-Beşinci ve Yedinci Fırka cephelerinde düşmanın durumu. [1371/222]: 1-Beşinci Fırka'nın Ondördüncü Alay İkinci Taburu'nu alay emrine gönderdiği. 2-Beşinci ve Yedinci Fırka cephelerinde düşmanın durumu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2929 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2932 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2985 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2997
8. Tümen
Konum: Sapanca Vadisi
Sekizinci Fırka'nın sahra obüsünün Sapanca Vadisi'nde düşmana çok zayiat verdirdiği. [1286/10]. • Sekizinci Fırka'nın sağ cenahına taarruz eden düşmanın topçu ateşi ile durdurulduğu. [1286/12]. • Sekizinci Fırka'nın bir kısım kuvvetinin bulunduğu yeri terkederek Birinci Grup emrine gireceği. [1288/38]. • KAY-0094: 1. Yunan Tümeninin Dikilitaş yönündeki yarma girişimi sırasında 8. Tümenin bu kesime gönderildiği bildirildi; ancak hava kararana kadar 3. Kafkas Tümeni 7. Alay cephesine yetişmemişti.
Karşısındaki birlikler: Yunan 1. Tümeni
Kaynak: KAY-0049 basılı s. Sayfa1 satır 2945, 2947, 2952 | KAY-0094 basılı s.423-424 / PDF s.214
9. Tümen
Dokuzuncu Fırka'nın hücum taburundan başka ihtiyatı olmadığı. [1382/64]: Dokuzuncu Fırka'nın hücum taburundan başka ihtiyatı olmadığı. • Dokuzuncu Fırka'nın 28/08/1337'den 30/08/1337 tarihine kadar vermiş olduğu harekat raporu özetleri. [1382/65]: Dokuzuncu Fırka'nın 28/08/1337'den 30/08/1337 tarihine kadar vermiş olduğu harekat raporu özetleri.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3005 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3006
14. Alay
1-Beşinci Fırka'nın Ondördüncü Alay İkinci Taburu'nu alay emrine gönderdiği. 2-Beşinci ve Yedinci Fırka cephelerinde düşmanın durumu. [1371/222]: 1-Beşinci Fırka'nın Ondördüncü Alay İkinci Taburu'nu alay emrine gönderdiği. 2-Beşinci ve Yedinci Fırka cephelerinde düşmanın durumu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2997
15. Alay
Konum: Haymana; Büyükçalış
1-Onbeşinci Alay ve Hücum Taburu'nun Yirmidördüncü Fırka'ya yardım edeceği. 2-İkinci Süvari Fırkası'nın Üçüncü Süvari Fırkası'na yanaşarak düşmanın gerisine taarruz etmeleri gerektiği. [1371/228]: 1-Onbeşinci Alay ve Hücum Taburu'nun Yirmidördüncü Fırka'ya yardım edeceği. 2-İkinci Süvari Fırkası'nın Üçüncü Süvari Fırkası'na yanaşarak düşmanın gerisine taarruz etmeleri gerektiği. • Onikinci Grub'un Haymana ve Büyükçalış'a hareket edeceği ve Onbeşinci Alay'ın Hücum Taburu ile düşmana karşı taarruz ettiği. [1371/229]: Onikinci Grub'un Haymana ve Büyükçalış'a hareket edeceği ve Onbeşinci Alay'ın Hücum Taburu ile düşmana karşı taarruz ettiği. • Düşmanın, Onbeşinci Alay ve Hücum Taburu'nun ateşleri karşısında yavaş ilerlediği. [1371/226]: Düşmanın, Onbeşinci Alay ve Hücum Taburu'nun ateşleri karşısında yavaş ilerlediği. • Yirmidördüncü Alay'ın Beşinci Fırka Hücum Taburu'nun, Onbeşinci Alay'ın 31/08/1337 tarihlerine kadar ilişik krokilerde gösterilen mahallerde katıldıkları muharebelere dair harp takrirleri ile zayiat çizelgeleri. [1372/11]: Yirmidördüncü Alay'ın Beşinci Fırka Hücum Taburu'nun, Onbeşinci Alay'ın 31/08/1337 tarihlerine kadar ilişik krokilerde gösterilen mahallerde katıldıkları muharebelere dair harp takrirleri ile zayiat çizelgeleri.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2971 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2972 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3001 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3003
17. Tümen
KAY-0094: Öğleden sonra 7. Yunan Tümeni saldırısını Beştepeler yönüne çevirdi. Beş gündür ağır kayıp veren 17. Tümen Beştepeler ve Velidede tepelerinden adım adım geri çekildi; 48. Alay Komutanı şehit oldu, 63. Alay Komutanı ağır yaralandı.
Karşısındaki birlikler: Yunan 7. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.425-426 / PDF s.214-215
23. Tümen
Dördüncü Fırka ve Yirmiüçüncü Fırka'ya yardım için hazır bulunulması. [1278/92]: Dördüncü Fırka ve Yirmiüçüncü Fırka'ya yardım için hazır bulunulması. • Dördüncü ve Yirmiüçüncü Fırka cephelerinin durumu. [1371/219]: Dördüncü ve Yirmiüçüncü Fırka cephelerinin durumu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2930 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2994
24. Alay
Yirmidördüncü Fırka mevzisiyle Yirmidördüncü Alay'ın Yedinci Fırka emrine verildiği. [1371/210]: Yirmidördüncü Fırka mevzisiyle Yirmidördüncü Alay'ın Yedinci Fırka emrine verildiği. • Yirmidördüncü Alay'ın Beşinci Fırka Hücum Taburu'nun, Onbeşinci Alay'ın 31/08/1337 tarihlerine kadar ilişik krokilerde gösterilen mahallerde katıldıkları muharebelere dair harp takrirleri ile zayiat çizelgeleri. [1372/11]: Yirmidördüncü Alay'ın Beşinci Fırka Hücum Taburu'nun, Onbeşinci Alay'ın 31/08/1337 tarihlerine kadar ilişik krokilerde gösterilen mahallerde katıldıkları muharebelere dair harp takrirleri ile zayiat çizelgeleri.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2985 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3003
24. Tümen
Konum: Güzelcekale
1-Onbeşinci Alay ve Hücum Taburu'nun Yirmidördüncü Fırka'ya yardım edeceği. 2-İkinci Süvari Fırkası'nın Üçüncü Süvari Fırkası'na yanaşarak düşmanın gerisine taarruz etmeleri gerektiği. [1371/228]. • 1-Beşinci Fırka'nın Taşlı sırtına taarruza başladığı ve Yirmidördüncü Fırka'ya ait olan birkaç manganın Taşlı sırtı işgal ettiği. 2-Beşinci Fırka'nın Yirmidördüncü Fırka'nın solundaki tepe ile Güzelcekale güneyine taarruza başladığı. [1371/230]. • KAY-0094: Bir önceki gün ağır yıpranan 24. Tümen 28 Ağustos'ta geriye alınarak toparlanmaya çalışıldı; I. Grup Komutanı sabah raporunda şimdiye kadar 750 erin toplanabildiğini bildirdi.
Karşısındaki birlikler: Yunan güney kanat kuvvetleri
Kaynak: KAY-0049 basılı s. Sayfa1 satır 2971, 2973, 2985, 3000, 3008 | KAY-0094 basılı s.422-426 / PDF s.213-215
26. Alay
Yirmialtıncı Alay'ın bir taburunun yanlış istikamette gittiği. [1382/63]: Yirmialtıncı Alay'ın bir taburunun yanlış istikamette gittiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3004
32. Alay
Otuzikinci Alay Kumandanı'na cephe kumandanının emrinin bildirildiği. [1371/209]: Otuzikinci Alay Kumandanı'na cephe kumandanının emrinin bildirildiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2984
41. Tümen
Kırkbirinci Fırka istikametinde ilerleyen düşmanın keşif kolunun yaptığı müsademe ile geri çekildiği. [1411/117]: Kırkbirinci Fırka istikametinde ilerleyen düşmanın keşif kolunun yaptığı müsademe ile geri çekildiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3010
48. Alay
KAY-0094: 17. Tümenin Beştepeler-Velidede kesimindeki geri çekilmesi sırasında 48. Alay Komutanının şehit olduğu belirtilir.
Karşısındaki birlikler: Yunan 7. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.426 / PDF s.215
57. Tümen
Konum: kavak-koyu/" data-smm-record-id="KOY-000035">Kavak Köyü
Kavak Köyü'ne ve Elliyedinci Fırka cephesine düşman kıtaları geldiği. [1286/4]: Kavak Köyü'ne ve Elliyedinci Fırka cephesine düşman kıtaları geldiği. • Sol cenahtaki Elliyedinci Fırka ile irtibat olmadığı. [1286/9]: Sol cenahtaki Elliyedinci Fırka ile irtibat olmadığı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2939 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2944
61. Tümen
KAY-0094: Yunan 3. Tümeni saat 17.30 sonrası Yassıtepe kesiminde 61. Tümenin ilk siperlerine girdi; yaklaşık iki saatlik boğuşmadan sonra Türk karşı taarruzu ve süngü hücumlarıyla ağır kayıp vererek geri çekildi, siperler yeniden ele geçirildi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 3. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.422-423 / PDF s.213
63. Alay
KAY-0094: 17. Tümenin Beştepeler-Velidede kesimindeki geri çekilmesi sırasında 63. Alay Komutanının ağır yaralandığı belirtilir.
Karşısındaki birlikler: Yunan 7. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.426 / PDF s.215
143. Alay
Yirmidördüncü Fırka'nın Yüzkırküçüncü Alay'a Beşinci Fırka'ya yardım etmesi konusundaki emri. [1371/225]: Yirmidördüncü Fırka'nın Yüzkırküçüncü Alay'a Beşinci Fırka'ya yardım etmesi konusundaki emri.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3000
Batı Cephesi Komutanlığı
KAY-0094: İsmet Paşa günün ilk saatinde ordunun mevcut çizgiyi kesin savunmasını; Mürettep Kolordunun 1. Süvari Tümenini kuzeyde olası Sakarya geçişine karşı hazır tutmasını; 2. ve 3. Grupların ikişer piyade alayını yedekte bulundurmasını emretti. Yüzbaşı Fazıl'ın keşfinden sonra Mustafa Kemal Paşa, Fevzi Paşa aracılığıyla güney kanada kuvvet kaydırılmasını istedi.
Karşısındaki birlikler: Yunan Küçük Asya Ordusu
Kaynak: KAY-0094 basılı s.420-423 / PDF s.212-213
I. Grup
Konum: Büyükçalış; Çeltik
Sekizinci Fırka'nın bir kısım kuvvetinin bulunduğu yeri terkederek Birinci Grup emrine gireceği. [1288/38]. • 1-Beşinci Süvari Grubu'nun Çeltik civarına geleceğinin Birinci Grup Kumandanlığınca bildirilmesi. 2-Onikinci Grubun hangi saatte Büyükçalış'a geldiğinin bildirilmesi. [1371/224]. • KAY-0094: Güney kanatta 5. ve 13. Yunan Tümenlerinin kuşatma saldırısını I. Grup komutasındaki 4., 7. ve 23. Tümenler karşıladı; ağır kayıp veren 24. Tümen geriye alınarak toparlandı, XII. Grup destek için yürüyordu.
Karşısındaki birlikler: Yunan 5. ve 13. Tümenleri
Kaynak: KAY-0049 basılı s. Sayfa1 satır 2952, 2999 | KAY-0094 basılı s.425-429 / PDF s.214-216
II. Grup
İkinci Grup ile telefonla görüşülerek bir alay kuvvetin Birinci Grupa verilebileceği, Dördüncü Fırka'ya yapılan taarruzun püskürtüldüğü. [1278/103]. • KAY-0094: Fevzi Paşa'nın hava keşfi sonrası görüşmesinde II. Grup, karşısındaki düşman tümeninin bir bölümünün I. Gruba yönelmesi halinde bir piyade alayı ile bir topçu bataryasını I. Gruba gönderebileceğini bildirdi.
Kaynak: KAY-0049 basılı s. Sayfa1 satır 2933 | KAY-0094 basılı s.422-423 / PDF s.213
III. Grup
Üçüncü Grup ile Dördüncü Grup arasındaki vadinin Üçüncü Grup'a ait olduğu. [1285/126]. • Yedinci Tahkimat Taburu'nun Üçüncü Grup emrine verildiği. [1285/128]. • Üçüncü Grup adına silahsız 580 ikmal efradının gönderildiği. [1290/62]. • KAY-0094: Yüzbaşı Fazıl'ın keşfinden sonra Fevzi Paşa ile yapılan görüşme sonucunda 3. Grup iki piyade alayı ile iki topçu bataryasını I. Gruba hareket ettirdi.
Kaynak: KAY-0049 basılı s. Sayfa1 satır 2934, 2936, 2960 | KAY-0094 basılı s.422-423 / PDF s.213
IV. Grup
Üçüncü Grup ile Dördüncü Grup arasındaki vadinin Üçüncü Grup'a ait olduğu. [1285/126]: Üçüncü Grup ile Dördüncü Grup arasındaki vadinin Üçüncü Grup'a ait olduğu. • Dördüncü Grup mıntıkasından düşmanın tamamen tardedildiği. [1285/130]: Dördüncü Grup mıntıkasından düşmanın tamamen tardedildiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2934 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2938
Tayyare Bölüğü (Birleşik Cephe Hava Birliği)
28 Ağustos 1921 Vecihi-Hasan Basri iki hava keşfi: Vecihi ve Hasan Basri iki keşif sortisi yaparak Yunan kuvvetlerinin durumunu raporladı. • KAY-0094: Aynı gün sabah Yüzbaşı Fazıl yaklaşık üç saatlik ayrı bir keşif uçuşu yaptı; Beylikköprü-İlıca-Güzelcekale eksenindeki Yunan yığınaklarını saptadı ve saat 09.30'da Malıköy'e dönerek rapor verdi.
Karşısındaki birlikler: Yunan Küçük Asya Ordusu
Kaynak: KAY-0052 basılı s.124 / PDF s.131 | KAY-0094 basılı s.420-423 / PDF s.212-213
XII. Grup
KAY-0094: İsmet Paşa XII. Grubun sabah erkenden harekete hazır bulunmasını emretti. Yüzbaşı Fazıl'ın keşfi sonrası Mustafa Kemal Paşa'nın Fevzi Paşa'ya emrinde XII. Grubun Haymana'dan hareket ettiği bildirildi; grup I. Grubu desteklemek üzere güneye yönelmişti.
Karşısındaki birlikler: Yunan 5. ve 13. Tümenleri yönündeki kuşatma tehdidi
Kaynak: KAY-0094 basılı s.420-423 / PDF s.212-213
29 Ağustos 1921
1. Süvari Tümeni
IV. Grup Çaldağı-Sabanca hattını takviye etti: Kemalettin Sami, 1. Süvari Tümeni ile Mürettep Kolordu'dan piyade unsurlarını Çaldağı-Sabanca açığını kapatmak üzere görevlendirdi. Sonuç: Yunan ilerleyişine karşı Çaldağı batı yaklaşımı takviye edildi. • 30 Sayılı Cephe Emri ile gruplar arası hat düzenlendi: Batı Cephesi emriyle IV. Grup sol kanadını Soğluca'ya uzatacak, 1. Süvari Tümeni ve gönderilen piyade alayı Sabanca Vadisi'ni kapatacak, III. Grup ile sıkı irtibat kuracaktı. Sonuç: Çaldağı-Sabanca kesimindeki açıklığın kapatılması hedeflendi.
1. Tümen
Konum: Ezineli; Çekirdeksiz batısı
KAY-0094: Gece baskınıyla Ezineli'yi ele geçirip Çekirdeksiz batısına yaklaşan 7. Yunan Tümenine karşı 1. ve 17. Tümen topçuları gün doğarken ateş açtı; ardından karşı taarruzla Ezineli ve Çekirdeksiz batısı geri alındı.
Karşısındaki birlikler: Yunan 7. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.430-431 / PDF s.217
5. Kafkas Tümeni
Konum: Toydemir sırtları; Baraközü Deresi kesimi; Sabanca Deresi batısı; Toydemir 1.084 rakımlı tepe; Sivri-Çal Dağı istikameti
KAY-0094: Yunan 3. ve 10. Tümenlerinin yoğun topçu ve piyade baskısı altında 5. Kafkas Tümeni Toydemir sırtlarındaki mevzilerinde barınamaz duruma geldi ve yaklaşık iki kilometre geri çekildi. Toydemir Yunan kuvvetlerinin eline geçti; ilerleme süngü hücumlarıyla güçlükle durduruldu. Tümen Komutanı Cemil Cahit, 61. Tümenin sol kanadının da sarsıldığını bildirdi. KAY-0071: 5. Kafkas Tümeni Sabanca Deresi batısındaki mevzileri tuttu; ihtiyat kalmaması ve yoğun ateş nedeniyle Toydemir 1.084 rakımlı tepenin kuzeyine çekildi. Tepe işgal edildi ve tümen cephesi Sivri-Çal Dağı istikametinde yarıldı; IV. Grup takviye edildi. Kaynak, Toydemir'de yaklaşık 80 şehidin toprağa verildiğini aktarır.
Karşısındaki birlikler: Yunan 3. ve 10. Tümenleri; 3. ve 10. Yunan Tümenleri
Kaynak: KAY-0094 basılı s.431-432 / PDF s.217-218 | KAY-0071, basılı s.155-156 / PDF s.17-18
5. Tümen
Beşinci Fırka'nın Birinci Grup Kumandanı'nın talebi üzerine garba yaklaştırıldığı. [1278/97]: Beşinci Fırka'nın Birinci Grup Kumandanı'nın talebi üzerine garba yaklaştırıldığı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3024
7. Tümen
Konum: Taştepe
28/08/1337 tarihinde düşmanın, Yedinci Fırka'nın sağ cenahındaki tepe ile Taştepe'yi işgal ettiği, bu tepelerin geri alınması için yapılan teşebbüste başarı sağlandığı. [1372/12]: 28/08/1337 tarihinde düşmanın, Yedinci Fırka'nın sağ cenahındaki tepe ile Taştepe'yi işgal ettiği, bu tepelerin geri alınması için yapılan teşebbüste başarı sağlandığı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3058
8. Tümen
Konum: Sapanca Vadisi
Sapanca Vadisi taraflarında ilerleyen iki alaydan birisinin sağ cenahda bulunan Sekizinci Fırka'ya mensup müfrezeye taarruz ettiği. [1286/74]. • Sekizinci Fırka Hücum Taburu'nun, Sekizinci Fırka emrine gireceği. [1286/82]. • Sekizinci Fırka'ya mensup olup İkinci Grup emrine verilen birliklerle kudretli bataryanın iade edilmesi. [1288/106]. • KAY-0094: Yunan 3. ve 10. Tümenlerinin IV. Grup cephesindeki gece-gündüz taarruzlarında 8. Tümen de hedef alınan Türk tümenleri arasındaydı; kaynak ana ağırlığı Toydemir'deki 5. Kafkas ve 61. Tümen kesimine verir.
Karşısındaki birlikler: Yunan 3. ve 10. Tümenleri
Kaynak: KAY-0049 basılı s. Sayfa1 satır 3031, 3039, 3046 | KAY-0094 basılı s.431-432 / PDF s.217-218
11. Tümen
Onbirinci Fırka'nın Grub ihtiyatına geldiği. [1411/120]: Onbirinci Fırka'nın Grub ihtiyatına geldiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3069
13. Alay
Konum: Toydemir-Baraközü Deresi kesimi
KAY-0094: 13. Alay Toydemir-Baraközü Deresi arasındaki savunmayı tuttu; 1. Taburu savunmanın ağırlık merkezini oluşturdu. Yoğun topçu ateşi ve sol kanadın çevrilmesi üzerine 1. Tabur ağır kayıpla geri çekilip yeniden savunmaya girdi. Bu tabur nihai taramada BRL-000257 olarak ayrıca kaydedildi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 3. Kolordusu taarruz unsurları
Kaynak: KAY-0094 basılı s.432-433 / PDF s.218
13. Alay 1. Tabur
Konum: Toydemir-Baraközü Deresi kesimi
Karşısındaki birlikler: Yunan 3. Kolordusu taarruz unsurları
Kaynak: KAY-0094 basılı s.432-433 / PDF s.218
15. Tümen
Onbeşinci Fırka'nın sol cenahında şiddetli piyade muharebesi olduğu. [1286/73]. • Onbeşinci Fırka'nın eski mevzilerini işgali ve düşmanı takibi. [1286/75]. • Onbeşinci Fırka ara hattı tespiti. [1286/79]. • Onbeşinci Fırka cephesinde düşmanın fırka merkezine ve sol cenahına gece taarruzu yaptığı. [1286/81]. • KAY-0094: Gece yarısından sonra Yunan kuvvetleri 15. Tümenin bazı mevzilerini ele geçirdi. Albay Şükrü Naili Gökberk, Soğluca-Eskiçalış arasındaki topçuların desteğinde karşı taarruza geçti ve öğleye doğru kaybedilen mevzileri geri aldı. Akşam 57. Tümenin geri çekilmesi üzerine 15. Tümen de Haymana yolunu yeniden kapatacak savunma hattına çekildi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 1. Kolordusu taarruz unsurları
Kaynak: KAY-0049 basılı s. Sayfa1 satır 3030, 3032, 3036, 3038 | KAY-0094 basılı s.433 / PDF s.218
17. Tümen
Konum: Taştepe; Ezineli; Çekirdeksiz batısı
Taştepe'ye takviye kuvveti geldiği ve Onyedinci Fırka'nın Kırkbirinci Fırka ihtiyatına hareket ettiği. [1411/118]. • KAY-0094: 17. Tümen, 1. Tümenle birlikte gece Ezineli-Çekirdeksiz kesimine giren 7. Yunan Tümenine karşı gün doğarken topçu destekli karşı taarruza katıldı; Yunan birlikleri Ezineli ve Çekirdeksiz batısından çıkarıldı.
Karşısındaki birlikler: Yunan 7. Tümeni
Kaynak: KAY-0049 basılı s. Sayfa1 satır 3067 | KAY-0094 basılı s.430-431 / PDF s.217
19. Alay
Ondokuzuncu Alay Birinci Tabur'dan altı mülazım ve efradın şehid olduğu. [1411/123]: Ondokuzuncu Alay Birinci Tabur'dan altı mülazım ve efradın şehid olduğu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3072
23. Tümen
Yirmiüçüncü Fırka Cephesi'nde düşmanın bir alay kadar kuvvetinin olduğu ve muharebenin devam ettiği. [1278/95]: Yirmiüçüncü Fırka Cephesi'nde düşmanın bir alay kadar kuvvetinin olduğu ve muharebenin devam ettiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3022
32. Alay
Konum: Karasüleymanlı
Otuzikinci Alay'ın Karasüleymanlı'da bulunan fırkasına katılması. [1405/26]: Otuzikinci Alay'ın Karasüleymanlı'da bulunan fırkasına katılması.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3066
38. Alay
Konum: Soğucalı Tepesi / Soğucalı kesimi
KAY-0094: Ağır kayıplar sonrası yeniden toparlanan 15. Tümen içinde 38. Alay, Aka Mehmet'in topçu hazırlığı ve makineli tüfek takımlarının desteğiyle Soğucalı'nın kuzey sırtlarına hücum etti. Yunan otomatik silah ateşine rağmen ilerleme sürdürüldü ve Soğucalı Tepesi kısa sürede geri alındı.
Karşısındaki birlikler: Yunan taarruz unsurları
Kaynak: KAY-0094 basılı s.435-437 / PDF s.219-220
41. Tümen
Konum: Zey Karyesi; Taştepe
Taştepe'ye takviye kuvveti geldiği ve Onyedinci Fırka'nın Kırkbirinci Fırka ihtiyatına hareket ettiği. [1411/118]: Taştepe'ye takviye kuvveti geldiği ve Onyedinci Fırka'nın Kırkbirinci Fırka ihtiyatına hareket ettiği. • Kırkbirinci Fırka Taburu ile Kırkbirinci Fırka emrine verilen şınayder topçu taburunun Zey Karyesi'ne verileceği. [1411/122]: Kırkbirinci Fırka Taburu ile Kırkbirinci Fırka emrine verilen şınayder topçu taburunun Zey Karyesi'ne verileceği. • Kırkbirinci Fırka Beşinci Taburu'nun Onikinci Grub Sağ Cenahını ıslah için memur edildiği. [1411/129]: Kırkbirinci Fırka Beşinci Taburu'nun Onikinci Grub Sağ Cenahını ıslah için memur edildiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3067 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3071 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3078
56. Alay
Konum: Kritik küçük tepe; ardından Soğucak sırtları
Ellialtıncı Alay cephesinde dört tabur kadar bir kuvvetin taarruz durumu. [1286/76]. • KAY-0094: Gece Yunanlıların ele geçirdiği kritik küçük tepeyi geri almak için 56. Alay 2. Taburdan Harun Çavuş yönetiminde 15 gönüllüyle sızma/fedai harekâtı yaptı. El bombalarıyla makineli tüfek yuvalarını susturarak alay hücumunu kolaylaştırdılar; ancak genel çekilme emri gelince 56. Alay Soğucak sırtlarına çekildi. Fedailerden dönebilenler sabah alaya ulaştı.
Karşısındaki birlikler: Yunan taarruz unsurları
Kaynak: KAY-0049 basılı s. Sayfa1 satır 3033 | KAY-0094 basılı s.433-435 / PDF s.218-219
57. Tümen
KAY-0094: 57. Tümen gece ve gündüz ağır Yunan baskısı altında tutuldu. Akşam üzeri geri çekilmek zorunda kalınca komşu 15. Tümenin de geri çekilmesine yol açtı; iki tümen Haymana yolunu yeniden kapatacak savunma hazırlığına başladı.
Karşısındaki birlikler: Yunan 1. Kolordusu taarruz unsurları
Kaynak: KAY-0094 basılı s.433 / PDF s.218
61. Tümen
Konum: Toydemir sırtları / IV. Grup sol kesimi
KAY-0094: Toydemir'in Yunan kuvvetlerinin eline geçmesi 61. Tümenin durumunu sarstı; tümen sol kanadını Toydemir sırtlarına karşı kırmak zorunda kaldı. 5. Kafkas Tümeni Komutanı durumun güneş batımına kadar korunmasının kuşkulu olduğunu IV. Gruba bildirdi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 3. ve 10. Tümenleri
Kaynak: KAY-0094 basılı s.431-432 / PDF s.217-218
143. Alay
Yüzkırküçüncü Alay'ın fırkaya katılmadığı. [1405/24]: Yüzkırküçüncü Alay'ın fırkaya katılmadığı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3064
I. Grup
Birinci Grup aleyhine dörtten fazla düşman fırkasının taarruz ettiği. [1278/96]: Birinci Grup aleyhine dörtten fazla düşman fırkasının taarruz ettiği. • Beşinci Fırka'nın Birinci Grup Kumandanı'nın talebi üzerine garba yaklaştırıldığı. [1278/97]: Beşinci Fırka'nın Birinci Grup Kumandanı'nın talebi üzerine garba yaklaştırıldığı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3023 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3024
II. Grup
Sekizinci Fırka'ya mensup olup İkinci Grup emrine verilen birliklerle kudretli bataryanın iade edilmesi. [1288/106]: Sekizinci Fırka'ya mensup olup İkinci Grup emrine verilen birliklerle kudretli bataryanın iade edilmesi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3046
III. Grup
Konum: Soğluca; Çal Dağı
Üçüncü Grup'un eski mevzilerini istirdat ettiği. [1285/131]. • 30 Sayılı Cephe Emri ile gruplar arası hat düzenlendi: Batı Cephesi emriyle IV. Grup sol kanadını Soğluca'ya uzatacak, 1. Süvari Tümeni ve gönderilen piyade alayı Sabanca Vadisi'ni kapatacak, III. Grup ile sıkı irtibat kuracaktı. • KAY-0094: İsmet Paşa öğleye doğru III. Gruba, IV. Grup solundaki 5. Kafkas Tümeni yaklaşık iki kilometre geri çekildiği için taarruza geçerek bu tümen üzerindeki Yunan baskısını azaltma emri verdi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 3. Kolordusu taarruz unsurları
Kaynak: KAY-0049 basılı s. Sayfa1 satır 3026 | KAY-0051 basılı s.42 / PDF s.56 | KAY-0094 basılı s.432 / PDF s.218
IV. Grup
Konum: Soğluca; Çal Dağı
IV. Grup Çaldağı-Sabanca hattını takviye etti: Kemalettin Sami, 1. Süvari Tümeni ile Mürettep Kolordu'dan piyade unsurlarını Çaldağı-Sabanca açığını kapatmak üzere görevlendirdi. • 30 Sayılı Cephe Emri ile gruplar arası hat düzenlendi. • KAY-0094: Yunan 3. ve 10. Tümenlerinin baskısı Toydemir'de 5. Kafkas Tümenini yaklaşık iki kilometre geri çekilmeye zorladı; Toydemir'in kaybı 61. Tümenin sol kanadını da sarstı. 5. Kafkas Tümeni Komutanı durumun güneş batımına kadar korunmasının kuşkulu olduğunu IV. Grup Komutanlığına bildirdi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 3. ve 10. Tümenleri
Kaynak: KAY-0051 basılı s.42 / PDF s.56 | KAY-0094 basılı s.431-432 / PDF s.217-218
XII. Grup
Onikinci Grup cephesine taarruz eden düşmanla muharebenin devam ettiği. [1288/39]: Onikinci Grup cephesine taarruz eden düşmanla muharebenin devam ettiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3043
30 Ağustos 1921
1. Süvari Tümeni
Konum: Babayakup; Çal Dağı
Yunan 10. Tümeni Çaldağı batısına taarruz etti: Yunan 10. Tümeni 28. ve 30. Alaylarla Çaldağı batısı-Babayakup yönünde taarruza geçti; 1. Süvari Tümeni geri çekildi. Sonuç: Çaldağı batı kesiminde tehlikeli gedik oluştu. • KAY-0094: 1. Süvari Tümeni kuzey kanadından Çal Dağı'na yaklaşık 60 km'lik yan yürüyüşle getirildi; savaşçılar ve atlar yalnız kısa bir dinlenmeyle muharebeye girdi. Binbaşı Osman Zati Koral komutasında 10. Yunan Tümenine karşı piyade düzeninde savunma yaptı. Akşama doğru baskı arttı; tümen Karayavşan yönüne çekilmek zorunda kaldı.
Karşısındaki birlikler: Yunan 10. Tümeni
Kaynak: KAY-0051, basılı s.42-46 / PDF s.56-60 | KAY-0094 basılı s.442-445 / PDF s.223-224
4. Tümen
Dördüncü Fırka sağında bulunan Altmışdokuzuncu Alay cephesinde düşman kuvvetlerinin bulunduğu. [1278/98]: Dördüncü Fırka sağında bulunan Altmışdokuzuncu Alay cephesinde düşman kuvvetlerinin bulunduğu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3102
5. Kafkas Tümeni
Konum: Sivri Vadisi; Tektaşlı Tepe; Sabanca-Toydemir-Soğulca hattı
KAY-0071: İki Yunan tümenine yakın kuvvet 61. ve 5. Kafkas Tümeni cephesine Sivri Vadisi istikametinde ilerledi; 5. Kafkas cephesinde saat 12.00'de piyade ateşi başladı. 3. ve 10. Yunan Tümenleri Tektaşlı Tepe'yi işgal etti. 190. Alayın iki taburu süngü saldırısıyla Çal Dağı'na ulaşan Yunan alayını püskürttü.
Karşısındaki birlikler: 3. ve 10. Yunan Tümenleri
Kaynak: KAY-0071, basılı s.156-158 / PDF s.18-20
5. Tümen
Konum: Taştepe
Taştepe'nin düşman eline geçmesi ve geri alınamaması sebebi ile Onikinci Grup ve Beşinci Fırka mevzilerinde yapılacak değişiklikler ile savunma tedbirleri. [1372/16]: Taştepe'nin düşman eline geçmesi ve geri alınamaması sebebi ile Onikinci Grup ve Beşinci Fırka mevzilerinde yapılacak değişiklikler ile savunma tedbirleri.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3131
8. Tümen
Konum: Haymana
Sekizinci Fırka'nın kısmen emrolunan bölgeye geldiği. [1286/87]: Sekizinci Fırka'nın kısmen emrolunan bölgeye geldiği. • İkinci Grup emrinde bulunan Yüzotuzbeşinci Alay'ın iki taburunun Sekizinci Fırka'ya iltihak ettiği. [1286/93]: İkinci Grup emrinde bulunan Yüzotuzbeşinci Alay'ın iki taburunun Sekizinci Fırka'ya iltihak ettiği. • Haymana yolunun savunulması için Sekizinci Fırka'dan bir bataryanın yol civarında mevziye girmesi. [1288/107]: Haymana yolunun savunulması için Sekizinci Fırka'dan bir bataryanın yol civarında mevziye girmesi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3107 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3113 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3117
11. Tümen
Onbirinci Fırka'nın harekat ve personel durumu. [1372/18]: Onbirinci Fırka'nın harekat ve personel durumu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3133
15. Tümen
Konum: Türbe Tepe; Çal Dağı
Kırkbeşinci Alay'dan iki makineli tüfek ve 60 erin Onbeşinci Fırka'ya gönderildiği. [1286/85]: Kırkbeşinci Alay'dan iki makineli tüfek ve 60 erin Onbeşinci Fırka'ya gönderildiği. • Onbeşinci Fırka'nın Kırkbeşinci Alay mıntıkasının Elliyedinci Fırka İhtiyat Alayı tarafından teslim alınacağı. [1286/86]: Onbeşinci Fırka'nın Kırkbeşinci Alay mıntıkasının Elliyedinci Fırka İhtiyat Alayı tarafından teslim alınacağı. • Onbeşinci Fırka'nın sağ cenahından itibaren Türbetepe'ye düşmanın taarruzda bulunduğu. [1286/88]: Onbeşinci Fırka'nın sağ cenahından itibaren Türbetepe'ye düşmanın taarruzda bulunduğu. • Onbeşinci Fırka Kumandanı Miralay Şükrü Naili Bey'in görevine devam etmesinin istendiği. [1289/119]: Onbeşinci Fırka Kumandanı Miralay Şükrü Naili Bey'in görevine devam etmesinin istendiği. • İsmet Paşa Çaldağı'nın tutulmasını emretti: İsmet Paşa, III. Grup Komutanı Yusuf İzzet Paşa'ya Çaldağı'nın mutlaka tutulmasını; 15. ve 57. Tümenlerden topçu destekli kuvvet gönderilmesini bildirdi. Sonuç: Çaldağı savunması III. Grup unsurlarıyla güçlendirildi. • KAY-0094: 1. Yunan Kolordusu öğleden sonra Ardıç yönünde ilerleyerek 15. ve 57. Tümen cephelerine yanaştı. Çal Dağı'nın önem kazanması üzerine 15. Tümene mevzilerini gizlice bırakıp Çal Dağı yönüne çekilme emri verildi; gece yürüyüşünden sonra tümen yedeğe alındı.
Karşısındaki birlikler: Yunan 1. Kolordusu
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3105 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3106 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3108 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3119 | KAY-0051, basılı s.48-49 / PDF s.62-63 | KAY-0094 basılı s.444-445 / PDF s.224
16. Alay
Konum: Taşlıtepe
Onaltıncı Alay'ın Taşlıtepe civarındaki zayiat miktarı. [1411/131]: Onaltıncı Alay'ın Taşlıtepe civarındaki zayiat miktarı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3141
17. Tümen
KAY-0094: 17. Tümen, 61. Tümen, 5. Kafkas Tümeni ve 1. Süvari Tümeni; Toydemir-Sabanca üzerinden Çal Dağı yönünde ilerleyen Yunan 3. ve 10. Tümenlerine karşı ağır baskı altında savunmaya katıldı.
Karşısındaki birlikler: Yunan 3. ve 10. Tümenleri
Kaynak: KAY-0094 basılı s.443-444 / PDF s.223-224
24. Tümen
KAY-0094: Yunan 2. Kolordusunun kendi cephesindeki geçici hareketsizliğinden yararlanan I. Grup Komutanı İzzettin Çalışlar birliklerini yeni savunma mevzilerine yerleştirdi; artırdığı 24. Tümeni Çal Dağı savunmasına katılmak üzere Haymana yönüne yürüyüşe geçirdi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 2. Kolordusu
Kaynak: KAY-0094 basılı s.445-446 / PDF s.224-225
30. Alay
Otuzuncu Piyade Alay Kumandanlığı'na Kaymakam Mehmed Said Bey'in tayini. [1405/29]: Otuzuncu Piyade Alay Kumandanlığı'na Kaymakam Mehmed Said Bey'in tayini.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3139
41. Tümen
Konum: Taşlıtepe
Kırkbirinci Fırka'nın Taşlıtepe'yi ve Birinci Grub'un hattını müdafaa edeceği. [1411/130]: Kırkbirinci Fırka'nın Taşlıtepe'yi ve Birinci Grub'un hattını müdafaa edeceği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3140
45. Alay
Kırkbeşinci Alay'dan iki makineli tüfek ve 60 erin Onbeşinci Fırka'ya gönderildiği. [1286/85]: Kırkbeşinci Alay'dan iki makineli tüfek ve 60 erin Onbeşinci Fırka'ya gönderildiği. • Onbeşinci Fırka'nın Kırkbeşinci Alay mıntıkasının Elliyedinci Fırka İhtiyat Alayı tarafından teslim alınacağı. [1286/86]: Onbeşinci Fırka'nın Kırkbeşinci Alay mıntıkasının Elliyedinci Fırka İhtiyat Alayı tarafından teslim alınacağı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3105 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3106
57. Tümen
Konum: Çal Dağı
Onbeşinci Fırka'nın Kırkbeşinci Alay mıntıkasının Elliyedinci Fırka İhtiyat Alayı tarafından teslim alınacağı. [1286/86]: Onbeşinci Fırka'nın Kırkbeşinci Alay mıntıkasının Elliyedinci Fırka İhtiyat Alayı tarafından teslim alınacağı. • Elliyedinci Fırka'dan bir alayın Çaldağı'na gönderildiği. [1286/92]: Elliyedinci Fırka'dan bir alayın Çaldağı'na gönderildiği. • İsmet Paşa Çaldağı'nın tutulmasını emretti: İsmet Paşa, III. Grup Komutanı Yusuf İzzet Paşa'ya Çaldağı'nın mutlaka tutulmasını; 15. ve 57. Tümenlerden topçu destekli kuvvet gönderilmesini bildirdi. Sonuç: Çaldağı savunması III. Grup unsurlarıyla güçlendirildi. • KAY-0094: İsmet Paşa, Haymana yakınlarında yedekte bulunan 57. Tümenin ivedilikle Çal Dağı'na yetiştirilmesini emretti. Aynı gün 1. Yunan Kolordusu Ardıç yönünden ilerleyip 15. ve 57. Tümen cephelerine yanaştı.
Karşısındaki birlikler: Yunan 1. Kolordusu; Yunan 3. ve 10. Tümenleri
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3106 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3112 | KAY-0051, basılı s.48-49 / PDF s.62-63 | KAY-0094 basılı s.444-445 / PDF s.224
61. Tümen
Konum: Çardaktepe
190. Alay Çaldağı batı tepelerine sevk edildi: IV. Grup Komutanı Kemalettin Sami, 61. Tümenden 190. Alayı Çaldağı batı tepelerini savunmak üzere sevk etti. Sonuç: Batı tepe savunması 190. Alayla takviye edildi.
Kaynak: KAY-0051, basılı s. 43-48, PDF s. 57-62
69. Alay
Dördüncü Fırka sağında bulunan Altmışdokuzuncu Alay cephesinde düşman kuvvetlerinin bulunduğu. [1278/98]: Dördüncü Fırka sağında bulunan Altmışdokuzuncu Alay cephesinde düşman kuvvetlerinin bulunduğu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3102
135. Alay
İkinci Grup emrinde bulunan Yüzotuzbeşinci Alay'ın iki taburunun Sekizinci Fırka'ya iltihak ettiği. [1286/93]: İkinci Grup emrinde bulunan Yüzotuzbeşinci Alay'ın iki taburunun Sekizinci Fırka'ya iltihak ettiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3113
190. Alay
Konum: Çardaktepe
190. Alay Çaldağı batı tepelerine sevk edildi: IV. Grup Komutanı Kemalettin Sami, 61. Tümenden 190. Alayı Çaldağı batı tepelerini savunmak üzere sevk etti. Sonuç: Batı tepe savunması 190. Alayla takviye edildi. • 190. Alay batı zirvesini süngü hücumuyla geri aldı: 190. Alay süngü hücumuyla Çaldağı batı zirvesini geri aldı ve Yunan 28. Alayını geri çekilmeye zorladı. Sonuç: Batı zirvesi geçici olarak Türk kuvvetlerinin eline geçti.
Kaynak: KAY-0051, basılı s. 43-48, PDF s. 57-62 | KAY-0051, basılı s. 49-50, PDF s. 63-64
Batı Cephesi Komutanlığı
Asım Gündüz – 1921 görev ataması: 16 Ağustos'ta Millî Mücadeleye katıldı; 30 Ağustos 1921'de Batı Cephesi Kurmay Başkanlığına vekâleten atandı ve Sakarya'nın ikinci yarısında bu görevde bulundu. Sonuç: Komuta/görev değişikliği • KAY-0094: Çal Dağı yönündeki tehlike büyüyünce İsmet Paşa 57. Tümenin Haymana yakınındaki yedekten Çal'a sevkini emretti; XII. Grubun Gökdere sırtlarına çekilme önerisini reddederek yerinde savunma emri verdi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 3. Kolordusu; Yunan 2. Kolordusu
Kaynak: KAY-0012, basılı s.133 / PDF s.143 | KAY-0094 basılı s.444-446 / PDF s.224-225
I. Grup
Garb Cephesi'nden Birinci Grup emrine en az bir batarya gönderileceği. [1278/105]: Garb Cephesi'nden Birinci Grup emrine en az bir batarya gönderileceği. • Birinci Grup Kumandanlığı ihtiyat mevkiinde emir beklenildiği. [1382/71]: Birinci Grup Kumandanlığı ihtiyat mevkiinde emir beklenildiği. • KAY-0094: Akşama doğru geri çevrilen Yunan 2. Kolordusu unsurları I. Grup mevzilerine saldırdı. Gece yarısına kadar süren çarpışmalarda Türk birlikleri ağır kayıp vererek geri çekildi; Yunan kuvvetleri Sığırcık Çiftliği-Güzelcekale çizgisine ulaştı.
Karşısındaki birlikler: Yunan 2. Kolordusu unsurları
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3103 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3134 | KAY-0094 basılı s.445-446 / PDF s.224-225
II. Grup
İkinci Grup emrinde bulunan Yüzotuzbeşinci Alay'ın iki taburunun Sekizinci Fırka'ya iltihak ettiği. [1286/93]: İkinci Grup emrinde bulunan Yüzotuzbeşinci Alay'ın iki taburunun Sekizinci Fırka'ya iltihak ettiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3113
III. Grup
Konum: Çal Dağı
İsmet Paşa Çaldağı'nın tutulmasını emretti: İsmet Paşa, III. Grup Komutanı Yusuf İzzet Paşa'ya Çaldağı'nın mutlaka tutulmasını; 15. ve 57. Tümenlerden topçu destekli kuvvet gönderilmesini bildirdi. Sonuç: Çaldağı savunması III. Grup unsurlarıyla güçlendirildi.
Kaynak: KAY-0051, basılı s. 48-49, PDF s. 62-63
IV. Grup
Konum: Çardaktepe
190. Alay Çaldağı batı tepelerine sevk edildi: IV. Grup Komutanı Kemalettin Sami, 61. Tümenden 190. Alayı Çaldağı batı tepelerini savunmak üzere sevk etti. Sonuç: Batı tepe savunması 190. Alayla takviye edildi.
Kaynak: KAY-0051, basılı s. 43-48, PDF s. 57-62
Tayyare Bölüğü (Birleşik Cephe Hava Birliği)
30 Ağustos 1921 Yüzbaşı Fazıl’ın kritik hava keşfi: Yüzbaşı Fazıl erken saatlerde Beylikköprü-Sakarya-Ilıcaçayı-İnlerkatrancı-Büyükgökgöz-Gazlıköy eksenini keşfetti; Yunan kuvvet yığınaklarını bildirdi. Bulgular Haymana yönünün kapatılması kararında kullanıldı.
Kaynak: KAY-0052, basılı s. 124, PDF s. 131
XII. Grup
Konum: Taştepe
Taştepe'nin düşman eline geçmesi ve geri alınamaması sebebi ile Onikinci Grup ve Beşinci Fırka mevzilerinde yapılacak değişiklikler ile savunma tedbirleri. [1372/16]: Taştepe'nin düşman eline geçmesi ve geri alınamaması sebebi ile Onikinci Grup ve Beşinci Fırka mevzilerinde yapılacak değişiklikler ile savunma tedbirleri. • KAY-0094: 30 Ağustos saat 07.00'de 5. Yunan Tümeni XII. Grup birliklerine saldırdı; saat 13.00'e doğru saldırı güçlükle kırıldı. Savunma bütünlüğünün bozulması üzerine Albay Halit Gökdere sırtlarına çekilme önerdi, Batı Cephesi Komutanlığı yerinde kalma emri verdi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 5. Tümeni
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3131 | KAY-0094 basılı s.445-446 / PDF s.224-225
31 Ağustos 1921
1. Süvari Tümeni
Konum: Ahırlıkuyu; Karayavşan; Çal Dağı
IV. Grup gece Çaldağı durumunu raporladı: Kemalettin Sami, düşmanın Çaldağı orta/doğu kesimine girdiğini, 1. Süvari Tümeninin Karayavşan'dan Ahırlıkuyu üzerinden sevk edildiğini bildirdi. Sonuç: Gece taarruzlarına karşı yeni sevk düzeni oluşturuldu. • 190. Alay ağır kayıplar sonrası Karayavşan'a çekildi: 190. Alay, ağır zayiat sonrası batı kesimden çekilerek Karayavşan yönünde toplandı; 1. Süvari Tümeniyle birlikte yeniden düzenlenmesi istendi. Sonuç: Batı tepelerinin bir bölümü Yunanların elinde kaldı.
Kaynak: KAY-0051, basılı s. 51, PDF s. 65 | KAY-0051, basılı s. 62-66, PDF s. 76-80
1. Tümen
KAY-0094: 7. Yunan Tümeni ana kuvvetiyle 17. Tümene saldırırken bir bölümü 1. Tümeni yerinde tutmaya çalıştı. 17. Tümenin Polatlı yönüne çekilmesiyle güney kanadı açılan 1. Tümen de geri çekildi; gün batarken Polatlı istasyonu ilerisi ve demiryolundan kuzeydoğuya Basrikale Tepesi-Hamam Boğazı hattında yeni savunma mevzisi aldı.
Karşısındaki birlikler: Yunan 7. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.454-455 / PDF s.229
4. Tümen
Altmışdokuzuncu Alay'ın Dördüncü Fırka ile sıkı irtibatta bulunacağı. [1278/106]: Altmışdokuzuncu Alay'ın Dördüncü Fırka ile sıkı irtibatta bulunacağı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3171
5. Kafkas Tümeni
Konum: Karakuyu batısı; Sivri Vadisi; Sarıhalil-Karakuyu-Korsaklı hattı; Çal Dağı
KAY-0071: 5. Kafkas Tümeni Karakuyu batısından Sivri Vadisi'ne kadar mevzilendi ve sol kanadını Sivri Vadisi'ne karşı kırdı. Saat 07.00'de başlayan muharebelerde 3. Yunan Tümeni taarruzları geri çevrildi; 10. Yunan Tümeni Sivri ve Çal Dağı batı yamaçlarında taarruzlarını sürdürdü. 5. Kafkas ve 61. Tümen Karayavşan yönündeki ilerlemeyi durdurup terk edilen siperleri geri aldı.
Karşısındaki birlikler: 3. ve 10. Yunan Tümenleri
Kaynak: KAY-0071, basılı s.158 / PDF s.20
5. Tümen
Beşinci Fırka Süvari Bölüğü Keşif Kolu'nun düşmana dair bilgisi. [1372/19]: Beşinci Fırka Süvari Bölüğü Keşif Kolu'nun düşmana dair bilgisi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3223
8. Alay
Sekizinci Alay'dan bir taburun istendiği. [1432/116]: Sekizinci Alay'dan bir taburun istendiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3243
8. Tümen
Sekizinci Fırka'nın iade edilmeyen iki taburunun iade edilmesi. [1285/137]: Sekizinci Fırka'nın iade edilmeyen iki taburunun iade edilmesi. • Sekizinci Fırka'nın İkinci Grup nezdindeki tabur ve bataryalarını alıp almadığı. [1285/139]: Sekizinci Fırka'nın İkinci Grup nezdindeki tabur ve bataryalarını alıp almadığı. • Yirmiüçüncü Fırka'dan bir alayın Sekizinci Fırka emrine verilmesi. [1285/141]: Yirmiüçüncü Fırka'dan bir alayın Sekizinci Fırka emrine verilmesi. • Sekizinci Fırka'nın ihtiyat alayının Kesikkavak'ta bulundurulması [1285/145]: Sekizinci Fırka'nın ihtiyat alayının Kesikkavak'ta bulundurulması • Sekizinci Fırka'nın 31/08/1337 tarihli emri aldığı [1287/52]: Sekizinci Fırka'nın 31/08/1337 tarihli emri aldığı • KAY-0094: 8. Tümen Çal Dağı güneydoğusunda tertiplendi; 57. Tümenle birlikte 12. Yunan Tümeninin taarruzuna öğleye kadar dayandı. Yusuf İzzet Paşa, 8. Tümen Komutanı Kazım Sevüktekin'i 8. ve 57. Tümen savunmasını tek elden yönetmekle görevlendirdi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 12. Tümeni; Yunan 2. Tümeni
Kaynak: KAY-0049 ilgili kayıtlar | KAY-0094 basılı s.447-451 / PDF s.226-227
9. Tümen
Dokuzuncu Fırka Cephesi'nde sükunet olduğu. [1382/40]: Dokuzuncu Fırka Cephesi'nde sükunet olduğu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3226
11. Alay
Konum: Mezartepe
Onbirinci Alay'ın Mezartepenin 500 metre kadar güneyindeki tepede olduğu. [1382/68]: Onbirinci Alay'ın Mezartepenin 500 metre kadar güneyindeki tepede olduğu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3229
15. Tümen
Konum: Eskiçalış; Ahırlıkuyu; Kesikkavak; Çal Dağı
Onbeşinci Fırka emrine gönderilen batarya. [1285/144]: Onbeşinci Fırka emrine gönderilen batarya. • Onbeşinci Fırka'ya gösterilen hattın zabtedilmesi. [1285/146]: Onbeşinci Fırka'ya gösterilen hattın zabtedilmesi. • Onbeşinci Fırka ile Dördüncü Grup arasında irtibat kalmadığı. [1286/16]: Onbeşinci Fırka ile Dördüncü Grup arasında irtibat kalmadığı. • Onbeşinci Fırka cephesindeki kıtaatın düşmanla teması kestiği. [1286/98]: Onbeşinci Fırka cephesindeki kıtaatın düşmanla teması kestiği. • Eskiçalış'ın Onbeşinci Fırka tarafından işgal edildiği. [1286/101]: Eskiçalış'ın Onbeşinci Fırka tarafından işgal edildiği. • Yirmidördüncü ve Onbeşinci Fırka topçularının taarruzu desteklemeleri [1288/44]: Yirmidördüncü ve Onbeşinci Fırka topçularının taarruzu desteklemeleri • 31 Sayılı Cephe Emri Çaldağı savunmasını önceliklendirdi. • 15. ve 24. Tümenler Çaldağı'nda koordineli karşı taarruza geçti. • KAY-0094: Şükrü Naili Gökberk komutasındaki 15. Tümen Çal'ın kuzey yamaçlarından batıya karşı taarruza geçti; 2. Yunan Tümenini geri atarak dağın büyük kısmını geri aldı. Kaynak 23-31 Ağustos ara zayiatını ayrıca verir.
Karşısındaki birlikler: Yunan 2. ve 12. Tümenleri
Kaynak: KAY-0049; KAY-0051 | KAY-0094 basılı s.447-451 / PDF s.226-227
16. Alay
Onaltıncı Alay'ın Kırkbirinci Fırka cephesini işgal ettiği. [1411/134]: Onaltıncı Alay'ın Kırkbirinci Fırka cephesini işgal ettiği. • Onaltıncı Alay cephesinde sükunet olduğu. [1411/140]: Onaltıncı Alay cephesinde sükunet olduğu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3235 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3241
17. Tümen
KAY-0094: 7. Yunan Tümeni yoğun topçu desteğiyle ana kuvvetini 17. Tümen üzerine sürdü ve saat 09.00'da Kartaltepe sırtlarındaki siperlere girdi. Süngü muharebeleri öğleden sonraya dek sürdü; ağır kayıplı 17. Tümen Polatlı yönüne çekildi. Gün batarken yeni hattı Polatlı tren istasyonunun yaklaşık 500 m güneybatısından Karadağ doğu sırtlarına uzanıyordu.
Karşısındaki birlikler: Yunan 7. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.454-455 / PDF s.229
19. Alay
Ondokuzuncu Alay'ın birinci hattın gerisinde tahkimata başlayacağı. [1411/137]: Ondokuzuncu Alay'ın birinci hattın gerisinde tahkimata başlayacağı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3238
23. Tümen
Yirmiüçüncü Fırka'dan bir alayın Sekizinci Fırka emrine verilmesi. [1285/141]: Yirmiüçüncü Fırka'dan bir alayın Sekizinci Fırka emrine verilmesi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3180
24. Tümen
Konum: Ahırlıkuyu; Kesikkavak; Çal Dağı
Yirmidördüncü Fırka'nın Üçüncü Grup emrine girdiği. [1285/135]: Yirmidördüncü Fırka'nın Üçüncü Grup emrine girdiği. • Yirmidördüncü Fırka'nın Üçüncü Grup emrine verildiği. [1405/32]: Yirmidördüncü Fırka'nın Üçüncü Grup emrine verildiği. • 31 Sayılı Cephe Emri Çaldağı savunmasını önceliklendirdi: Batı Cephesi, Çaldağı'nın kesin tutulmasını, 15. Tümen çoğunluğunun bölgeye sevkini ve 57. Tümenin ihtiyatta kullanılmasını emretti. Sonuç: Çaldağı savunmasına merkezî öncelik verildi. • 15. ve 24. Tümenler Çaldağı'nda koordineli karşı taarruza geçti: III. Grup raporuna göre 15. Tümenin taarruzu gelişti, 24. Tümen yanaştı; Çaldağı blokunun büyük kısmı geri alındı ve beş önemli tepenin zapt edildiği bildirildi. Sonuç: Batı tepeleri dışında Çaldağı'nın önemli bölümü yeniden ele geçirildi. • KAY-0094: Öğle saatlerinde Haymana'ya ulaşan 24. Tümen III. Grup emrine verildi; Fuat Bulca komutasındaki tümen Çal Dağı güney eteklerinden batıya doğru karşı taarruza sokuldu ve 15. Tümenle birlikte dağın büyük kısmının geri alınmasına katıldı.
Karşısındaki birlikler: Yunan 2. ve 12. Tümenleri
Kaynak: KAY-0049; KAY-0051 | KAY-0094 basılı s.447-451 / PDF s.226-227
30. Alay
Otuzuncu Alay Kumandanı'nın şehadeti üzerine Otuzikinci Alay Üçüncü Tabur Kumandanı'nın vekaleten tayini. [1405/30]: Otuzuncu Alay Kumandanı'nın şehadeti üzerine Otuzikinci Alay Üçüncü Tabur Kumandanı'nın vekaleten tayini.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3230
32. Alay
Otuzuncu Alay Kumandanı'nın şehadeti üzerine Otuzikinci Alay Üçüncü Tabur Kumandanı'nın vekaleten tayini. [1405/30]: Otuzuncu Alay Kumandanı'nın şehadeti üzerine Otuzikinci Alay Üçüncü Tabur Kumandanı'nın vekaleten tayini.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3230
37. Alay
Otuzyedinci Alay cephesine düşmanın yaptığı ikinci taarruzun püskürtüldüğü. [1286/100]: Otuzyedinci Alay cephesine düşmanın yaptığı ikinci taarruzun püskürtüldüğü.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3197
39. Alay
KAY-0094: 57. Tümenin 39. Alayı 31 Ağustos'ta 2. Yunan Tümeninin Çal Dağı taarruzunda dağıldı; kaynak muharebe sonunda alayın yalnız iki subayın elinde kaldığını bildirir.
Karşısındaki birlikler: Yunan 2. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.447-450 / PDF s.226-227
41. Tümen
Onaltıncı Alay'ın Kırkbirinci Fırka cephesini işgal ettiği. [1411/134]: Onaltıncı Alay'ın Kırkbirinci Fırka cephesini işgal ettiği. • Kırkbirinci Fırka'nın Birinci Grub emrine verildiği. [1411/135]: Kırkbirinci Fırka'nın Birinci Grub emrine verildiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3235 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3236
56. Alay
Konum: Taşlıtepe
Ellialtıncı Alay'ın ileri taarruz kademelerinin Taşlıtepe'ye girdiği. [1286/97]: Ellialtıncı Alay'ın ileri taarruz kademelerinin Taşlıtepe'ye girdiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3194
57. Tümen
Konum: Çal Dağı
Elliyedinci Fırka'nın iki bataryasının tamire gönderildiği. [1285/138]: Elliyedinci Fırka'nın iki bataryasının tamire gönderildiği. • 31 Sayılı Cephe Emri Çaldağı savunmasını önceliklendirdi. • KAY-0094: 2. Yunan Tümeni 39. Alayı dağıtarak Çal'ın batı kıyılarından ilerledi; 57. Tümenin diğer unsurları 8. Tümenle birlikte 12. Yunan Tümenine öğleye kadar direndi. Kazım Sevüktekin 57. ve 8. Tümen savunmasını ortak yönetti; karşı taarruzlarla kaybedilen mevzilerin önemli bölümü geri alındı.
Karşısındaki birlikler: Yunan 2. ve 12. Tümenleri
Kaynak: KAY-0049; KAY-0051 | KAY-0094 basılı s.447-451 / PDF s.226-227
69. Alay
Altmışdokuzuncu Alay'ın Dördüncü Fırka ile sıkı irtibatta bulunacağı. [1278/106]: Altmışdokuzuncu Alay'ın Dördüncü Fırka ile sıkı irtibatta bulunacağı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3171
135. Alay
KAY-0094: 8. Tümenin 135. Alayı 31 Ağustos Çal Dağı muharebelerinde çok ağır kayıp verdi; kaynak günün sonunda sağ kalan savaşçılarla en fazla üç bölük kurulabildiğini bildirir.
Karşısındaki birlikler: Yunan 12. ve 2. Tümen unsurları
Kaynak: KAY-0094 basılı s.450 / PDF s.227
190. Alay
Konum: Karayavşan; Çal Dağı; Gölçeşmesi Yaylası
190. Alay ağır kayıplarla Gölçeşmesi hattında direndi: 190. Alay Gölçeşmesi/Gülçeşme çevresinde gece boyunca süngü muharebeleri yaptı; kaynak sabaha doğru alayın çok ağır kayıp verdiğini bildirir. Sonuç: 190. Alayın muharip gücü ciddi biçimde azaldı. • 190. Alay ağır kayıplar sonrası Karayavşan'a çekildi: 190. Alay, ağır zayiat sonrası batı kesimden çekilerek Karayavşan yönünde toplandı; 1. Süvari Tümeniyle birlikte yeniden düzenlenmesi istendi. Sonuç: Batı tepelerinin bir bölümü Yunanların elinde kaldı.
Kaynak: KAY-0051, basılı s. 53-55, PDF s. 67-69 | KAY-0051, basılı s. 62-66, PDF s. 76-80
Batı Cephesi Komutanlığı
KAY-0094: İsmet Paşa saat 02.00'de ordunun 31 Ağustos'ta eldeki ve yeni işgal edilecek mevzileri kesin olarak tutmasını emretti; yaklaşık bir saat sonraki ek emirde Ezineli-Kartaltepe-Karadağ-Çal Dağı-Haymana güneyi hattının kesin savunulmasını ve tehdit edilmeyen kesimlerden tümen/batarya kaydırılmasını istedi.
Karşısındaki birlikler: Yunan Küçük Asya Ordusu
Kaynak: KAY-0094 basılı s.447 / PDF s.226
I. Grup
Birinci Grup'un başarılı taarruzunun devam edeceği. [1285/148]: Birinci Grup'un başarılı taarruzunun devam edeceği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3187
II. Grup
Sekizinci Fırka'nın İkinci Grup nezdindeki tabur ve bataryalarını alıp almadığı. [1285/139]: Sekizinci Fırka'nın İkinci Grup nezdindeki tabur ve bataryalarını alıp almadığı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3178
III. Grup
Yirmidördüncü Fırka'nın Üçüncü Grup emrine girdiği. [1285/135]: Yirmidördüncü Fırka'nın Üçüncü Grup emrine girdiği. • Üçüncü Grup Karargahı'nın Kesikkavak'a nakledileceği. [1285/147]: Üçüncü Grup Karargahı'nın Kesikkavak'a nakledileceği. • Yirmidördüncü Fırka'nın Üçüncü Grup emrine verildiği. [1405/32]: Yirmidördüncü Fırka'nın Üçüncü Grup emrine verildiği. • KAY-0094: Çal Dağı ve çevresinin savunması bütünüyle III. Grup Komutanı Yusuf İzzet Paşa'ya verildi. 24. Tümen Haymana'ya varınca grup emrine alındı; Yusuf İzzet Paşa'nın Çal muharebesini doğrudan yönetmesi emredildi. 8. Tümen Komutanı Kazım Sevüktekin 8. ve 57. Tümen savunmasını birlikte sevk etti; 15. ve 24. Tümenler karşı taarruza geçirildi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 1. ve 3. Kolordu unsurları
Kaynak: KAY-0049 ilgili kayıtlar | KAY-0094 basılı s.447-451 / PDF s.226-227
IV. Grup
Konum: Ahırlıkuyu; Karayavşan; Çal Dağı
Dördüncü Grup'a ne suretle muavenet edildiği. [1285/136]: Dördüncü Grup'a ne suretle muavenet edildiği. • Onbeşinci Fırka ile Dördüncü Grup arasında irtibat kalmadığı. [1286/16]: Onbeşinci Fırka ile Dördüncü Grup arasında irtibat kalmadığı. • IV. Grup gece Çaldağı durumunu raporladı: Kemalettin Sami, düşmanın Çaldağı orta/doğu kesimine girdiğini, 1. Süvari Tümeninin Karayavşan'dan Ahırlıkuyu üzerinden sevk edildiğini bildirdi. Sonuç: Gece taarruzlarına karşı yeni sevk düzeni oluşturuldu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3175 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3189 | KAY-0051, basılı s. 51, PDF s. 65
1 Eylül 1921
1. Tümen
KAY-0094: 1. Tümen, 7. Yunan Tümeninin gece ve gündüz Polatlı-Basrikale baskısını karşıladı. Basrikaletepe güneyinden yapılan hücum tek Türk taburunun direnişiyle durduruldu. Öğleden sonra sol kanat mevzileri kaybedilince tümen sağ kanadını yerinde tutarak Basrikaletepe kuzeybatı sırtları ile Polatlı kuzeybatı sırtlarına çekildi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 7. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.456-457 / PDF s.231
3. Kafkas Tümeni
KAY-0094: 3. Kafkas Tümeni 1 Eylül sabahı 1. Yunan Tümeninin baskısıyla Mezartepe'den çekildi; süngü hücumuyla tepeyi kısa süre geri aldı. Topçu desteği bulunmadığından öğleye doğru yeniden çekildi; kaynak birliklerin birbirine karışacak ölçüde dağıldığını aktarır.
Karşısındaki birlikler: Yunan 1. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.459-460 / PDF s.233
5. Kafkas Tümeni
Konum: Şeyhali-Sivri ara hattı; Çal Dağı
KAY-0071 aynı gün için önce IV. Grup bölgesinde genel bir Yunan taarruzu olmadığını belirtir; devamında 3. Yunan Tümeninin 61. ve 5. Kafkas Tümenlerinin iç kanatlarına yaptığı yerel taarruzun piyade ve topçu ateşiyle durdurulduğunu aktarır. 5. Kafkas Tümeni Komutanı, topçu cephanesinin yetersizliğini bildirerek IV. Gruptan cephane istedi.
Karşısındaki birlikler: 3. Yunan Tümeni
Kaynak: KAY-0071, basılı s.158-160 / PDF s.20-22
5. Tümen
Konum: Malıköy İstasyonu
Malıköy İstasyonu'na gelen Beşinci Fırka Dördüncü Bataryası'nın İkinci Grup emrine verildiği. [1457/151]: Malıköy İstasyonu'na gelen Beşinci Fırka Dördüncü Bataryası'nın İkinci Grup emrine verildiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 160
7. Tümen
KAY-0094: İsmet Paşa'nın 01.30 tarihli emrinde 7. Tümenin Haymana'ya hareket ettirilmesi emredildi; Haymana savunmasının takviyesi için güneye kaydırıldı.
Karşısındaki birlikler: Yunan Haymana taarruz kuvvetleri
Kaynak: KAY-0094 basılı s.454-455 / PDF s.230
8. Tümen
Altmışsekizinci Alay'ın Sekizinci Fırka'ya iltihak etmediği. [1290/122]: Altmışsekizinci Alay'ın Sekizinci Fırka'ya iltihak etmediği. • Sekizinci Fırka'nın Elliyedinci Fırka'nın sol tarafına gönderilmesi. [1290/129]: Sekizinci Fırka'nın Elliyedinci Fırka'nın sol tarafına gönderilmesi. • KAY-0094: 8. Tümen Haymana'nın güneybatı/güney savunmasında 12. Yunan Tümeninin yoğun topçu destekli saldırısını karşıladı. Topçu cephanesinin tükenmesiyle geri çekildi; birkaç karşı taarruz ve süngü hücumu sonuç vermedi. Gün sonunda 57. Tümenle birlikte Haymana'ya yaklaşık iki kilometre mesafedeki alçak sırtlarda tutundu. Kaynak yaklaşık 800 erin şehit veya yaralı olarak savaş dışı kaldığını aktarır.
Karşısındaki birlikler: Yunan 12. Tümeni; Yunan 1. Tümeni
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 24 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 31 | KAY-0094 basılı s.459-460 / PDF s.233
9. Tümen
Dokuzuncu Fırka'nın şimaldeki sırtlara çekilmesi. [1382/80]: Dokuzuncu Fırka'nın şimaldeki sırtlara çekilmesi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 150
11. Tümen
Konum: Haymana
Onbirinci Fırka'nın Üçüncü Grub emrine gireceği. [1290/124]: Onbirinci Fırka'nın Üçüncü Grub emrine gireceği. • Onbirinci Fırka'nın Haymana'ya yürüyüşe devamı ve Üçüncü Grup emrine gireceği. [1286/109]: Onbirinci Fırka'nın Haymana'ya yürüyüşe devamı ve Üçüncü Grup emrine gireceği. • Onbirinci Fırka kıtaatının 01/09/1337 : 30/09/1337 tarihine ait genel kuvvesi. [1393/5]: Onbirinci Fırka kıtaatının 01/09/1337 : 30/09/1337 tarihine ait genel kuvvesi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 26 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 121 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 157
15. Alay
Bütün kıtaların, Onbeşinci Alay'ın yaptığı gibi siperlerini buğday sapları ile maskelemeleri. [1372/25]: Bütün kıtaların, Onbeşinci Alay'ın yaptığı gibi siperlerini buğday sapları ile maskelemeleri.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 148
15. Tümen
Konum: Çal Cephesi; Tarassuttepe; Çardaktepe; 1140 Rakımlı Tepe
Onbeşinci Fırka'nın durumunun belli olmadığı. [1290/128]: Onbeşinci Fırka'nın durumunun belli olmadığı. • Elliyedinci Fırka bölgesinde kalmış iki topun Onbeşinci Fırka'ya iadesi. [1286/113]: Elliyedinci Fırka bölgesinde kalmış iki topun Onbeşinci Fırka'ya iadesi. • Onbeşinci Fırka'da ekmekçi takımı olmadığı [1289/123]: Onbeşinci Fırka'da ekmekçi takımı olmadığı • 32 Sayılı Emir ile Çal Cephesi Komutanlığı kuruldu: Batı Cephesi doğrudan kendi emrinde Çal Cephesi Komutanlığı'nı kurdu; 15. Tümen Komutanı Şükrü Naili geçici komutan oldu, 15. ve 24. Tümenler emrine verildi. Sonuç: Çaldağı bölgesi tek emir-komuta altında toplandı. • Şükrü Naili 1140 Rakımlı Tepe'den Çal Cephesi durumunu bildirdi: Şükrü Naili, 15. ve 24. Tümenlerin gece taarruzlarını, Çardaktepe çevresindeki el değiştirmeleri, ihtiyat yetersizliğini ve ağır kayıpları raporladı. Sonuç: Çal Cephesi'nin ihtiyat ve mevcut sıkıntısı belgelendi. • KAY-0094: Çal Cephesi Komutanı Şükrü Naili Gökberk emrindeki 15. Tümen gece ve gündüz 2. Yunan Tümeninin saldırılarını karşıladı; orta kesimde iki tabur geçici geri çekilse de diğer taburlar ve topçu ateşiyle saldırı durduruldu. Öğleden sonra sağ kanada yönelen yeni Yunan alay hücumu Türk süngü karşı taarruzlarıyla geri atıldı.
Karşısındaki birlikler: Yunan 2. Tümeni
Kaynak: KAY-0049 ilgili kayıtlar | KAY-0051 basılı s.68-72 / PDF s.82-86 | KAY-0094 basılı s.455-456 / PDF s.230-231
15. Tümen İstihkâm Bölüğü
Konum: Çardaktepe; 1140 Rakımlı Tepe
Şükrü Naili 1140 Rakımlı Tepe'den Çal Cephesi durumunu bildirdi: Şükrü Naili, 15. ve 24. Tümenlerin gece taarruzlarını, Çardaktepe çevresindeki el değiştirmeleri, ihtiyat yetersizliğini ve ağır kayıpları raporladı. Sonuç: Çal Cephesi'nin ihtiyat ve mevcut sıkıntısı belgelendi.
17. Tümen
KAY-0094: 17. Tümen, 7. Yunan Tümeninin Polatlı yönündeki gece ve sabah saldırılarına karşı 1. Tümenle birlikte savunmayı sürdürdü. Demiryolunun güneyinden Polatlı'ya yönelen Yunan saldırısı 17. Tümen topçusunun etkili ateşiyle durduruldu.
Karşısındaki birlikler: Yunan 7. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.456-457 / PDF s.231
23. Tümen
KAY-0094: İsmet Paşa'nın 01.30 emri, 23. Tümenden bir alayın Haymana'nın yaklaşık 5 km güneyindeki 8. Tümen karargâhına gönderilmesini öngördü. Gün sonunda Yunan 2. Kolordusunun sınırlı hareketinden yararlanan Türk tarafında 23. Tümen, yedek olarak Haymana'ya gitmek üzere hazırlanmaya başladı.
Karşısındaki birlikler: Yunan Haymana taarruz kuvvetleri
Kaynak: KAY-0094 basılı s.454-455 ve s.463 / PDF s.230,234
24. Tümen
Konum: Çal Cephesi; Tarassuttepe; Çardaktepe; 1140 Rakımlı Tepe
32 Sayılı Emir ile Çal Cephesi Komutanlığı kuruldu: Batı Cephesi doğrudan kendi emrinde Çal Cephesi Komutanlığı'nı kurdu; 15. Tümen Komutanı Şükrü Naili geçici komutan oldu, 15. ve 24. Tümenler emrine verildi. Sonuç: Çaldağı bölgesi tek emir-komuta altında toplandı. • Şükrü Naili 1140 Rakımlı Tepe'den Çal Cephesi durumunu bildirdi: Şükrü Naili, 15. ve 24. Tümenlerin gece taarruzlarını, Çardaktepe çevresindeki el değiştirmeleri, ihtiyat yetersizliğini ve ağır kayıpları raporladı. Sonuç: Çal Cephesi'nin ihtiyat ve mevcut sıkıntısı belgelendi. • KAY-0094: 24. Tümen, Şükrü Naili Gökberk komutasındaki Çal Cephesi içinde 15. Tümenle birlikte bütün gece Yunan saldırılarını karşıladı; el değiştiren tepelerin geri alınmasına katıldı. Kaynak iki tümenin de yaklaşık on günlük sürekli muharebeler nedeniyle çok ağır yıprandığını ve yeni takviye ihtiyacının doğduğunu aktarır.
Karşısındaki birlikler: Yunan 2. Tümeni
Kaynak: KAY-0051, basılı s.68-72 / PDF s.82-86 | KAY-0094 basılı s.454-456 / PDF s.230-231
24. Tümen Hücum Taburu
Konum: Çardaktepe; 1140 Rakımlı Tepe
Şükrü Naili 1140 Rakımlı Tepe'den Çal Cephesi durumunu bildirdi: Şükrü Naili, 15. ve 24. Tümenlerin gece taarruzlarını, Çardaktepe çevresindeki el değiştirmeleri, ihtiyat yetersizliğini ve ağır kayıpları raporladı. Sonuç: Çal Cephesi'nin ihtiyat ve mevcut sıkıntısı belgelendi.
38. Alay
Konum: 1140 Rakımlı Tepe
Çal Cephesi Yunan taarruzunu 1140 Rakımlı Tepe önünde durdurdu: Şiddetli topçu ateşi sonrası 45. Alay ve 38. Alayın iki taburu geri çekildi; 56. Alayın yan ateşi ve topçu desteğiyle düşman geri atıldı. Cephane durumunun kritik olduğu bildirildi. Sonuç: Çaldağı doğu savunması gün içinde tutuldu.
Kaynak: KAY-0051, basılı s. 75-78, PDF s. 89-92
45. Alay
Konum: 1140 Rakımlı Tepe
Çal Cephesi Yunan taarruzunu 1140 Rakımlı Tepe önünde durdurdu: Şiddetli topçu ateşi sonrası 45. Alay ve 38. Alayın iki taburu geri çekildi; 56. Alayın yan ateşi ve topçu desteğiyle düşman geri atıldı. Cephane durumunun kritik olduğu bildirildi. Sonuç: Çaldağı doğu savunması gün içinde tutuldu.
Kaynak: KAY-0051, basılı s. 75-78, PDF s. 89-92
56. Alay
Konum: 1140 Rakımlı Tepe
Çal Cephesi Yunan taarruzunu 1140 Rakımlı Tepe önünde durdurdu: Şiddetli topçu ateşi sonrası 45. Alay ve 38. Alayın iki taburu geri çekildi; 56. Alayın yan ateşi ve topçu desteğiyle düşman geri atıldı. Cephane durumunun kritik olduğu bildirildi. Sonuç: Çaldağı doğu savunması gün içinde tutuldu.
Kaynak: KAY-0051, basılı s. 75-78, PDF s. 89-92
57. Tümen
Konum: 1140 Rakımlı Tepe
Elliyedinci Fırka cephesine düşmanın tazyiki. [1290/127]: Elliyedinci Fırka cephesine düşmanın tazyiki. • Sekizinci Fırka'nın Elliyedinci Fırka'nın sol tarafına gönderilmesi. [1290/129]: Sekizinci Fırka'nın Elliyedinci Fırka'nın sol tarafına gönderilmesi. • Elliyedinci Fırka bölgesinde kalmış iki topun Onbeşinci Fırka'ya iadesi. [1286/113]: Elliyedinci Fırka bölgesinde kalmış iki topun Onbeşinci Fırka'ya iadesi. • Şükrü Naili III. Grup çekilmesinin yaratacağı açıklığı raporladı: 57. Tümenin kuzeye çekilmesi halinde 15. Tümen soluyla arasında oluşacak boşluğun savunmaya etkisi Batı Cephesi'ne bildirildi. Sonuç: Gruplar arası irtibat riski kayıt altına alındı. • KAY-0094: 57. Tümen Haymana güneyinde 8. Tümenle birlikte 12. Yunan Tümeninin saldırılarını karşıladı. Sol kanadı savunan bir alaydan iki bölük tutsak düştü; 8. Tümenden gönderilen destek alayı ağır kayıpla geriledi ve bir takımı da tutsak oldu. Gün sonunda 57. Tümen Haymana'ya yaklaşık iki kilometre mesafedeki sırtta tutundu. Kaynak üç alay komutanının tamamının ve beş tabur komutanının şehit veya yaralı olarak savaş dışı kaldığını aktarır.
Karşısındaki birlikler: Yunan 12. Tümeni; Yunan 1. Tümeni
Kaynak: KAY-0049 ilgili kayıtlar | KAY-0051 basılı s.72-73 / PDF s.86-87 | KAY-0094 basılı s.459-460 / PDF s.233
68. Alay
Altmışsekizinci Alay'ın Sekizinci Fırka'ya iltihak etmediği. [1290/122]: Altmışsekizinci Alay'ın Sekizinci Fırka'ya iltihak etmediği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 24
189. Alay
Yüzseksendokuzuncu Alay'ın mevziini terkettiği. [1290/126]: Yüzseksendokuzuncu Alay'ın mevziini terkettiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 28
Batı Cephesi Komutanlığı
KAY-0094: İsmet Paşa saat 01.30'da özellikle Haymana'yı hedef alan genel Yunan saldırısı beklediğini bildirerek ordunun mevcut mevzileri kesin savunmasını emretti. Çal Cephesi Komutanlığını doğrudan Batı Cephesi emrinde kurdu; Şükrü Naili Gökberk'i geçici komutan atadı, 15. ve 24. Tümenleri emrine verdi. Haymana için 23. Tümenden bir alay ile 7. Tümenin sevkini emretti.
Karşısındaki birlikler: Yunan Küçük Asya Ordusu
Kaynak: KAY-0094 basılı s.454-455 / PDF s.230
II. Grup
Konum: Malıköy İstasyonu
Üçüncü Grup Kumandanının İkinci Grup Kumandanı ile görüşmek istediği. [1286/115]: Üçüncü Grup Kumandanının İkinci Grup Kumandanı ile görüşmek istediği. • Malıköy İstasyonu'na gelen Beşinci Fırka Dördüncü Bataryası'nın İkinci Grup emrine verildiği. [1457/151]: Malıköy İstasyonu'na gelen Beşinci Fırka Dördüncü Bataryası'nın İkinci Grup emrine verildiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 127 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 160
III. Grup
Konum: Haymana
Onbirinci Fırka'nın Haymana'ya yürüyüşe devamı ve Üçüncü Grup emrine gireceği. [1286/109]: Onbirinci Fırka'nın Haymana'ya yürüyüşe devamı ve Üçüncü Grup emrine gireceği. • Cephanesiz kalmış topların Haymana şarkına yakın sırtlar gerisine Üçüncü Grup Topçu Kumandanı emrine gönderileceği. [1286/114]: Cephanesiz kalmış topların Haymana şarkına yakın sırtlar gerisine Üçüncü Grup Topçu Kumandanı emrine gönderileceği. • Üçüncü Grup Kumandanının İkinci Grup Kumandanı ile görüşmek istediği. [1286/115]: Üçüncü Grup Kumandanının İkinci Grup Kumandanı ile görüşmek istediği. • 01/09/1337 ile 10/09/1337 tarihleri arasında Üçüncü Grup Kumandanlığı'nın harp ceridesi. [1288/2]: 01/09/1337 ile 10/09/1337 tarihleri arasında Üçüncü Grup Kumandanlığı'nın harp ceridesi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 121 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 126 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 127 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 129
Tayyare Bölüğü (Birleşik Cephe Hava Birliği)
1 Eylül 1921 Türk hava keşifleri ve hava muharebesi: Fazıl-Hamdi keşfi Haymana’daki Yunan yarma taarruzunu tespit etti. Vecihi-Hasan Basri ikinci sortide bir Yunan uçağıyla çatıştı; rasıdı vurup uçağı Katranca Vadisi’ne düşürdü. • KAY-0094: Fazıl-Hamdi'nin İzmir uçağıyla keşfi Haymana önlerine geriden Yunan takviyeleri geldiğini gösterdi. Vecihi-Basri İsmet uçağıyla Haymana güneyindeki Yunan ağır topçu bataryalarını bombaladı; ardından yapılan hava muharebesinde Yunan gözetleyici vuruldu ve uçak Katrancı Vadisine düşerek parçalandı.
Karşısındaki birlikler: Yunan hava unsurları; Yunan topçu bataryaları
Kaynak: KAY-0052 basılı s.126 / PDF s.133 | KAY-0094 basılı s.457-459 / PDF s.231-233
Çal Cephesi Komutanlığı
Konum: Çal Cephesi; Tarassuttepe; Çardaktepe; 1140 Rakımlı Tepe
32 Sayılı Emir ile Çal Cephesi Komutanlığı kuruldu: Batı Cephesi doğrudan kendi emrinde Çal Cephesi Komutanlığı'nı kurdu; 15. Tümen Komutanı Şükrü Naili geçici komutan oldu, 15. ve 24. Tümenler emrine verildi. Sonuç: Çaldağı bölgesi tek emir-komuta altında toplandı. • Şükrü Naili 1140 Rakımlı Tepe'den Çal Cephesi durumunu bildirdi: Şükrü Naili, 15. ve 24. Tümenlerin gece taarruzlarını, Çardaktepe çevresindeki el değiştirmeleri, ihtiyat yetersizliğini ve ağır kayıpları raporladı. Sonuç: Çal Cephesi'nin ihtiyat ve mevcut sıkıntısı belgelendi. • Şükrü Naili III. Grup çekilmesinin yaratacağı açıklığı raporladı: 57. Tümenin kuzeye çekilmesi halinde 15. Tümen soluyla arasında oluşacak boşluğun savunmaya etkisi Batı Cephesi'ne bildirildi. Sonuç: Gruplar arası irtibat riski kayıt altına alındı. • KAY-0094: İsmet Paşa'nın 01.30 emriyle Çal Cephesi doğrudan Batı Cephesi emrinde Şükrü Naili Gökberk yönetiminde düzenlendi; 15. ve 24. Tümenler emrine verildi. Gece ve gündüz boyunca batı kesiminin geri alınması ve tepe zincirinin kesin savunulması görevi sürdürüldü.
Karşısındaki birlikler: Yunan 2. Tümeni ve Çal bölgesi Yunan kuvvetleri
Kaynak: KAY-0051, basılı s.68-73 / PDF s.82-87 | KAY-0094 basılı s.454-456 / PDF s.230-231
2 Eylül 1921
1. Süvari Tümeni
Hacı Mehmet Arif Örgüç – 1921 görev ataması: 2 Eylül 1921'de 1. Süvari Tümeni Komutanlığına atandı. Osman Zati Korol biyografisindeki 25 Ağustos 1921 tarihli aynı birlik komutanlığıyla çelişki vardır; iki kayıt birlikte korunmuştur. Sonuç: Komuta/görev değişikliği
5. Alay
1-İkinci Grup emrine giren Dördüncü Sahra Bataryası'nın Çengirli batısındaki sırtlarda mevziye girdiği. 2-Dördüncü Batarya adına gönderilen cephane. 3-Beşinci Topçu Alay Karargahı ile Dördüncü Şnayder Sahra Bataryası'nın İkinci Grup emrine girdiği. [1457/152]: 1-İkinci Grup emrine giren Dördüncü Sahra Bataryası'nın Çengirli batısındaki sırtlarda mevziye girdiği. 2-Dördüncü Batarya adına gönderilen cephane. 3-Beşinci Topçu Alay Karargahı ile Dördüncü Şnayder Sahra Bataryası'nın İkinci Grup emrine girdiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 270
5. Kafkas Tümeni
Konum: Sarıhalil-Karakuyu arası; Karayavşan; Sivri-Çal Dağı
2 Eylül: 5. Kafkas ve 61. Tümen taburlarından geçici müfreze kuruldu. • KAY-0094: 3. Yunan Tümeni saat 06.00 dolaylarında 5. Kafkas Tümeninin ilk siperlerine girdi. IV. Grup Komutanı Kemalettin Sami, Sivri-Çal arasındaki açıklığı kapatmak için tümeninden bir taburu ayırdı. Saat 14.00'ten sonra Çal batı sırtlarına yerleşen Yunan topçusu 5. Kafkas ve 61. Tümen mevzilerini yoğun ateş altına aldı. KAY-0071: 3. Yunan Tümeni 61. ve 5. Kafkas Tümenlerinin iç kanatlarına taarruz etti; IV. Grup topçu cephanesinin tükenmesi üzerine muharebe süngü ve yakın dövüşle sürdü. 5. Kafkas Tümeninden dört, 61. Tümenden iki taburla geçici bir müfreze kuruldu; 5. Kafkas Tümeni Karayavşan kuzeyine yerleştirildi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 3. ve 10. Tümenleri; 3. ve 10. Yunan Tümenleri
Kaynak: KAY-0071 basılı/PDF s.160-161 / 22-23 | KAY-0094 basılı s.464-466 / PDF s.235-236 civarı | KAY-0071, basılı s.160-161 / PDF s.22-23
5. Tümen
Beşinci Fırka'nın tahkim ettiği mevzilerine ait kroki. [1372/29]: Beşinci Fırka'nın tahkim ettiği mevzilerine ait kroki. • Beşinci Fırka'nın şimdiki cephesinde bulunmak kaydıyla, Birinci Grup emrine verildiği. [1372/33]: Beşinci Fırka'nın şimdiki cephesinde bulunmak kaydıyla, Birinci Grup emrine verildiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 259 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 263
8. Alay
Sekizinci Alay'ın terk ettiği mevzii işgal ve müdafaa edeceği. [1432/118]: Sekizinci Alay'ın terk ettiği mevzii işgal ve müdafaa edeceği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 269
8. Tümen
Sekizinci Fırka'ya gönderilen ikmal eratı içinden üç Rum ve bir Ermeni er çıktığı. • Sekizinci Fırka'ya ikmali için 300 er verilmesi. • KAY-0094: III. Grup Komutanı Yusuf İzzet Paşa, 8. ve 57. Tümenleri sabah biraz daha geriye aldı. 12. Yunan Tümeni saat 05.00'te saldırdı; Yunan kuvvetleri akşama kadar Türk ilk siperlerine yaklaşık iki kilometre kala durduruldu.
Karşısındaki birlikler: Yunan 12. Tümeni
Kaynak: KAY-0049 ilgili kayıtlar | KAY-0094 basılı s.467 / PDF s.237 civarı
11. Tümen
Konum: Yeşilyurt; Osmaniye; Çal Cephesi
Onbirinci Fırka'dan Çal bölgesini teslim almak üzere kimsenin gelmediği [1286/118]: Onbirinci Fırka'dan Çal bölgesini teslim almak üzere kimsenin gelmediği • Üçüncü Grup Kumandanlığı elinde iki alaylı Onbirinci Fırka ile Altmışsekizinci Alay'ın olduğu. [1286/121]: Üçüncü Grup Kumandanlığı elinde iki alaylı Onbirinci Fırka ile Altmışsekizinci Alay'ın olduğu. • Halit Karsıalan'a Çal Cephesi komutası verildi: İsmet Paşa XII. Grup Komutanı Halit Karsıalan'a Kadıköy'e giderek 15. ve 24. Tümenleri ve Çal Cephesi Komutanlığını devralmasını emretti; 11. Tümenin de bölgeye gönderilmesi planlandı. Sonuç: Çal Cephesi komutası Halit Karsıalan'a devredildi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 228 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 231 | KAY-0051, basılı s. 99-102, PDF s. 113-116 | KAY-0052, basılı s. 43-57, PDF s. 50-64
13. Alay
KAY-0094: 13. Alay 1. Tabur açık arazide bütün gün Yunan topçu ateşi altında kaldı. Bölük komutanlarından Teğmen Salih (Erce), alay topçusunun neden karşılık vermediğini araştırdığında batarya cephanesinin tükendiğini öğrendi. Kaynak bunu bazı Türk topçu kesimlerinde cephane tükenmesinin örneği olarak aktarır.
Karşısındaki birlikler: Yunan topçu birlikleri
Kaynak: KAY-0094 basılı s.465-467 / PDF s.236 civarı
13. Alay 1. Tabur
Karşısındaki birlikler: Yunan topçu birlikleri
Kaynak: KAY-0094 basılı s.465-467 / PDF s.236 civarı
15. Tümen
Konum: Yeşilyurt; Osmaniye; Çal Dağı; Çal Cephesi; 1140 Rakımlı Tepe
Onbeşinci Fırka'ya mensup dağ obüs bataryasının Elliyedinci Fırka emrinde kalacağı. [1290/134]: Onbeşinci Fırka'ya mensup dağ obüs bataryasının Elliyedinci Fırka emrinde kalacağı. • Yunan birlikleri Çaldağı'nın tamamını ele geçirdi: Yunan 2. ve 10. Tümenlerinin taarruzları sonucunda 1140 Rakımlı Tepe dahil Çaldağı'nın hâkim kesimleri Yunanların eline geçti; 15. ve 24. Tümenler doğuya çekildi. Sonuç: Çaldağı tamamen Yunan işgaline girdi; Türk savunması Kadıköy-Haymana yönünde yeniden kuruldu. • Sabri Bey Çaldağı'nın düşüşünü saatleriyle raporladı: Mülazım-ı evvel Sabri Bey; 17:30'dan itibaren 30., 45., 56. ve 38. Alayların durumunu, 1140 Rakımlı Tepe'nin kaybını ve yeni gece savunma tertibini raporladı. Sonuç: 15. ve 24. Tümenler Kadıköy batısında yeniden tertiplendi. • Halit Karsıalan'a Çal Cephesi komutası verildi: İsmet Paşa XII. Grup Komutanı Halit Karsıalan'a Kadıköy'e giderek 15. ve 24. Tümenleri ve Çal Cephesi Komutanlığını devralmasını emretti; 11. Tümenin de bölgeye gönderilmesi planlandı. Sonuç: Çal Cephesi komutası Halit Karsıalan'a devredildi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 36 | KAY-0051, basılı s. 87-95, PDF s. 101-109 | KAY-0051, basılı s. 92-94, PDF s. 106-108 | KAY-0051, basılı s. 99-102, PDF s. 113-116 | KAY-0052, basılı s. 43-57, PDF s. 50-64
15. Tümen Hücum Taburu
Konum: Yeşilyurt; Çal Dağı; 1140 Rakımlı Tepe
Sabri Bey Çaldağı'nın düşüşünü saatleriyle raporladı: Mülazım-ı evvel Sabri Bey; 17:30'dan itibaren 30., 45., 56. ve 38. Alayların durumunu, 1140 Rakımlı Tepe'nin kaybını ve yeni gece savunma tertibini raporladı. Sonuç: 15. ve 24. Tümenler Kadıköy batısında yeniden tertiplendi.
Kaynak: KAY-0051, basılı s. 92-94, PDF s. 106-108
17. Tümen
Onyedinci Fırka emrinde bulunan fırka süvari bölüğü. [1290/132]: Onyedinci Fırka emrinde bulunan fırka süvari bölüğü.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 34
23. Tümen
KAY-0094: 12. Yunan Tümeninin Haymana yönündeki saldırısının öğleden sonra şiddetlenmesi üzerine İsmet Paşa, I. Gruptaki 23. Tümenin ivedilikle Haymana'ya gönderilmesini emretti.
Karşısındaki birlikler: Yunan 12. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.467 / PDF s.237 civarı
24. Tümen
Konum: Yeşilyurt; Osmaniye; Çal Dağı; Çal Cephesi; 1140 Rakımlı Tepe
Yirmidördüncü Fırka'nın, Otuzikinci ve Yüzkırküçüncü Alay ile Karakaya cenubu şarki sırtlarında toplandığı. [1286/119]: Yirmidördüncü Fırka'nın, Otuzikinci ve Yüzkırküçüncü Alay ile Karakaya cenubu şarki sırtlarında toplandığı. • Yunan birlikleri Çaldağı'nın tamamını ele geçirdi: Yunan 2. ve 10. Tümenlerinin taarruzları sonucunda 1140 Rakımlı Tepe dahil Çaldağı'nın hâkim kesimleri Yunanların eline geçti; 15. ve 24. Tümenler doğuya çekildi. Sonuç: Çaldağı tamamen Yunan işgaline girdi; Türk savunması Kadıköy-Haymana yönünde yeniden kuruldu. • Sabri Bey Çaldağı'nın düşüşünü saatleriyle raporladı: Mülazım-ı evvel Sabri Bey; 17:30'dan itibaren 30., 45., 56. ve 38. Alayların durumunu, 1140 Rakımlı Tepe'nin kaybını ve yeni gece savunma tertibini raporladı. Sonuç: 15. ve 24. Tümenler Kadıköy batısında yeniden tertiplendi. • Halit Karsıalan'a Çal Cephesi komutası verildi: İsmet Paşa XII. Grup Komutanı Halit Karsıalan'a Kadıköy'e giderek 15. ve 24. Tümenleri ve Çal Cephesi Komutanlığını devralmasını emretti; 11. Tümenin de bölgeye gönderilmesi planlandı. Sonuç: Çal Cephesi komutası Halit Karsıalan'a devredildi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 229 | KAY-0051, basılı s. 87-95, PDF s. 101-109 | KAY-0051, basılı s. 92-94, PDF s. 106-108 | KAY-0051, basılı s. 99-102, PDF s. 113-116 | KAY-0052, basılı s. 43-57, PDF s. 50-64
30. Alay
Konum: Yeşilyurt; Çal Dağı; 1140 Rakımlı Tepe
Sabri Bey Çaldağı'nın düşüşünü saatleriyle raporladı: Mülazım-ı evvel Sabri Bey; 17:30'dan itibaren 30., 45., 56. ve 38. Alayların durumunu, 1140 Rakımlı Tepe'nin kaybını ve yeni gece savunma tertibini raporladı. Sonuç: 15. ve 24. Tümenler Kadıköy batısında yeniden tertiplendi.
Kaynak: KAY-0051, basılı s. 92-94, PDF s. 106-108
38. Alay
Konum: Yeşilyurt; Çal Dağı; 1140 Rakımlı Tepe; Şehit Mehmet Hattı
Sabri Bey Çaldağı'nın düşüşünü saatleriyle raporladı: Mülazım-ı evvel Sabri Bey; 17:30'dan itibaren 30., 45., 56. ve 38. Alayların durumunu, 1140 Rakımlı Tepe'nin kaybını ve yeni gece savunma tertibini raporladı. Sonuç: 15. ve 24. Tümenler Kadıköy batısında yeniden tertiplendi. • Er Mehmet şehit oldu ve Şehit Mehmet Hattı kuruldu: 38. Alay Makinalı Tüfek Bölüğü 1. Takımından olduğu anlaşılan er Mehmet, kolundan ağır yaralı halde Çaldağı eteklerinde şehit oldu. Birliği onu defnetmek için durduğu yerde savunma hattı kurdu ve hatta sonradan 'Şehit Mehmet Hattı' adı verildi. Sonuç: Yerel savunma hattı şehit erin adıyla anılmaya başladı.
Kaynak: KAY-0051, basılı s. 92-94, PDF s. 106-108 | KAY-0051, basılı s. 95, PDF s. 109
39. Alay
Otuzdokuzuncu Alay İkinci Tabur'dan firar edenlerin çoğaldığı. [1289/125]: Otuzdokuzuncu Alay İkinci Tabur'dan firar edenlerin çoğaldığı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 245
45. Alay
Konum: Yeşilyurt; Çal Dağı; 1140 Rakımlı Tepe
Sabri Bey Çaldağı'nın düşüşünü saatleriyle raporladı: Mülazım-ı evvel Sabri Bey; 17:30'dan itibaren 30., 45., 56. ve 38. Alayların durumunu, 1140 Rakımlı Tepe'nin kaybını ve yeni gece savunma tertibini raporladı. Sonuç: 15. ve 24. Tümenler Kadıköy batısında yeniden tertiplendi.
Kaynak: KAY-0051, basılı s. 92-94, PDF s. 106-108
56. Alay
Konum: Yeşilyurt; Çal Dağı; 1140 Rakımlı Tepe
Sabri Bey Çaldağı'nın düşüşünü saatleriyle raporladı: Mülazım-ı evvel Sabri Bey; 17:30'dan itibaren 30., 45., 56. ve 38. Alayların durumunu, 1140 Rakımlı Tepe'nin kaybını ve yeni gece savunma tertibini raporladı. Sonuç: 15. ve 24. Tümenler Kadıköy batısında yeniden tertiplendi.
Kaynak: KAY-0051, basılı s. 92-94, PDF s. 106-108
57. Tümen
Onbeşinci Fırka'ya mensup dağ obüs bataryasının Elliyedinci Fırka emrinde kalacağı. • Elliyedinci Fırka tertibatını gösterir krokinin gönderildiği. • KAY-0094: 57. Tümen 8. Tümenle birlikte sabah biraz geriye alındı; 12. Yunan Tümeninin saat 05.00'te başlayan Haymana saldırısını karşıladı. Gün boyunca süren muharebelerde Türk savunması Yunan kuvvetlerini ilk siperlere yaklaşık iki kilometre kala durdurdu.
Karşısındaki birlikler: Yunan 12. Tümeni
Kaynak: KAY-0049 ilgili kayıtlar | KAY-0094 basılı s.467 / PDF s.237 civarı
61. Tümen
KAY-0094: 61. Tümen 3. Yunan Tümeninin baskısı altında mevzilerini korumaya çalıştı; bir taburu Sivri-Çal arasındaki açıklığı kapatmak için ayrıldı. Tümenin kaybedilen mevzileri geri almak üzere yaptığı karşı taarruz yoğun Yunan topçu ateşi nedeniyle sonuç vermedi. Saat 14.00'ten sonra Çal batı sırtlarındaki Yunan topçusu 61. Tümeni yoğun ateşe aldı.
Karşısındaki birlikler: Yunan 3. ve 10. Tümenleri
Kaynak: KAY-0094 basılı s.464-466 / PDF s.235-236 civarı
68. Alay
Konum: Yeşilyurt; Çal Dağı; Sivriçal Tepe; Çal Cephesi; 1140 Rakımlı Tepe
Altmışsekizinci Alay'ın Çal Cephesi'ne hareketi. [1290/130]: Altmışsekizinci Alay'ın Çal Cephesi'ne hareketi. • Üçüncü Grup Kumandanlığı elinde iki alaylı Onbirinci Fırka ile Altmışsekizinci Alay'ın olduğu. [1286/121]: Üçüncü Grup Kumandanlığı elinde iki alaylı Onbirinci Fırka ile Altmışsekizinci Alay'ın olduğu. • Altmışsekizinci Alay'ın Çal Cephesi Kumandanlığı emrine gireceği. [1286/125]: Altmışsekizinci Alay'ın Çal Cephesi Kumandanlığı emrine gireceği. • Sabri Bey Çaldağı'nın düşüşünü saatleriyle raporladı: Mülazım-ı evvel Sabri Bey; 17:30'dan itibaren 30., 45., 56. ve 38. Alayların durumunu, 1140 Rakımlı Tepe'nin kaybını ve yeni gece savunma tertibini raporladı. Sonuç: 15. ve 24. Tümenler Kadıköy batısında yeniden tertiplendi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 32 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 231 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 235 | KAY-0051, basılı s. 92-94, PDF s. 106-108
127. Alay
Konum: Yeşilyurt
Kadıköy'deki fırkaya Yüzyirmiyedinci Alay'ın iltihaki. [1290/133]: Kadıköy'deki fırkaya Yüzyirmiyedinci Alay'ın iltihaki.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 35
143. Alay
Yirmidördüncü Fırka'nın, Otuzikinci ve Yüzkırküçüncü Alay ile Karakaya cenubu şarki sırtlarında toplandığı. [1286/119]: Yirmidördüncü Fırka'nın, Otuzikinci ve Yüzkırküçüncü Alay ile Karakaya cenubu şarki sırtlarında toplandığı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 229
176. Alay
Düşmanın iki bölük kadar kuvvetinin Yüzyetmişaltıncı Alay cephesinin garbındaki dere içinde toplandığı. [1286/120]: Düşmanın iki bölük kadar kuvvetinin Yüzyetmişaltıncı Alay cephesinin garbındaki dere içinde toplandığı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 230
190. Alay
Konum: Çal Dağı; Sivriçal Tepe; Çal Cephesi
Altmışsekizinci Alay'ın Çal Cephesi'ne hareketi. [1290/130]: Altmışsekizinci Alay'ın Çal Cephesi'ne hareketi. • Düşmanın Çal Dağı'nı kamilen işgal ettiği. [1290/131]: Düşmanın Çal Dağı'nı kamilen işgal ettiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 32 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 33
I. Grup
Yedinci ve Beşinci Fırkaların Birinci Grup emrine verildiği. • Beşinci Fırka'nın şimdiki cephesinde bulunmak kaydıyla Birinci Grup emrine verildiği. • KAY-0094: Öğleden sonra İsmet Paşa, XII. Grubun güney kanat mevzilerini I. Grup birliklerine devretmesini emretti; XII. Grup Haymana'ya kaydırıldı.
Karşısındaki birlikler: Yunan 2. Kolordusu
Kaynak: KAY-0049 ilgili kayıtlar | KAY-0094 basılı s.470 / PDF s.238 civarı
II. Grup
1-İkinci Grup emrine giren Dördüncü Sahra Bataryası'nın Çengirli batısındaki sırtlarda mevziye girdiği. 2-Dördüncü Batarya adına gönderilen cephane. 3-Beşinci Topçu Alay Karargahı ile Dördüncü Şnayder Sahra Bataryası'nın İkinci Grup emrine girdiği. [1457/152]: 1-İkinci Grup emrine giren Dördüncü Sahra Bataryası'nın Çengirli batısındaki sırtlarda mevziye girdiği. 2-Dördüncü Batarya adına gönderilen cephane. 3-Beşinci Topçu Alay Karargahı ile Dördüncü Şnayder Sahra Bataryası'nın İkinci Grup emrine girdiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 270
III. Grup
Konum: Çaprazköy
İkinci ve Üçüncü Grup cepheleri karşısındaki düşman kuvvetlerinin havadan keşfine dair teklif. [1286/60]: İkinci ve Üçüncü Grup cepheleri karşısındaki düşman kuvvetlerinin havadan keşfine dair teklif. • Üçüncü Grup Kumandanlığı elinde iki alaylı Onbirinci Fırka ile Altmışsekizinci Alay'ın olduğu. [1286/121]: Üçüncü Grup Kumandanlığı elinde iki alaylı Onbirinci Fırka ile Altmışsekizinci Alay'ın olduğu. • Üçüncü Grup Karargahı'nın Çaprazköy'e gideceği [1286/122]: Üçüncü Grup Karargahı'nın Çaprazköy'e gideceği
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 225 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 231 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 232
IV. Grup
Konum: Çal Dağı
33 Sayılı Cephe Emri Haymana-Çaldağı hattının sonuna kadar savunulmasını emretti. • KAY-0094: 3. ve 10. Yunan Tümenleri IV. Gruba saldırdı. 3. Yunan Tümeni saat 06.00 dolaylarında 5. Kafkas Tümeninin ilk siperlerine girdi ve 61. Tümeni zorladı. Kemalettin Sami Sivri-Çal arasındaki açıklığı kapatmak için 5. Kafkas ve 61. Tümenden birer tabur ayırdı; 10. Yunan Tümeni Karayavşan yönüne ilerlerken grup komutanı yedek kalmadığını bildirerek yardım istedi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 3. ve 10. Tümenleri
Kaynak: KAY-0051 basılı s.80-81 / PDF s.94-95 | KAY-0094 basılı s.464-466 / PDF s.235-236 civarı
Tayyare Bölüğü (Birleşik Cephe Hava Birliği)
2 Eylül 1921 Yunan Başkomutanlık Karargâhının havadan bombalanması: Vecihi ve Hasan Basri keşif sırasında sonradan Yunan Başkomutanlık Karargâhı olduğu anlaşılan çadırlı ordugâhı bombaladı. • KAY-0094: Vecihi-Basri, büyük beyaz çadır ve çevresindeki otomobil/at yoğunluğunu yüksek düzey karargâh olarak değerlendirip İsmet uçağından dört bomba bıraktı. Kaynak daha sonra buranın Korgeneral Papoulas'ın karargâhı olduğunu belirtir.
Karşısındaki birlikler: Yunan Küçük Asya Ordusu karargâhı
Kaynak: KAY-0052 basılı s.126-127 / PDF s.133-134 | KAY-0094 basılı s.467-468 / PDF s.236-237 civarı
V. Grup
KAY-0094: Yunan 2. Kolordusunun güney kanadında saldırıya geçmeyip tahkimata yönelmesi üzerine V. Grup Komutanı Fahrettin Altay, bir süvari tümenini XII. Grup emrinde bırakıp diğer süvari tümenleriyle Yunan destek ve ulaştırma hattı olan Sivrihisar-Eskişehir kesimine baskın yapılmasını önerdi. İsmet Paşa cephede yarılma tehlikesi sürdüğü için süvari tümenlerinin uzaklaştırılmasını uygun görmedi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 2. Kolordusu
Kaynak: KAY-0094 basılı s.470-471 / PDF s.238-239 civarı
XII. Grup
Konum: Yeşilyurt; Osmaniye; Çal Cephesi
Onikinci Grup Süvari Bölüğü'ne verilen keşif vazifesine dair bilgi alınamadığı. • Halit Karsıalan'a Çal Cephesi komutası verildi. • KAY-0094: Yunan 2. Kolordusunun güney kanadında savunmaya geçmesinden yararlanan İsmet Paşa, XII. Grup Komutanı Halit Bey'e mevzilerini I. Grup birliklerine devrederek grubuyla Haymana'ya hareket etmesini emretti.
Karşısındaki birlikler: Yunan 2. Kolordusu
Kaynak: KAY-0049 ilgili kayıt | KAY-0051/KAY-0052 | KAY-0094 basılı s.470 / PDF s.238 civarı
Çal Cephesi Komutanlığı
Konum: Yeşilyurt; Osmaniye; Çal Dağı; Çal Cephesi
33 Sayılı Cephe Emri Haymana-Çaldağı hattının sonuna kadar savunulmasını emretti: Batı Cephesi Haymana'nın son ihtiyatlarla savunulmasını, açıklıkların kapatılmasını ve IV. Grup topçusunun Çaldağı faaliyetini baskılamasını emretti. Sonuç: Savunma kesin sonuçlu direnme esasına bağlandı. • Halit Karsıalan'a Çal Cephesi komutası verildi: İsmet Paşa XII. Grup Komutanı Halit Karsıalan'a Kadıköy'e giderek 15. ve 24. Tümenleri ve Çal Cephesi Komutanlığını devralmasını emretti; 11. Tümenin de bölgeye gönderilmesi planlandı. Sonuç: Çal Cephesi komutası Halit Karsıalan'a devredildi.
Kaynak: KAY-0051, basılı s. 80-81, PDF s. 94-95 | KAY-0051, basılı s. 99-102, PDF s. 113-116 | KAY-0052, basılı s. 43-57, PDF s. 50-64
3 Eylül 1921
4. Tümen
Dördüncü Fırka Cephesi'ne yaklaşan, bir fırkadan fazla düşmanın taarruzunun inkişaf etmediği. [1372/48]: Dördüncü Fırka Cephesi'ne yaklaşan, bir fırkadan fazla düşmanın taarruzunun inkişaf etmediği. • Dördüncü Fırka Cephesi'ne yaklaşan bir fırkadan fazla düşmanın, 04/09/1337 sabahı taarruz edeceği. [1372/49]: Dördüncü Fırka Cephesi'ne yaklaşan bir fırkadan fazla düşmanın, 04/09/1337 sabahı taarruz edeceği. • Yirmiyedinci Alay'ın sol cenahında bulunan tabur mevzilerinin Dördüncü Fırka'dan giden bir tabur tarafından işgal edildiği. [1382/90]: Yirmiyedinci Alay'ın sol cenahında bulunan tabur mevzilerinin Dördüncü Fırka'dan giden bir tabur tarafından işgal edildiği. • Dördüncü Fırka karşısındaki düşmanın bir fırkadan fazla kuvvetinin bulunduğu. [1382/91]: Dördüncü Fırka karşısındaki düşmanın bir fırkadan fazla kuvvetinin bulunduğu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 356 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 357 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 359 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 360
5. Kafkas Tümeni
Konum: Karayavşan kuzeyi; Şeyhali; Baraközü Deresi sırtları
KAY-0071: IV. Grup saat 07.00'ye kadar yeni mevziine yerleşti. 5. Kafkas Tümeni Karayavşan kuzeyinde bulunuyor; Şeyhali güneyindeki Baraközü Deresi sırtlarında bulunan altı piyade taburu sol kanat gerisinde toplanıyordu. Cemil Cahit Bey geçici müfreze komutasını Binbaşı Neşet Bey'e devrederek tümen komutasını yeniden aldı.
Karşısındaki birlikler: 3. Yunan Kolordusu unsurları
Kaynak: KAY-0071, basılı s.161 / PDF s.23
5. Tümen
Beşinci Fırka Kumandanlığı'nın 03/09/1337 tarihinden 10/09/1337 tarihine kadar olan harp ceridesi. [1372/5]: Beşinci Fırka Kumandanlığı'nın 03/09/1337 tarihinden 10/09/1337 tarihine kadar olan harp ceridesi. • Beşinci Fırka'nın sol yanında tahkimatla meşgul olunduğu. [1372/44]: Beşinci Fırka'nın sol yanında tahkimatla meşgul olunduğu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 343 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 352
7. Alay
Yedinci Alay Üçüncü Tabur Kumandanının hücum taburunu da emrine alarak ileri hat komutanlığına deruhte edeceği. [1432/57]: Yedinci Alay Üçüncü Tabur Kumandanının hücum taburunu da emrine alarak ileri hat komutanlığına deruhte edeceği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 366
7. Tümen
KAY-0094: Fevzi Paşa'nın Sivri-Haymana arasından yeni Yunan saldırısı olabileceği uyarısı üzerine 7. Tümene Haymana'ya hareket hazırlığı yapması emredildi.
Karşısındaki birlikler: Yunan Haymana/Çal taarruz kuvvetleri
Kaynak: KAY-0094 basılı s.477-478 / PDF s.242-243 civarı
11. Tümen
Konum: Yeşilyurt; Kadı Karyesi; Karayavşan; Osmaniye; Durutlar; Çal Cephesi; Haymana Vadisi
Çal Cephesi'nin Onbirinci Fırka ile takviye edileceği. • Onbirinci Fırka'nın Kadı Karyesi'ne gittiği. • 34 Sayılı Emir Çal Cephesi'ni XII. Gruba bağladı. • Başkomutanlık delegeleri savunma hattını inceledi. • 11. Tümen Kadıköy'e ulaşıp mevzi devraldı. • Salih Omurtak savunma inceleme raporunu verdi. • KAY-0094: Başkomutanlık incelemesinde 11. Tümen mevzilerinin düşman mevzilerine göre mahkûm ve gerisinin ateş/gözleme açık olduğu, ancak kuvvetli ihtiyat ve kaybedilen kesime derhal karşı taarruzla kesin savunmanın mümkün olduğu değerlendirildi.
Karşısındaki birlikler: Çal Dağı'ndaki Yunan kuvvetleri
Kaynak: KAY-0049; KAY-0051; KAY-0052 | KAY-0094 basılı s.474-476 / PDF s.239-241 civarı
15. Alay
Konum: Yeşilyurt
Onbeşinci Alay Üçüncü Tabur'un iaşe memuru Üsteğmen Hüseyin Avni'nin Kadıköy'de görüldüğü. [1286/129]: Onbeşinci Alay Üçüncü Tabur'un iaşe memuru Üsteğmen Hüseyin Avni'nin Kadıköy'de görüldüğü.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 318
15. Tümen
Konum: Yeşilyurt; Durutlar
11. Tümen Kadıköy'e ulaştı ve Çal Cephesi'nde mevzi devraldı. • KAY-0094: 15. Tümen 23. ve 24. Tümenlerle Erif-Kadıköy bölgesinde, Çal Dağı bloğunu geri almak için yapılabilecek karşı taarruzda kullanılmak üzere toplandı. Başkomutanlık incelemesinde mevcut mevzilerinde zayıf kuvvet bırakılması seçeneği de değerlendirildi.
Karşısındaki birlikler: Çal Dağı'ndaki Yunan kuvvetleri
Kaynak: KAY-0051/KAY-0052 | KAY-0094 basılı s.474-478 / PDF s.239-243 civarı
23. Tümen
Konum: Yeşilyurt; Karayavşan; Haymana Vadisi
Başkomutanlık delegeleri Çaldağı sonrası savunma hattını incelemekle görevlendirildi. • KAY-0094: 23. Tümen, 15. ve 24. Tümenlerle Erif-Kadıköy bölgesinde Çal Dağı bloğunu geri almak için yapılabilecek karşı taarruza ayrılan kuvvetler arasında toplandı.
Karşısındaki birlikler: Çal Dağı'ndaki Yunan kuvvetleri
Kaynak: KAY-0051 basılı s.103 / PDF s.117 | KAY-0094 basılı s.474-478 / PDF s.239-243 civarı
24. Tümen
Konum: Yeşilyurt; Durutlar
Yirmidördüncü Fırka'nın Erif civarında toplanabildiği. • 11. Tümen Kadıköy'e ulaştı ve Çal Cephesi'nde mevzi devraldı. • KAY-0094: 24. Tümen, 15. ve 23. Tümenlerle Erif-Kadıköy bölgesinde Çal Dağı bloğunu geri almak için yapılabilecek karşı taarruzda kullanılmak üzere toplandı; mevcut mevzilerinde gerekirse zayıf kuvvet bırakılması seçeneği Başkomutanlık incelemesine konu oldu.
Karşısındaki birlikler: Çal Dağı'ndaki Yunan kuvvetleri
Kaynak: KAY-0049 ilgili kayıt | KAY-0051 basılı s.103-104 / PDF s.117-118 | KAY-0094 basılı s.474-478 / PDF s.239-243 civarı
27. Alay
Yirmiyedinci Alay'ın sol cenahında bulunan tabur mevzilerinin Dördüncü Fırka'dan giden bir tabur tarafından işgal edildiği. [1382/90]: Yirmiyedinci Alay'ın sol cenahında bulunan tabur mevzilerinin Dördüncü Fırka'dan giden bir tabur tarafından işgal edildiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 359
47. Alay
Kırkyedinci Alay'ın Üçüncü Grub Karargahı'nda ihtiyatta olduğu. [1290/135]: Kırkyedinci Alay'ın Üçüncü Grub Karargahı'nda ihtiyatta olduğu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 37
57. Tümen
Konum: Yeşilyurt; Karayavşan; Osmaniye; Haymana Vadisi
Başkomutanlık delegeleri Çaldağı sonrası savunma hattını incelemekle görevlendirildi. • Salih Omurtak savunma inceleme raporunu verdi. • KAY-0094: Başkomutanlık incelemesinde 57. Tümenin mevcut durumu bozulmadan sağ kanadının batıya kırılması ve savunma hattının Haymana Vadisi doğusuna alınabilmesi değerlendirildi.
Karşısındaki birlikler: Yunan Haymana/Çal kuvvetleri
Kaynak: KAY-0051 basılı s.103-105 / PDF s.117-119 | KAY-0094 basılı s.474-476 / PDF s.239-241 civarı
68. Alay
Konum: Yeşilyurt; Durutlar
11. Tümen Kadıköy'e ulaştı ve Çal Cephesi'nde mevzi devraldı: Haymana'dan 07:00'de hareket eden 11. Tümen 13:30'da Kadıköy'e ulaştı; 68. Alay 24. Tümen mevzilerini, 11. Tümen ise 15. Tümen mevzilerini devralmaya başladı. Sonuç: Yıpranmış 15. ve 24. Tümenler geriye alındı.
Kaynak: KAY-0051, basılı s. 103-104, PDF s. 117-118 | KAY-0052, basılı s. 43-57, PDF s. 50-64
Batı Cephesi Komutanlığı
KAY-0094: Çal Dağı'nın kaybı üzerine Batı Cephesi savunma hattını yeniden düzenledi; IV. Grup gece yaklaşık 7-8 km geri çekildi. Gün boyunca Yunan ana taarruzu görülmeyince savunma ve karşı taarruz hazırlıkları sürdürüldü. Fevzi Paşa özellikle Sivri-Haymana arasından gece veya ertesi gün saldırı ihtimaline karşı uyardı; Erif-Haymana arasındaki Babayakup Deresi doğu sırtlarının tutulması, 15./23./24. Tümenlerin Çal karşı taarruzu için Erif-Kadıköy'de toplanması ve 7. Tümenin Haymana'ya hareket hazırlığı emredildi.
Karşısındaki birlikler: Yunan Küçük Asya Ordusu
Kaynak: KAY-0094 basılı s.474-478 / PDF s.239-243 civarı
I. Grup
Birinci Grup Cephesi'nde düşmanın faaliyette olmadığı. [1372/50]: Birinci Grup Cephesi'nde düşmanın faaliyette olmadığı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 358
II. Grup
Üçüncü Kafkas Fırkası'nın İkinci Grup santraline bağlanması. [1287/55]: Üçüncü Kafkas Fırkası'nın İkinci Grup santraline bağlanması.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 321
III. Grup
Üçüncü Grup bataryalarının cephe ihtiyacına göre terbiye edilmesi. [1287/104]: Üçüncü Grup bataryalarının cephe ihtiyacına göre terbiye edilmesi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 328
IV. Grup
Konum: Yeşilyurt; Karayavşan; Haymana Vadisi
Başkomutanlık delegeleri Çaldağı sonrası savunma hattını incelemekle görevlendirildi. • KAY-0094: Çal Dağı'nın kaybıyla IV. Grup iki yanından ilerleyen Yunan kuvvetleri arasında çıkıntıda kaldı. İsmet Paşa'nın emriyle grup gece yarısından sonra sessizce yaklaşık 7-8 km geri çekildi ve gün doğmadan yeni savunma mevzilerine yerleşti. Gün boyunca Yunan ileri hareketi görülmedi; birlikler olası yeni saldırıya karşı savunma hazırlığını sürdürdü.
Karşısındaki birlikler: Yunan 3. Kolordusu ve Çal kesimi Yunan kuvvetleri
Kaynak: KAY-0051 basılı s.103 / PDF s.117 | KAY-0094 basılı s.475-476 / PDF s.240-241 civarı
Mürettep Kolordu
Dördüncü Grub'un Mürettep Kolordu'nun sol yanı için irtibat sağlayacağı. [1288/51]: Dördüncü Grub'un Mürettep Kolordu'nun sol yanı için irtibat sağlayacağı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 330
Tayyare Bölüğü (Birleşik Cephe Hava Birliği)
KAY-0094: Öğle üzeri dönen Türk hava keşfi Polatlı'nın yaklaşık 15-20 km batısında Yunan kamyonlarının ileri geri hareketini; Demirci-Boyalıca arasında yaklaşık 500 m uzunluğunda ulaştırma kolunu; Sakarya'nın batısında Beylikköprü-Kavuncu Köprüsü yollarında çok sayıda kamyonu ve Beylikköprü tren istasyonu yanındaki düzlükte 10 Yunan uçağını bildirdi.
Karşısındaki birlikler: Yunan lojistik ve hava unsurları
Kaynak: KAY-0094 basılı s.475-476 / PDF s.240-241 civarı
XII. Grup
Konum: Yeşilyurt; Karayavşan; Osmaniye; Çal Cephesi; Haymana Vadisi
34 Sayılı Emir Çal Cephesi'ni XII. Gruba bağladı: Çal Cephesi 11. Tümenle takviye edilerek XII. Grup Komutanına bırakıldı; Halit Bey gelene kadar Şükrü Naili'nin komutaya devam etmesi emredildi. Sonuç: Çal Cephesi yeni komuta ve birlik düzenine geçti. • Başkomutanlık delegeleri Çaldağı sonrası savunma hattını incelemekle görevlendirildi: Asım Gündüz ve görevlendirilen heyet, Çaldağı sonrası Karayavşan-Haymana arasındaki savunma mevzilerinin uygunluğunu ve karşı taarruz imkânını incelemekle görevlendirildi. Sonuç: Savunmanın sürdürülebilirliği yerinde incelendi. • Salih Omurtak Çaldağı sonrası savunma inceleme raporunu verdi: Genelkurmay Harekât Şube Müdürü Binbaşı Salih Omurtak, XII. Grup gözetleme yerinden 11. Tümen mevzilerini ve Haymana Vadisi doğusundaki savunma imkânlarını değerlendirerek Mustafa Kemal'e rapor sundu. Sonuç: Mahkûm araziye rağmen kuvvetli tahkimat ve ihtiyatlarla savunmanın mümkün olduğu değerlendirildi.
Kaynak: KAY-0051, basılı s. 101-102, PDF s. 115-116 | KAY-0052, basılı s. 43-57, PDF s. 50-64 | KAY-0051, basılı s. 103, PDF s. 117 | KAY-0051, basılı s. 104-105, PDF s. 118-119
Çal Cephesi Komutanlığı
Konum: Çal Cephesi
34 Sayılı Emir Çal Cephesi'ni XII. Gruba bağladı: Çal Cephesi 11. Tümenle takviye edilerek XII. Grup Komutanına bırakıldı; Halit Bey gelene kadar Şükrü Naili'nin komutaya devam etmesi emredildi. Sonuç: Çal Cephesi yeni komuta ve birlik düzenine geçti.
Kaynak: KAY-0051, basılı s. 101-102, PDF s. 115-116 | KAY-0052, basılı s. 43-57, PDF s. 50-64
4 Eylül 1921
1. Tümen
Konum: Polatlı kuzeybatı sırtları; Basritepe çevresi
KAY-0094: 1. Tümen Polatlı'nın birkaç kilometre ilerisindeki kuzeybatı-güneydoğu hattında 7. Yunan Tümeninin saldırısını karşıladı. 17. Tümenin öğleden sonra Menteşe doğusuna çekilmesi üzerine 1. Tümen sol kanadını Polatlı'nın hemen kuzeybatısındaki sırtlara kadar çekmek zorunda kaldı; Polatlı kıyı mahallelerinde direnme sürdü.
Karşısındaki birlikler: Yunan 7. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.487 / PDF s.245
5. Kafkas Tümeni
Konum: Kızılcakışla; Bayburt kuzey sırtları
KAY-0071: 4-8 Eylül dönemi tahkimat, keşif, baskın ve topçu faaliyetleriyle geçti. 5. Kafkas Tümeni Kızılcakışla'da yeni bombaların kullanımı için kurs düzenledi. Saat 17.00'den sonra topçu muharebesi yapıldı; Bayburt kuzey sırtlarına çıkmaya çalışan 3. Yunan Tümeni mukabil taarruz ve topçu ateşiyle geri itildi.
Karşısındaki birlikler: 3. Yunan Tümeni
Kaynak: KAY-0071, basılı s.162-163 / PDF s.24-25
5. Tümen
Elliyedinci Fırka'nın bir taburunun, Beşinci Fırka'dan bir tabur ile değiştirildiği. [1372/55]: Elliyedinci Fırka'nın bir taburunun, Beşinci Fırka'dan bir tabur ile değiştirildiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 445
7. Alay
Bir muharebe olmadığı taktirde ileri mevzide bulunan hücum taburu ile Yedinci Alay Üçüncü Tabur'un Yedinci ve Sekizinci Alay'ın taburlarıyla tebdil edileceği. [1432/120]: Bir muharebe olmadığı taktirde ileri mevzide bulunan hücum taburu ile Yedinci Alay Üçüncü Tabur'un Yedinci ve Sekizinci Alay'ın taburlarıyla tebdil edileceği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 457
8. Alay
Bir muharebe olmadığı taktirde ileri mevzide bulunan hücum taburu ile Yedinci Alay Üçüncü Tabur'un Yedinci ve Sekizinci Alay'ın taburlarıyla tebdil edileceği. [1432/120]: Bir muharebe olmadığı taktirde ileri mevzide bulunan hücum taburu ile Yedinci Alay Üçüncü Tabur'un Yedinci ve Sekizinci Alay'ın taburlarıyla tebdil edileceği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 457
8. Tümen
Konum: Haymana güneyi
KAY-0094: 8. Tümen Komutanı Kazım Sevüktekin ile 57. Tümen Komutanı Mümtaz, Haymana'nın hemen güneyindeki mevcut mevzilerin düşman görüş ve ateş üstünlüğü altında elverişsiz olduğunu değerlendirerek ileri karşı taarruzla daha iyi mevzi kazanmayı önerdi. Yusuf İzzet Paşa mevcut kesimin kesin tutulmasını, ardışık tahkimat, yan ateşi ve güçlü yedekler hazırlanmasını emretti.
Karşısındaki birlikler: Yunan 1. Kolordusu unsurları
Kaynak: KAY-0094 basılı s.489-490 / PDF s.246-247
9. Tümen
Dokuzuncu Fırka birliklerinin işgal ettiği mevzilerde kat'i muharebe edeceklerinden mevzilerin tahkimi. [1382/95]: Dokuzuncu Fırka birliklerinin işgal ettiği mevzilerde kat'i muharebe edeceklerinden mevzilerin tahkimi. • Dokuzuncu Fırka Cephesi'nde sükunet olduğu ve fırka konuşunda değişiklik olmadığı. [1382/97]: Dokuzuncu Fırka Cephesi'nde sükunet olduğu ve fırka konuşunda değişiklik olmadığı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 448 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 450
11. Tümen
Konum: Yeşilyurt; Çal Dağı
Onbirinci Fırka'nın Kadıköy'e tahrikini ordunun emrettiği. [1286/132]: Onbirinci Fırka'nın Kadıköy'e tahrikini ordunun emrettiği. • Arif Efendi kumandasındaki süvari takımının Onbirinci Fırka Süvari Bölüğü ile birlikte Şeyhali-Çaldağı arasında keşif yapmaları. [1405/36]: Arif Efendi kumandasındaki süvari takımının Onbirinci Fırka Süvari Bölüğü ile birlikte Şeyhali-Çaldağı arasında keşif yapmaları.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 408 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 453
17. Tümen
Konum: Polatlı doğusu; Menteşe doğusu-Yümkünlü batısı
KAY-0094: 17. Tümen Polatlı'nın doğusuna yönelen 7. Yunan Tümeni saldırısının karşısında savunmadaydı. 3. Yunan Tümeninin IV. Grup cephesindeki baskısı sol kanadı tehlikeye sokunca Kazım Özalp, karşı taarruz başarısız olursa 17. Tümeni Menteşe doğusu-Yümkünlü batısına çekeceğini İsmet Paşa'ya bildirdi. Öğleden sonra tümen Menteşe doğusuna çekildi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 7. Tümeni; Yunan 3. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.487 / PDF s.245
23. Tümen
Elliyedinci Fırka'nın ve Yirmiüçüncü Fırka'nın bataryalarından iki batarya ve dağ obüsünün İkinci Grup emrine sevkedildiği. [1286/139]: Elliyedinci Fırka'nın ve Yirmiüçüncü Fırka'nın bataryalarından iki batarya ve dağ obüsünün İkinci Grup emrine sevkedildiği. • Yirmiüçüncü Fırka'ya elbise ve ekmek torbası verilmesi. [1290/69]: Yirmiüçüncü Fırka'ya elbise ve ekmek torbası verilmesi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 413 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 426
25. Alay
Yirmibeşinci Alay'ın yaptığı muharebede verdiği zayiatı gösterir raporu. [1382/96]: Yirmibeşinci Alay'ın yaptığı muharebede verdiği zayiatı gösterir raporu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 449
26. Alay
Alınan emir üzerine İstihkam Bölüğü'nün Yirmialtıncı Alay emrine gittiği. [1382/74]: Alınan emir üzerine İstihkam Bölüğü'nün Yirmialtıncı Alay emrine gittiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 447
57. Tümen
Konum: Haymana güneyi
KAY-0094: 57. Tümen Komutanı Mümtaz, 8. Tümen Komutanı Kazım Sevüktekin ile birlikte mevcut Haymana mevzilerinin düşman gözlem ve ateşine fazla açık olduğunu değerlendirdi; daha elverişli ileri mevziler kazanmak için karşı taarruz önerdi. Yusuf İzzet Paşa kesimin kesin savunulmasını ve tahkimatın derinleştirilmesini emretti.
Karşısındaki birlikler: Yunan 1. Kolordusu unsurları
Kaynak: KAY-0049 mevcut topçu/takviye kayıtları | KAY-0094 basılı s.489-490 / PDF s.246-247
61. Tümen
Konum: Yümkünlü tepeleri
KAY-0094: Yarbay Rüştü Sakarya komutasındaki 61. Tümen, Yümkünlü tepelerinde yoğun Yunan topçu ateşi ve dalgalar halinde yinelenen piyade hücumlarına karşı savunmayı sürdürdü. Kaynak Türk birliklerinin ağır kayıplar verdiğini ancak akşama dek mevzinin sökülemediğini ve saldırganların geri çekildiğini anlatır.
Karşısındaki birlikler: Yunan 3. Kolordusu; Yunan 3. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.486-487 / PDF s.245
Batı Cephesi Komutanlığı
Konum: Polatlı; Basritepe
KAY-0094: Batı Cephesi Kurmay Başkanı Asım Gündüz Polatlı'ya gelerek kasabanın yaklaşık iki kilometre yakınına kadar ilerleyen Yunan saldırısının açtığı gediklere elde kalan son yedekleri kaydırdı. Basritepe'deki savunmayı geriden izledi; ağır topçu ateşi sonrası Türk erlerinin Teğmen Ahmet öncülüğünde süngü hücumu ile tepeyi tutması kaynakta ayrıntılı anlatılır.
Karşısındaki birlikler: Yunan 7. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.487-488 / PDF s.245-246
I. Grup
Düşmanın, Birinci Grup Cephesi'nde bir hareketi görülmediği. [1372/51]: Düşmanın, Birinci Grup Cephesi'nde bir hareketi görülmediği. • Birinci Grup Cephesi'nde düşman durumunda değişiklik olmadığı. [1372/54]: Birinci Grup Cephesi'nde düşman durumunda değişiklik olmadığı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 441 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 444
II. Grup
Konum: Haymana kesimi
KAY-0094: II. Grup 2 Eylül'den beri Haymana bölgesindeki savunmanın tek elden yönetimi için Yusuf İzzet Paşa'nın emrindeydi. 4 Eylül emrinde II. ve III. Grup birliklerinin mevcut koşullara rağmen saldırıları karşılayacak güçte olduğu, Haymana'nın kesin tutulacağı, mevzilerin ardışık tahkim edileceği ve güçlü yedeklerin hazır tutulacağı bildirildi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 1. Kolordusu
Kaynak: KAY-0094 basılı s.489-490 / PDF s.246-247
III. Grup
Konum: Haymana kesimi
Üçüncü Grup birliklerindeki subayların fotin ihtiyacı. • KAY-0094: Yusuf İzzet Paşa II. ve III. Grup birliklerinin Haymana kesimindeki savunmayı kararlılıkla sürdürmesini; mevzilerin ardışık tahkim edilmesini, yan ateşlerine önem verilmesini ve güçlü yedek tutulmasını emretti.
Karşısındaki birlikler: Yunan 1. Kolordusu unsurları
Kaynak: KAY-0049 ilgili lojistik kaydı | KAY-0094 basılı s.489-490 / PDF s.246-247
IV. Grup
Konum: Yümkünlü tepeleri
KAY-0049: IV. Grup cephesine taarruzun tardedildiği. • KAY-0094: 05.30'da başlayan 3. Yunan Kolordusu taarruzu öğlene dek durduruldu; öğleden sonra yoğun topçu desteğiyle Yümkünlü tepelerine baskı artınca Kemalettin Sami bütün yedeklerini bu kesime sürdü. Akşama dek hat sökülemedi ve Yunan birlikleri hava kararırken geri çekildi.
Karşısındaki birlikler: Yunan 3. Kolordusu; Yunan 3. Tümeni
Kaynak: KAY-0049 İSH K.1288/S.53 | KAY-0094 basılı s.486-487 / PDF s.245
Mürettep Kolordu
Konum: Polatlı ve doğusu
KAY-0094: Mürettep Kolordu, 7. Yunan Tümeninin Polatlı ve doğusundaki saldırısına 1. ve 17. Tümenlerle karşı koydu. 3. Yunan Tümeninin IV. Grup cephesindeki baskısının 17. Tümenin sol kanadını tehdit etmesi üzerine Kazım Özalp, gerekirse 17. Tümeni Menteşe doğusu-Yümkünlü batısına çekme kararını İsmet Paşa'ya bildirdi; öğleden sonra çekilme gerçekleşti.
Karşısındaki birlikler: Yunan 7. Tümeni; Yunan 3. Tümeni
Kaynak: KAY-0094 basılı s.487 / PDF s.245
XII. Grup
Onikinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1290/100]: Onikinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 2
5 Eylül 1921
4. Tümen
Dördüncü Fırka Kumandanı'nın beraberinde götürdüğü hayvanlar ile faytonun iadesi. [1289/134]: Dördüncü Fırka Kumandanı'nın beraberinde götürdüğü hayvanlar ile faytonun iadesi. • Dördüncü Fırka'dan bir müfrezenin baskında muvaffak olamadığı. [1372/59]: Dördüncü Fırka'dan bir müfrezenin baskında muvaffak olamadığı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 511 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 529
5. Kafkas Tümeni
Konum: 5. Kafkas Tümeni cephesi
KAY-0071: 3. ve 9. Yunan Tümenleri 61. ve 5. Kafkas Tümeni cephelerine şiddetli taarruzda bulundu; 5. Kafkas Tümeni kesimindeki taarruz durduruldu. Kaynak, 5. Kafkas Tümeninden dört askerin; ayrıca iki bölük komutanı, Teğmen Ferid Efendi ve beş askerin topçu ateşiyle yaralandığını bildirir.
Karşısındaki birlikler: 3. ve 9. Yunan Tümenleri
Kaynak: KAY-0071, basılı s.163 / PDF s.25
5. Tümen
Beşinci Fırka İstihkam Bölüğü'nün, hangi bölükler emrinde bulunduğu, yaptığı savaşlar ve zayiatı hakkında rapor. [1372/58]: Beşinci Fırka İstihkam Bölüğü'nün, hangi bölükler emrinde bulunduğu, yaptığı savaşlar ve zayiatı hakkında rapor. • Beşinci Fırka Cephesi'nde sükunet olduğuna dair rapor. [1372/62]: Beşinci Fırka Cephesi'nde sükunet olduğuna dair rapor.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 528 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 532
9. Tümen
Dokuzuncu Fırka Cephesi'nde sükunet olduğu. [1382/100]: Dokuzuncu Fırka Cephesi'nde sükunet olduğu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 539
14. Alay
Yirmidördüncü Alay Birinci Tabur Kumandanı'nın şehit olduğu, Ondördüncü Alay Birinci Tabur Kumandanı ile hücum taburu kumandanının yaralandığı. [1372/63]: Yirmidördüncü Alay Birinci Tabur Kumandanı'nın şehit olduğu, Ondördüncü Alay Birinci Tabur Kumandanı ile hücum taburu kumandanının yaralandığı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 533
15. Alay
Hücum Taburu'nun bir kısmının Onbeşinci Alay emrine verildiği. [1372/57]: Hücum Taburu'nun bir kısmının Onbeşinci Alay emrine verildiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 527
15. Tümen
Konum: Çal Dağı
Çaldağı Muharebesi'nde Otuzdokuzuncu Alay'dan bir kısım efradın Onbeşinci Fırka Kıtaatı'na karıştığı, bunların iadeleri. [1289/135]: Çaldağı Muharebesi'nde Otuzdokuzuncu Alay'dan bir kısım efradın Onbeşinci Fırka Kıtaatı'na karıştığı, bunların iadeleri.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 512
24. Alay
Yirmidördüncü Alay Birinci Tabur Kumandanı'nın şehit olduğu, Ondördüncü Alay Birinci Tabur Kumandanı ile hücum taburu kumandanının yaralandığı. [1372/63]: Yirmidördüncü Alay Birinci Tabur Kumandanı'nın şehit olduğu, Ondördüncü Alay Birinci Tabur Kumandanı ile hücum taburu kumandanının yaralandığı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 533
26. Alay
Konum: Türbe Tepe
Yirmialtıncı Alay'ın Türbetepe'de tahkimatla meşgul olduğu. [1382/75]: Yirmialtıncı Alay'ın Türbetepe'de tahkimatla meşgul olduğu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 535
39. Alay
Konum: Çal Dağı
Çaldağı Muharebesi'nde Otuzdokuzuncu Alay'dan bir kısım efradın Onbeşinci Fırka Kıtaatı'na karıştığı, bunların iadeleri. [1289/135]: Çaldağı Muharebesi'nde Otuzdokuzuncu Alay'dan bir kısım efradın Onbeşinci Fırka Kıtaatı'na karıştığı, bunların iadeleri.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 512
41. Tümen
Kırkbirinci Fırka'dan şayan-ı arz bir vukuat olmadığı. [1286/145]: Kırkbirinci Fırka'dan şayan-ı arz bir vukuat olmadığı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 499
57. Tümen
Elliyedinci Fırka'da 1831 piyade, 321 makineli tüfek eri, 53 makineli tüfek bulunduğu. [1286/146]: Elliyedinci Fırka'da 1831 piyade, 321 makineli tüfek eri, 53 makineli tüfek bulunduğu. • Onikinci Grubun Elliyedinci Fırka'nın sağ cenahına kadar yanaşarak irtibat tesis edeceği. [1286/148]: Onikinci Grubun Elliyedinci Fırka'nın sağ cenahına kadar yanaşarak irtibat tesis edeceği. • Elliyedinci Fırka'ya telefon makinesi verilmesi. [1287/63]: Elliyedinci Fırka'ya telefon makinesi verilmesi. • Elliyedinci Fırka adına istenilen giyecek malzemeleri [1290/71]: Elliyedinci Fırka adına istenilen giyecek malzemeleri
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 500 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 502 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 505 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 513
II. Grup
İkinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1290/101]: İkinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. • İkinci Grup Cephesi'ndeki tahkimatı ile kıtaatın ve topçu mevzilerinin harekat mahallerini kapsayan kroki. [1382/99]: İkinci Grup Cephesi'ndeki tahkimatı ile kıtaatın ve topçu mevzilerinin harekat mahallerini kapsayan kroki.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 3 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 538
III. Grup
Üçüncü Grup bölgesinde düşmanın bir faaliyeti görülmediği. [1286/143]: Üçüncü Grup bölgesinde düşmanın bir faaliyeti görülmediği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 497
IV. Grup
Konum: Karayavşan; Şeyhali
Yunan 10. ve 9. Tümenleri Şeyhali-Karayavşan hattında taarruz etti: Yunan 10. Tümeni Şeyhali, 9. Tümeni Karayavşan yönünde harekete geçti; IV. Grup karşı taarruzlarla cevap verdi. Sonuç: Çaldağı kuzeyindeki Türk savunma hattı korundu.
Kaynak: KAY-0051, basılı s. 108-112, PDF s. 122-126
Tayyare Bölüğü (Birleşik Cephe Hava Birliği)
5 Eylül 1921 Vecihi’nin İzmir uçağıyla keşif ve bombardımanı: Cephe Komutanlığı emriyle Sivil Pilot Vecihi, “İzmir” av uçağıyla keşif yaptı ve tespit ettiği Yunan hatlarını bombaladı.
Kaynak: KAY-0052, basılı s. 128, PDF s. 135
XII. Grup
Onikinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1290/102]: Onikinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 4
6 Eylül 1921
5. Kafkas Tümeni
Konum: Beylikköprü-Kavuncu Köprüsü istikametleri
KAY-0071: IV. Grup cephesinde seyrek topçu ve piyade ateşi görüldü. Yunan kuvvetleri cephede süvari birliklerini bırakarak Sivrihisar istikametine çekilmeye başladı; Beylikköprü ve Kavuncu Köprüsü yönlerinde yürüyüş kolları görüldü. 23. Tümen IV. Grup emrine verildi.
Karşısındaki birlikler: Yunan geri çekilme birlikleri
Kaynak: KAY-0071, basılı s.163 / PDF s.25
5. Tümen
Beşinci Fırka Cephesi'nde sükunet olduğu. [1372/72]: Beşinci Fırka Cephesi'nde sükunet olduğu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 633
23. Tümen
Yirmiüçüncü Fırka'nın mevcut arabalarının tekerlek aksamının bozulduğu. [1287/66]: Yirmiüçüncü Fırka'nın mevcut arabalarının tekerlek aksamının bozulduğu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 608
70. Alay
Konum: Taşlıktepe
Yetmişinci Alay'ın ihtiyat taburunun bulunduğu Taşlıktepe'nin geri alınması. [1372/70]: Yetmişinci Alay'ın ihtiyat taburunun bulunduğu Taşlıktepe'nin geri alınması.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 631
I. Grup
Birinci Grup Cephesi'nde düşmanın bir faaliyeti olmadığı. [1372/67]: Birinci Grup Cephesi'nde düşmanın bir faaliyeti olmadığı. • Düşmanın, sabahleyin Birinci Grup sol yanıma bir harekete geçmesi muhtemel olduğu. [1372/68]: Düşmanın, sabahleyin Birinci Grup sol yanıma bir harekete geçmesi muhtemel olduğu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 628 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 629
II. Grup
İkinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1290/103]: İkinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. • Dördüncü Şnayder Bataryası'nın İkinci Grup emrinde kalacağı. [1457/161]: Dördüncü Şnayder Bataryası'nın İkinci Grup emrinde kalacağı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 5 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 643
IV. Grup
Konum: Çal Dağı
Düşmanın, Dördüncü Grup karşısında süvari bırakarak çekildiğini bildirir rapor. [1372/73]: Düşmanın, Dördüncü Grup karşısında süvari bırakarak çekildiğini bildirir rapor. • 37 Sayılı Cephe Emri karşı taarruz hazırlığını düzenledi: Batı Cephesi mevcut hattın tutulmasını, IV. ve XII. Grupların karşı taarruz hazırlığında bulunmasını emretti. Sonuç: Çaldağı geri alma hazırlığı sürdürülürken savunma hattı korundu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 634 | KAY-0051, basılı s. 113-115, PDF s. 127-129
XII. Grup
Konum: Çal Dağı
Onikinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1290/104]: Onikinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. • 37 Sayılı Cephe Emri karşı taarruz hazırlığını düzenledi: Batı Cephesi mevcut hattın tutulmasını, IV. ve XII. Grupların karşı taarruz hazırlığında bulunmasını emretti. Sonuç: Çaldağı geri alma hazırlığı sürdürülürken savunma hattı korundu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 6 | KAY-0051, basılı s. 113-115, PDF s. 127-129
7 Eylül 1921
3. Kolordu
Kâzım Özalp – 3. Kolordu Komutanlığı: 7 Eylül 1921'de 3. Kolordu Komutanlığına atandı. Sonuç: Komuta/görev değişikliği
Kaynak: KAY-0012, basılı s. 186, PDF s. 196
4. Tümen
Dördüncü Fırka karşısındaki düşmana yapılan taarruz hakkında, neticeyi bildiren rapor. [1372/84]: Dördüncü Fırka karşısındaki düşmana yapılan taarruz hakkında, neticeyi bildiren rapor. • Dördüncü Fırka'nın iki alayla karşısındaki düşmana yaptığı taarruzda, düşman siperlerine girildiği. [1372/89]: Dördüncü Fırka'nın iki alayla karşısındaki düşmana yaptığı taarruzda, düşman siperlerine girildiği. • Dördüncü Fırka'nın taarruz ettiği tepenin güney istikametinden, manga manga düşman takviye kıtaları geldiği. [1372/94]: Dördüncü Fırka'nın taarruz ettiği tepenin güney istikametinden, manga manga düşman takviye kıtaları geldiği. • Dördüncü Fırka'nın 07/09/1337'de taarruz edeceği. [1457/162]: Dördüncü Fırka'nın 07/09/1337'de taarruz edeceği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 696 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 701 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 705 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 730
5. Kafkas Tümeni
Konum: Gölçeşmesi Yaylası; Karayavşan kuzeyi; Kara Tepe / Osman Nuri Efendi Tepesi; Çal Dağı batı sırtları
5. Kafkas Tümeni hücum taburu gece karşı taarruzu yaptı: 5. Kafkas Tümeni hücum taburu süngü ve el bombalarıyla Yunan 10. Tümeni unsurlarını Gölçeşmesi kuzeyine itti. Sonuç: Çaldağı kuzeybatısında Yunan ileri unsurları geriletildi. KAY-0071: Batı Cephesi saat 18.30'da Karayavşan kuzeyindeki Kara Tepe'ye taarruz emri verdi; 5. Kafkas Tümeni iki bölükle katıldı. Kara Tepe saat 01.30'da ele geçirildi ve şehit Yüzbaşı Osman Nuri Efendi'nin adı verildi. 5. Kafkas Tümeni Hücum Taburunun bomba ve süngü taarruzuyla 10. Yunan Tümeni Çal Dağı batı sırtlarına çekildi; esir ve silah ele geçirildi.
Kaynak: KAY-0051, basılı s. 118-120, PDF s. 132-134 | KAY-0071, basılı s.163-164 / PDF s.25-26
5. Tümen
Konum: Tutak; Taştepe
Beşinci Fırka Cephesi'nde keşif taarruzu yapmak üzere, Taştepe-Tutak hattına üç piyade taburu sevk edildiği. [1372/97]: Beşinci Fırka Cephesi'nde keşif taarruzu yapmak üzere, Taştepe-Tutak hattına üç piyade taburu sevk edildiği. • Beşinci Fırka Yirmidördüncü Alay İkinci Taburu'nun Akşehir'de mürettep fırka emrinde bulunduğu. [1372/107]: Beşinci Fırka Yirmidördüncü Alay İkinci Taburu'nun Akşehir'de mürettep fırka emrinde bulunduğu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 708 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 718
8. Alay
Sekizinci Alay'ın kuvvesi, zayiatı ve kuruluşuna ait çizelgeler. [1432/121]: Sekizinci Alay'ın kuvvesi, zayiatı ve kuruluşuna ait çizelgeler.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 729
8. Tümen
Sekizinci Fırka Cephesi'ndeki düşman faaliyetleri hakkında keşif raporları. [1382/108]: Sekizinci Fırka Cephesi'ndeki düşman faaliyetleri hakkında keşif raporları.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 723
14. Alay
Konum: Taşlıktepe
Ondördüncü Alay'ın ileri karakol taburu karşısındaki Taşlıktepe'yi zaptedeceği. [1372/96]: Ondördüncü Alay'ın ileri karakol taburu karşısındaki Taşlıktepe'yi zaptedeceği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 707
24. Alay
Beşinci Fırka Yirmidördüncü Alay İkinci Taburu'nun Akşehir'de mürettep fırka emrinde bulunduğu. [1372/107]: Beşinci Fırka Yirmidördüncü Alay İkinci Taburu'nun Akşehir'de mürettep fırka emrinde bulunduğu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 718
I. Grup
Birinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1290/107]: Birinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. • Birinci Grup Cephesi'nde sükunet olduğu. [1372/91]: Birinci Grup Cephesi'nde sükunet olduğu. • Birinci Grup Cephesi'ndeki düşman kuvvet ve faaliyetlerini bildirir raporlar. [1382/110]: Birinci Grup Cephesi'ndeki düşman kuvvet ve faaliyetlerini bildirir raporlar.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 9 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 703 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 725
II. Grup
İkinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1290/105]: İkinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 7
III. Grup
Üçüncü Grup emrindeki üç kolun nerede bulunduğu ve mevcutlarının bildirilmesi. [1287/69]: Üçüncü Grup emrindeki üç kolun nerede bulunduğu ve mevcutlarının bildirilmesi. • Üçüncü Grup'ta mevcut bataryaların cephane mevcutlarına dair rapor. [1287/121]: Üçüncü Grup'ta mevcut bataryaların cephane mevcutlarına dair rapor.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 671 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 679
IV. Grup
Dördüncü Grup Cephesi'nde düşmanın çekildiği. [1372/103]: Dördüncü Grup Cephesi'nde düşmanın çekildiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 714
XII. Grup
Onikinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1290/106]: Onikinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 8
8 Eylül 1921
4. Tümen
Dördüncü Fırka tarafından düşman mevziine yapılan taarruzda, düşmanın pekçok zayiat verdiği. [1372/110]: Dördüncü Fırka tarafından düşman mevziine yapılan taarruzda, düşmanın pekçok zayiat verdiği. • Dördüncü Fırka ile Beşinci Fırka'nın topçu bataryasının eski mevzilere çekilmesi ve mevzilerinin tahkimi. [1372/112]: Dördüncü Fırka ile Beşinci Fırka'nın topçu bataryasının eski mevzilere çekilmesi ve mevzilerinin tahkimi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 783 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 785
5. Kafkas Tümeni
Konum: Bayburt; Şeyhali; Karayavşan-Çal Dağı batısı
KAY-0071: IV. Grup saat 19.30'da yoğun topçu hazırlık ateşinden sonra Bayburt istikametinde bir taburla, Şeyhali ve Karayavşan-Çal Dağı batısı istikametlerinde birer taburla taarruza geçti. 23. Tümen de gösteriş mahiyetinde taarruza katıldı.
Karşısındaki birlikler: Yunan mevzi kuvvetleri
Kaynak: KAY-0071, basılı s.164 / PDF s.26
5. Tümen
Konum: Taştepe
Süvari Grubu'ndan Beşinci Fırka emrine verilen iki toplu Krup Cebel Bataryası'nın noksanları. [1372/109]: Süvari Grubu'ndan Beşinci Fırka emrine verilen iki toplu Krup Cebel Bataryası'nın noksanları. • Beşinci Fırka'nın 08/09/1337 tarihli kuvve-i umumiyesi. [1372/111]: Beşinci Fırka'nın 08/09/1337 tarihli kuvve-i umumiyesi. • Dördüncü Fırka ile Beşinci Fırka'nın topçu bataryasının eski mevzilere çekilmesi ve mevzilerinin tahkimi. [1372/112]: Dördüncü Fırka ile Beşinci Fırka'nın topçu bataryasının eski mevzilere çekilmesi ve mevzilerinin tahkimi. • Beşinci Fırka karşısındaki Taştepe-Hotak hattında bulunan düşmana yapılan taarruzda, müsbet bir netice alınmadığı. [1372/113]: Beşinci Fırka karşısındaki Taştepe-Hotak hattında bulunan düşmana yapılan taarruzda, müsbet bir netice alınmadığı. • Yirmidördüncü Fırka'nın sağ cenahıyla Beşinci Fırka sol cenah kıtaatı tarafından Karayavşan istikametinde gece taarruzu yapıldığı. [1405/39]: Yirmidördüncü Fırka'nın sağ cenahıyla Beşinci Fırka sol cenah kıtaatı tarafından Karayavşan istikametinde gece taarruzu yapıldığı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 782 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 784 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 785 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 786 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 798
9. Tümen
Dokuzuncu Fırka'nın mevzide bulunan kıtaatını her an müteyakkız bulundurması. [1382/111]: Dokuzuncu Fırka'nın mevzide bulunan kıtaatını her an müteyakkız bulundurması.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 793
23. Tümen
Yirmiüçüncü Fırka'ya ait hayvanlar ve faytonun iadesi. [1289/141]: Yirmiüçüncü Fırka'ya ait hayvanlar ve faytonun iadesi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 774
24. Tümen
Yirmidördüncü Fırka'nın sağ cenahıyla Beşinci Fırka sol cenah kıtaatı tarafından Karayavşan istikametinde gece taarruzu yapıldığı. [1405/39]: Yirmidördüncü Fırka'nın sağ cenahıyla Beşinci Fırka sol cenah kıtaatı tarafından Karayavşan istikametinde gece taarruzu yapıldığı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 798
27. Alay
Yirmiyedinci Alay mıntıkasındaki bağımsız bataryanın geceleri bir bölükle muhafazaları. [1382/113]: Yirmiyedinci Alay mıntıkasındaki bağımsız bataryanın geceleri bir bölükle muhafazaları.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 795
32. Alay
Konum: Karatepe
Otuzikinci Alay Üçüncü Taburu tarafından Karatepe'nin işgali dolayısıyla fırka kumandanının takdirleri. [1405/42]: Otuzikinci Alay Üçüncü Taburu tarafından Karatepe'nin işgali dolayısıyla fırka kumandanının takdirleri.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 801
I. Grup
Birinci Grup Kumandanı'ndan gelen emir üzerine hareket edilmesi. [1372/117]: Birinci Grup Kumandanı'ndan gelen emir üzerine hareket edilmesi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 790
II. Grup
İkinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1290/109]: İkinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 11
III. Grup
Gönderilen haritalardan birisine Üçüncü Grup konuşunun ve mevzilerinin işaret edilerek iadesi. [1288/88]: Gönderilen haritalardan birisine Üçüncü Grup konuşunun ve mevzilerinin işaret edilerek iadesi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 771
XII. Grup
Onikinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1290/108]: Onikinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 10
9 Eylül 1921
3. Kafkas Tümeni
Nazif Kayacık – 1921 görev ataması: 31 Ağustos 1921'de Anadolu'ya geçti; 9 Eylül 1921'de 3. Kafkas Tümeni Komutanlığına atandı ve Sakarya'nın son günlerinde bu görevi üstlendi. Sonuç: Komuta/görev değişikliği
3. Süvari Tümeni
Konum: Çeltik-Sebilibala-Kerpiç güzergâhı
Gece yürüyüşüyle Mangal Dağı istikametine hareket emri aldı.
Kaynak: KAY-0055 s.119 / PDF s.29
4. Tümen
Dördüncü Fırka Cephesi'nin sol cenahında topçu, piyade, makineli tüfek ateşi ve bomba seslerinin devam ettiği. [1382/117]: Dördüncü Fırka Cephesi'nin sol cenahında topçu, piyade, makineli tüfek ateşi ve bomba seslerinin devam ettiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 874
5. Kafkas Tümeni
Konum: Taşlı Tepe; Kızılcakışla
KAY-0071: 5. Kafkas Tümeni saat 11.00'de Taşlı Tepe'yi ele geçirmeye çalıştı. Yunan kuvvetleri tümenin merkez ve sol cenahına taarruz etti; tepe bir taburla takviye edildi. Hücum Taburu karşı taarruzunda Asteğmen Nail Efendi ve 22 asker yaralandı, üç asker şehit oldu. 61. Tümen Kızılcakışla'ya ihtiyata alınınca bütün mevzi 5. Kafkas Tümenine bırakıldı.
Karşısındaki birlikler: Yunan mevzi kuvvetleri
Kaynak: KAY-0071, basılı s.164 / PDF s.26
5. Tümen
Beşinci Fırka Cephesi'nde sükunet olduğu. [1372/120]: Beşinci Fırka Cephesi'nde sükunet olduğu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 868
8. Tümen
Sekizinci Fırka'nın konuş krokisinin gönderildiği. [1288/91]: Sekizinci Fırka'nın konuş krokisinin gönderildiği. • Sekizinci Fırka Cephane Kolu'nda bulunan mermilerin ilgililerce alınması. [1288/110]: Sekizinci Fırka Cephane Kolu'nda bulunan mermilerin ilgililerce alınması.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 856 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 857
9. Tümen
Dokuzuncu Fırka Cephesi'nde sükunet olduğu. [1382/118]: Dokuzuncu Fırka Cephesi'nde sükunet olduğu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 875
11. Tümen
Konum: Ahırlıkuyu; Çal Dağı
11. Tümen Çaldağı'na saldırı hazırlığı yaptı: XII. Grup planında 11. Tümenden iki taburun Ahırlıkuyu doğusundan Çaldağı'na taarruz etmesi kararlaştırıldı. Sonuç: Çaldağı'nın geri alınması için yerel taarruz planlandı.
Kaynak: KAY-0051, basılı s. 122-125, PDF s. 136-139
14. Süvari Tümeni
Konum: Gölbek → Çeltik/Sebilisüfla → Burunsuzşerefli
Gece yürüyüşüyle 3. Süvari Tümeninin sağ kanadını desteklemek üzere hareket etti.
Kaynak: KAY-0055 s.119 / PDF s.29
27. Alay
İleri karakol birliği hariç Yirmiyedinci Alay'ın merkez gerisinde toplanması. [1382/114]: İleri karakol birliği hariç Yirmiyedinci Alay'ın merkez gerisinde toplanması.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 871
57. Tümen
Elliyedinci Fırka'nın eski mevzilerini işgal ettiği [1288/89]: Elliyedinci Fırka'nın eski mevzilerini işgal ettiği
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 854
V. Grup
Konum: Çeltik/Kerpiç güzergâhı → Mangal Dağı
Mangal Dağı civarına hâkim olmak üzere süvari tümenlerini harekete hazırladı.
Kaynak: KAY-0055 s.119 / PDF s.29
XII. Grup
Konum: Ahırlıkuyu; Çal Dağı
Onikinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporları. [1290/110]: Onikinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporları. • 11. Tümen Çaldağı'na saldırı hazırlığı yaptı: XII. Grup planında 11. Tümenden iki taburun Ahırlıkuyu doğusundan Çaldağı'na taarruz etmesi kararlaştırıldı. Sonuç: Çaldağı'nın geri alınması için yerel taarruz planlandı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 12 | KAY-0051, basılı s. 122-125, PDF s. 136-139
10 Eylül 1921
3. Süvari Tümeni
Konum: Mangal Dağı
Öğle vaktini biraz geçince Mangal Dağı’na ulaşıp dağı geri aldı.
Kaynak: KAY-0055 s.119-120 / PDF s.29-30
5. Kafkas Tümeni
Konum: Taşlı Tepe; Şeyhali-Sarıhalil kuzeyi
KAY-0071: Türk genel taarruzu kapsamında IV. Grup saat 07.30'da taarruza başladı. 5. Kafkas Tümeni sağ kanadıyla Taşlı Tepe'yi tamamen ele geçirdi; öğleden sonra Şeyhali-Sarıhalil kuzeyinde 10. Yunan Tümeninin cenahına taarruz ederek göğüs göğse muharebeye girdi. 61. Tümen topçusu destek verdi.
Karşısındaki birlikler: 10. Yunan Tümeni
Kaynak: KAY-0071, basılı s.164-165 / PDF s.26-27
5. Tümen
Konum: Şerefli Köyü
Beşinci Fırka Kumandanlığı'nın 10/09/1337 tarihinden 14/09/1337 tarihine kadar olan harp ceridesi. [1372/6]: Beşinci Fırka Kumandanlığı'nın 10/09/1337 tarihinden 14/09/1337 tarihine kadar olan harp ceridesi. • Beşinci Fırka'nın muharebe durumunu gösterir kroki. [1372/123]: Beşinci Fırka'nın muharebe durumunu gösterir kroki. • İstihkam taburunun, hücum taburu ile Beşinci Fırka'ya iltihakı. [1372/124]: İstihkam taburunun, hücum taburu ile Beşinci Fırka'ya iltihakı. • Şerefli Köyü'nden giden iki tabur kadar düşman kuvvetinin, Beşinci Fırka'nın sol yanına ilerlediği. [1372/134]: Şerefli Köyü'nden giden iki tabur kadar düşman kuvvetinin, Beşinci Fırka'nın sol yanına ilerlediği. • Düşman hücum ederse, Beşinci Fırka'nın Yedinci Fırka Hücum Taburu ve piyade bölüğü ile takviye edilerek mukabil taarruzla düşmanın tard edilmesi. [1372/138]: Düşman hücum ederse, Beşinci Fırka'nın Yedinci Fırka Hücum Taburu ve piyade bölüğü ile takviye edilerek mukabil taarruzla düşmanın tard edilmesi. • Beşinci Fırka bataryalarına verilecek mermiler. [1372/139]: Beşinci Fırka bataryalarına verilecek mermiler.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 946 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 947 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 948 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 958 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 962 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 963
7. Tümen
Düşman hücum ederse, Beşinci Fırka'nın Yedinci Fırka Hücum Taburu ve piyade bölüğü ile takviye edilerek mukabil taarruzla düşmanın tard edilmesi. [1372/138]: Düşman hücum ederse, Beşinci Fırka'nın Yedinci Fırka Hücum Taburu ve piyade bölüğü ile takviye edilerek mukabil taarruzla düşmanın tard edilmesi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 962
9. Tümen
Dokuzuncu Fırka birliklerinin taarruz için aldıkları tertibat. [1382/124]: Dokuzuncu Fırka birliklerinin taarruz için aldıkları tertibat.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 969
11. Tümen
Konum: Çal Dağı
11. Tümen Çaldağı kuzeydoğu yamacına taarruz etti: 11. Tümen taarruz grupları kuzey sırtlarından ilerledi; Yunan 34. Alayı ve topçu ateşiyle ağır kayıp verdi. Bir Türk taburu kuzeydoğudaki bir tepede tutunmayı başardı. Sonuç: Türk birlikleri günler sonra Çaldağı üzerinde sınırlı bir tutunma noktası elde etti.
Kaynak: KAY-0051, basılı s. 125-127, PDF s. 139-141
14. Süvari Tümeni
Konum: Burunsuz → Kerpiç / Mangal Dağı çevresi
3.,45.,54. alay keşif kollarıyla Mangal Dağı çevresini araştırdı ve 3. Süvari Tümeniyle irtibat kurdu.
Kaynak: KAY-0055 s.119-120 / PDF s.29-30
14. Süvari Tümeni / 3. Alay
Konum: Sinanlı-Çeltik
Keşif kolu çıkararak düşman durumunu araştırdı.
Kaynak: KAY-0055 s.119-120 / PDF s.29-30
14. Süvari Tümeni / 45. Alay
Konum: Cihanşah-Mangal Dağı
Mangal Dağı yönüne keşif kolu sürdü.
Kaynak: KAY-0055 s.119-120 / PDF s.29-30
14. Süvari Tümeni / 54. Alay
Konum: Mangal Dağı
Keşif koluna Mangal Dağı’nı işgal ve 3. Süvari Tümeniyle irtibat görevi verildi.
Kaynak: KAY-0055 s.119-120 / PDF s.29-30
25. Alay
Yirmibeşinci Alay'ın düşmana taarruza başladığı. [1382/123]: Yirmibeşinci Alay'ın düşmana taarruza başladığı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 968
27. Alay
Yirmiyedinci Alay'ın hattı hareket tarzları hakkında emir. [1382/121]: Yirmiyedinci Alay'ın hattı hareket tarzları hakkında emir.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 966
41. Tümen
Kırkbirinci Fırka'dan bir piyade alayının geçici olarak Birinci Grup emrine verildiği. [1382/126]: Kırkbirinci Fırka'dan bir piyade alayının geçici olarak Birinci Grup emrine verildiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 971
I. Grup
Konum: Yamak
Birinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1290/111]: Birinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. • Birinci Grup Kıtaatının Yamak şark sırtlarını işgal ettiği. [1382/122]: Birinci Grup Kıtaatının Yamak şark sırtlarını işgal ettiği. • Kırkbirinci Fırka'dan bir piyade alayının geçici olarak Birinci Grup emrine verildiği. [1382/126]: Kırkbirinci Fırka'dan bir piyade alayının geçici olarak Birinci Grup emrine verildiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 13 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 967 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 971
II. Grup
İkinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1290/112]: İkinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. • Düşmanın muhtemel taarruzlarını karşılamak üzere harekat tarzları hakkında verilen İkinci Grup Kumandanlığı emri. [1382/120]: Düşmanın muhtemel taarruzlarını karşılamak üzere harekat tarzları hakkında verilen İkinci Grup Kumandanlığı emri.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 14 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 965
Tayyare Bölüğü (Birleşik Cephe Hava Birliği)
Konum: Beylikköprü Hava Meydanı
10 Eylül 1921 hava keşfi Yunan çekilmesini doğruluyor: Beylikköprü-Sazılar-Kavuncuköprüsü-Yenimehmetli-Polatlı hattındaki keşifte düzensiz ordugâhlar, geri hareket eden unsurlar ve Beylikköprü Hava Meydanında hangar ile 10 uçak görüldü; çekilme kanaati güçlendi.
Kaynak: KAY-0052, basılı s. 130, PDF s. 137
V. Grup
Konum: Mangal Dağı çevresi
3. ve 14. Süvari Tümenleriyle geri alma harekâtını yürüttü.
Kaynak: KAY-0055 s.119-120 / PDF s.29-30
11 Eylül 1921
4. Tümen
Cephe Komutanlığı, 11 Eylül'de 1. Grubun 4., 5., 7. ve 41. Tümenlerinin ordu sağ kanadına kaydırılmak üzere saat 14.00'ten sonra harekete hazır bulunmasını emretti.
Kaynak: KAY-0014, basılı s.234 vd. / PDF s.293 vd.
5. Kafkas Tümeni
Konum: Şeyhali-Karayavşan; Osman Nuri Bey Tepesi; İstinat Tepe
KAY-0071: 5. Kafkas Tümeni Şeyhali-Karayavşan kesiminde 10. Yunan Tümeninin saat 14.00, 15.30, 16.30 ve 17.30'da tekrarlanan taarruzlarını ağır kayıplar pahasına karşıladı. Takviye ve yoğun topçu ateşi sonrasında Yunan kuvvetleri Osman Nuri Bey Tepesi ile İstinat Tepe'yi ele geçirdi.
Karşısındaki birlikler: 10. Yunan Tümeni
Kaynak: KAY-0071, basılı s.165-166 / PDF s.27-28
5. Tümen
Cephe Komutanlığı, 11 Eylül'de 1. Grubun 4., 5., 7. ve 41. Tümenlerinin ordu sağ kanadına kaydırılmak üzere saat 14.00'ten sonra harekete hazır bulunmasını emretti.
Kaynak: KAY-0014, basılı s.234 vd. / PDF s.293 vd.
7. Tümen
Cephe Komutanlığı, 11 Eylül'de 1. Grubun 4., 5., 7. ve 41. Tümenlerinin ordu sağ kanadına kaydırılmak üzere saat 14.00'ten sonra harekete hazır bulunmasını emretti.
Kaynak: KAY-0014, basılı s.234 vd. / PDF s.293 vd.
9. Tümen
Üçüncü Fırka mevzilerinin Dokuzuncu Fırka'ya teslim edilmesi. [1382/129]: Üçüncü Fırka mevzilerinin Dokuzuncu Fırka'ya teslim edilmesi. • Dokuzuncu Fırka birliklerinin düşman mevzilerini yoğun düşman ateşi sebebiyle zaptedemediği. [1382/130]: Dokuzuncu Fırka birliklerinin düşman mevzilerini yoğun düşman ateşi sebebiyle zaptedemediği. • Dokuzuncu Fırka'nın konuş durumu hakkında yapılan değişikliklere dair gönderilen rapor. [1382/131]: Dokuzuncu Fırka'nın konuş durumu hakkında yapılan değişikliklere dair gönderilen rapor.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 1037 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 1038 | KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 1039
25. Alay
Yirmibeşinci Alay'ın 10/09/1337 tarihinde yapmış olduğu muharebe ve bu muharebattaki zayiat cetveli. [1382/78]: Yirmibeşinci Alay'ın 10/09/1337 tarihinde yapmış olduğu muharebe ve bu muharebattaki zayiat cetveli.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 1035
26. Alay
Yirmialtıncı Alay'ın muharebe tertibatı hakkında verilen bilgi. [1382/132]: Yirmialtıncı Alay'ın muharebe tertibatı hakkında verilen bilgi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 1040
27. Alay
Konum: Yamak; Yassıtepe
Yirmiyedinci Alay'ın Yamakdere şarkındaki Yassıtepe istikametine gönderdiği bir bölüğün mezkur tepede düşman atışlarına maruz kaldığı. [1382/133]: Yirmiyedinci Alay'ın Yamakdere şarkındaki Yassıtepe istikametine gönderdiği bir bölüğün mezkur tepede düşman atışlarına maruz kaldığı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 1041
41. Tümen
Cephe Komutanlığı, 11 Eylül'de 1. Grubun 4., 5., 7. ve 41. Tümenlerinin ordu sağ kanadına kaydırılmak üzere saat 14.00'ten sonra harekete hazır bulunmasını emretti. 41. Tümenin ayrıca güneş batana kadar mevcut mevziinde kalması emredildi.
Kaynak: KAY-0014, basılı s.234 vd. / PDF s.293 vd.
I. Grup
Birinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1290/114]: Birinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 16
II. Grup
İkinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1290/115]: İkinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 17
IV. Grup
Konum: Dereköy
Dördüncü Grup adına Dereköy Cephane Ambarı'na gönderilen cephaneler. [1288/111]: Dördüncü Grup adına Dereköy Cephane Ambarı'na gönderilen cephaneler.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 1019
Mürettep Kolordu
Mürettep Kolordu Cephesi'nde muharebe şiddetinin hafiflediği. [1382/134]: Mürettep Kolordu Cephesi'nde muharebe şiddetinin hafiflediği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 1042
Tayyare Bölüğü (Birleşik Cephe Hava Birliği)
11 Eylül 1921 Vecihi’nin çekilme raporu ve Mustafa Kemal ile görüşmesi: Vecihi çekilen Yunan kollarını ve terk edilmiş topları bildirdi. Raporundan yaklaşık 15 dakika sonra Mustafa Kemal Paşa havacılarla bizzat görüşerek vaziyeti doğrudan dinledi.
Kaynak: KAY-0052, basılı s. 131, PDF s. 138
V. Grup
Süvari Beşinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporları. [1290/116]: Süvari Beşinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporları.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 18
XII. Grup
Onikinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1290/113]: Onikinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 15
12 Eylül 1921
5. Kafkas Tümeni
Konum: Şeyhali-Karayavşan hattı; Çal Dağı batı sırtları; Güzelcekışla; Bayburt-Karakuyu-Şeyhali yolu
KAY-0071: 24. ve 5. Kafkas Tümenleri 11/12 Eylül gecesi taarruz etti ve saat 08.00'e doğru Şeyhali-Karayavşan güneyindeki eski mevzilerini geri aldı. 5. Kafkas Tümeni cebel bataryasını, 27. Alay 2. Taburunu ve 24. Tümen sahra bataryasını Güzelcekışla'ya gönderdi; Bayburt-Karakuyu-Şeyhali yolu arasından Korsaklı-Karakuyu hattına ilerleme görevi aldı.
Karşısındaki birlikler: 10. Yunan Tümeni ve artçı unsurlar
Kaynak: KAY-0071, basılı s.166 / PDF s.28
5. Tümen
Konum: Güzelcekale
Güzelcekale ve Gökgöz istikametinde takipte bulunan Beşinci Fırka Süvari Bölüğü'nün raporu. [1372/145]: Güzelcekale ve Gökgöz istikametinde takipte bulunan Beşinci Fırka Süvari Bölüğü'nün raporu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 1163
8. Tümen
Konum: Eskiçalış
Sekizinci Fırka'da bulunan kudretli cebel, seri sahra mermileri ile Rus ve Alman cephanelerinin Eskiçalış'a gönderilmesi. [1288/112]: Sekizinci Fırka'da bulunan kudretli cebel, seri sahra mermileri ile Rus ve Alman cephanelerinin Eskiçalış'a gönderilmesi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 1136
11. Tümen
Konum: Çal Dağı
70. Alay Çaldağı batı sırtlarını ele geçirdi: 11. Tümenin 70. Alayı Çaldağı batı sırtlarını aldı; öğleye doğru Türk bayrağı zirveye dikildi. Sonuç: Çaldağı Türk kuvvetlerince yeniden ele geçirildi. • XII. Grup Çaldağı'nı tamamen geri aldı ve Sivri'ye ilerledi: XII. Grup Çaldağı'nı bütünüyle ele geçirerek Sivri yönüne ilerledi; 11. Tümen gün içinde Sivri'ye ulaştı. Sonuç: Çaldağı bölgesindeki Yunan işgali sona erdi.
Kaynak: KAY-0051, basılı s. 130-133, PDF s. 144-147
25. Alay
Konum: Dikilitaş
Yirmibeşinci Alay'ın Dikilitaş istikametinde ilerlemekte olduğu. [1382/138]: Yirmibeşinci Alay'ın Dikilitaş istikametinde ilerlemekte olduğu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 1166
26. Alay
Yirmialtıncı Alay ile Topçu Taburu cephelerinde sükunetin devam ettiği. [1382/141]: Yirmialtıncı Alay ile Topçu Taburu cephelerinde sükunetin devam ettiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 1169
70. Alay
Konum: Çal Dağı
70. Alay Çaldağı batı sırtlarını ele geçirdi: 11. Tümenin 70. Alayı Çaldağı batı sırtlarını aldı; öğleye doğru Türk bayrağı zirveye dikildi. Sonuç: Çaldağı Türk kuvvetlerince yeniden ele geçirildi.
Kaynak: KAY-0051, basılı s. 130-133, PDF s. 144-147
II. Grup
İkinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu. [1290/117]: İkinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporu.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 19
XII. Grup
Konum: Çal Dağı
Onikinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporları. [1290/118]: Onikinci Grup Kumandanlığı'nın harp raporları. • XII. Grup Çaldağı'nı tamamen geri aldı ve Sivri'ye ilerledi: XII. Grup Çaldağı'nı bütünüyle ele geçirerek Sivri yönüne ilerledi; 11. Tümen gün içinde Sivri'ye ulaştı. Sonuç: Çaldağı bölgesindeki Yunan işgali sona erdi.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 20 | KAY-0051, basılı s. 130-133, PDF s. 144-147
13 Eylül 1921
2. Kolordu
Selahattin Adil – 2. Kolordu Komutanlığı: 13 Eylül 1921'de 2. Kolordu Komutanlığına atandı. Sonuç: Komuta/görev değişikliği
Kaynak: KAY-0012, basılı s. 130, PDF s. 140
4. Kolordu
Kemalettin Sami – 4. Kolordu Komutanlığı: 13 Eylül 1921'de 4. Kolordu Komutanlığına atandı. Sonuç: Komuta/görev değişikliği
Kaynak: KAY-0012, basılı s. 245, PDF s. 255
5. Kafkas Tümeni
Konum: Karakuyu; Korsaklı-Karakuyu hattı; Tarlabayırı; Çanakçı
KAY-0071: 5. Kafkas Tümeni gece taarruzlarıyla Yunan artçılarını Karakuyu'ya kadar attı; sabah 12. Grup ile ortak hareket ederek Korsaklı-Karakuyu hattını ele geçirip Tarlabayırı yönünde ilerledi. Yunan kuvvetlerinin Sakarya'nın batısına çekilmesi anlaşılınca tümen Çanakçı istikametinde takibe başladı.
Karşısındaki birlikler: Yunan artçı kuvvetleri
Kaynak: KAY-0071, basılı s.166-167 / PDF s.28-29
5. Süvari Kolordusu
Fahrettin Altay – 5. Süvari Kolordusu Komutanlığı: 13 Eylül 1921'de 5. Süvari Kolordusu Komutanlığına atandı. Sonuç: Komuta/görev değişikliği
Kaynak: KAY-0012, basılı s. 113, PDF s. 123
41. Tümen
Konum: Polatlı
Eski Polatlı doğusundaki Kırkbirinci Fırka ile irtibat sağlanması. [1372/151]: Eski Polatlı doğusundaki Kırkbirinci Fırka ile irtibat sağlanması.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 1273
I. Grup
Konum: Kızılkoyunlu
Kızılkoyunlu batısında cereyan eden muharebe hakkında, Birinci Grup Kumandanı'nın emirleri. [1372/149]: Kızılkoyunlu batısında cereyan eden muharebe hakkında, Birinci Grup Kumandanı'nın emirleri.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 1271
II. Grup
Konum: Büyükçalış
Büyükçalış kuzeyinden, İkinci Grup emrine göre hareket edildiği. [1372/148]: Büyükçalış kuzeyinden, İkinci Grup emrine göre hareket edildiği.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 1270
III. Grup
Üçüncü Grup Kumandanı Yusuf İzzet Paşa'nın vazifesine devamı. [1288/66]: Üçüncü Grup Kumandanı Yusuf İzzet Paşa'nın vazifesine devamı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 1249
Mürettep Kolordu
Mürettep Kolordu'nun Karaağıl ve Beştepecileri zaptettiği, esirler ve ganaim alındığı. [1337/71]: Mürettep Kolordu'nun Karaağıl ve Beştepecileri zaptettiği, esirler ve ganaim alındığı.
Kaynak: KAY-0049, basılı s. Sayfa1 satır 1260
Tayyare Bölüğü (Birleşik Cephe Hava Birliği)
13 Eylül 1921 Yunan ordusunun Sakarya batısına geçişinin hava keşfiyle tespiti: Hava keşifleri Yunan birliklerinin tamamen Sakarya batısına geçtiğini, Sakarya doğu-batısının boşaltıldığını, köyler ve köprülerin yandığını tespit etti.
Kaynak: KAY-0052, basılı s. 131-132, PDF s. 138-139
XII. Grup
Konum: Tekeköy; Beşköprü; Çal Dağı
Çaldağı kesin olarak Türk kontrolüne geçti: Çaldağı Türk kontrolünde kaldı; XII. Grup geri çekilen Yunan artçılarını takip etti. Kaynak Yunan 10. ve 2. Tümenlerinin Tekeköy ve Beşköprü yönlerinden çekildiğini bildirir. Sonuç: Sakarya Muharebesi sonunda Çaldağı savunma bölgesi tamamen geri alındı.
Kaynak: KAY-0051, basılı s. 134-136, PDF s. 148-150